II SA/Gl 312/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie WSA Stanisław Nitecki Rafał Wolnik Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie 1) uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka o jej niewykonalności, 2) zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...] ( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Po rozpatrzeniu wniosku Gminy J. z dnia [...] r. Starosta B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ) udzielił wnioskodawcy pozwolenia na użytkowanie sieci wodociągowej z przyłączami domowymi w sołectwie M. G. – R. – R. – I. gm. J. Jednakże wskutek odwołania K. P. decyzją z dnia [...] r. nr [...]Wojewoda Ś. uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarga na decyzję ostateczną została zaś oddalona na mocy prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 936/03. Rozpatrując ponownie sprawę Starosta B. postanowieniem z dnia [...]r. nałożył na Gminę J. obowiązek uzupełniania wniosku w terminie do dnia [...]r. W dniu [...]r. Zastępca Wójta Gminy J. złożył w Starostwie Powiatowym kolejny wniosek o pozwolenie na użytkowanie sieci wodociągowej, który został przekazany w trybie art. 65 kpa wg właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. – B. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] organ nadzoru budowlanego I instancji uwzględnił wniosek. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy art. 55 ust. 1 pkt 3 oraz art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Pismem z dnia [...]r. K. P. wniósł o "unieważnienie" powyższej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i interesów osób trzecich z uwagi na bezprawne wykonanie wodociągu przez jego nieruchomość oraz wadliwość jej wykonania. Powyższe pismo zakwalifikowano jako odwołanie od decyzji organu I instancji i po jego rozpatrzeniu zaskarżoną decyzję wydaną z up. Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzeczono o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż uzyskanie pozwolenia na użytkowanie nie jest zależne od wykazania tytułu prawnego do nieruchomości. Sprawa własności nieruchomości winna być rozpatrzona poza tym postępowaniem. Zdaniem organu, K. P. nie wykazał legitymacji do udziału w niniejszym postępowaniu, jako że żaden przepis nie zapewnia mu takiego udziału. W szczególności zaś w świetle art. 57 Prawa budowlanego, do złożenia wniosku uprawniony jest wyłącznie inwestor i tylko on jest stroną postępowania zgodnie z art. 59 ust. 7 tej ustawy. Zatem stwierdzenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa winno prowadzić do umorzenia postępowania odwoławczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. P. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż sporny wodociąg został zbudowany z rażącym naruszeniem prawa własności. Gmina weszła bowiem na jego nieruchomości bez jego zgody, zaś decyzje organów tolerują taki stan rzeczy i mimo, iż stał się on przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, co potwierdzono w wyroku NSA w sprawie IV SA 3671/01. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego wyłączenie go od udziału w sprawie nastąpiło z naruszeniem art. 28 kpa, definiującego pojęcie strony. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podkreślając, iż zgodnie z art. 59 pkt 7 Prawa budowlanego, stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja zapadła bowiem z naruszeniem art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 80, poz. 718 ). Powołaną ustawą dokonano nowelizacji art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie : tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W stanie prawnym obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r., stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor ( art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego – w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą ). Jednakże przeoczył organ odwoławczy, iż zgodnie z normą intertemporalną, zawartą w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. tj. przed dniem 11 lipca 2003 r., a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, przy czym właściwość organów do załatwienia sprawy określa się na podstawie przepisów nowelizujących ( art. 7 ust. 4 cyt. ustawy ). Oznacza to, iż o ile do rozpoznania wniosku zgodnie ze zmianą stanu prawnego właściwe były organy nadzoru budowlanego, o tyle rozpatrzenie sprawy winno nastąpić na gruncie dotychczasowych przepisów, obowiązujących do dnia [...] r. Tymczasem nie powinno budzić wątpliwości, iż postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie zostało wszczęte przed tą datą, bowiem wniosek Gminy J. – złożony został w dniu [...]r. Kolejne pismo z [...]r. należało traktować jako uzupełnienie wniosku z uwagi na uchylenie w trybie odwoławczym decyzji Starosty B. z dnia [...]r. W tej sytuacji w niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego – w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r. – ograniczający krąg stron postępowania wyłącznie do inwestora. Zasadnie wskazał zatem skarżący, iż przymiot strony w niniejszej sprawie winien być oceniony na gruncie art. 28 kpa. Stroną jest zaś każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny może zaś być wywodzony z każdej dziedziny prawa, nie tylko prawa administracyjnego. Prawo własności podlega ochronie z mocy art. 140 Kodeksu cywilnego. Stąd też stwierdzić należy, iż właściciel nieruchomości legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestycji, zrealizowanej na jego nieruchomości. Skoro jest poza sporem, iż skarżący jest właścicielem nieruchomości, na której częściowo zrealizowano sporny wodociąg, brak podstaw do kwestionowania legitymacji w niniejszym postępowaniu, podlegającym przepisom dotychczasowym. Z tych względów zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego nie mogła się ostać i podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji po myśli art. 152 cyt. ustawy. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis w kwocie [...] zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącego zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien zatem rozpoznać merytorycznie odwołanie od decyzji organu I instancji jako wniesione przez stronę ( art. 127 § 1 kpa ) – przy uwzględnieniu norm Prawa budowlanego, obowiązującego do dnia 11 lipca 2003 r. Wskazać też przyjdzie, iż udzielenie pozwolenia na użytkowanie w przypadku uprzedniego wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazującej dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek, nie może być uzależnione od spełnienia dalszych wymogów, niż nałożonych tą decyzją. Stąd też o ile decyzja wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie nakłada na inwestora obowiązku przedłożenia dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane, na etapie rozpatrywania wniosku z art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, brak podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie z takiej przyczyny. Tymczasem w niniejszej sprawie wymóg taki nie został nałożony, co wynika z decyzji Śl.WINB z dnia [...]r. nr [...]. Skarga na powyższą decyzję została oddalona na mocy prawomocnego wyroku tut. sądu z dnia 29 października 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 2264/02. Zatem zarzut naruszenia prawa własności nie ma znaczenia dla rozpatrzenia niniejszej sprawy.