II SA/Gl 507/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.R.(R.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 195 zł, a w odpowiedzi zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych (vide pismo procesowe z dnia 12 czerwca 2012 r.). Następnie, na wezwanie Sądu wniosek ów złożył na druku urzędowego formularza, wskazując jako jego uzasadnienie "kłopoty finansowe, alimenty". Z treści formularza wynika, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jedynymi składnikami jego majątku są: budynek mieszkalny o pow. 120 m2 oraz nieruchomość gruntowa o pow. 0,24 ha. Jedynym źródłem utrzymania się wnioskodawcy jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskiwany w kwocie 2500 zł miesięcznie. Pismem z dnia 12 lipca 2012 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do: - udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem się: opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody itp., - udokumentowania wysokości uzyskiwanych przezeń dochodów poprzez nadesłanie kopii zeznania podatkowego za 2011 r. oraz kopii dokumentacji księgowej sporządzonej na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej obejmującej okres ostatnich sześciu miesięcy, w tym również wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące , - przedłożenia dokumentów potwierdzających istnienie oraz wysokość obowiązku alimentacyjnego, o którym wspominał w swoim wniosku. W wyznaczonym terminie R.R. nie nadesłał wspomnianych dokumentów, natomiast uiścił wpis od skargi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Mając na uwadze przywołane wyżej przepisy a także informacje uzyskane od skarżącego uznano, że jego sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy albowiem uzyskane informacje są zbyt skąpe i nie wskazują na to, że strona rzeczywiście jest osobą, której stan majątkowy wyklucza samodzielne poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach niniejszej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku R. R. ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a fakt uiszczenia wpisu od skargi, będącego zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania przeczy tezie o trudnym położeniu materialnym skarżącego. W druku formularza PPF R. R.podkreślił, że jego sytuacja materialna jest trudna ("kłopoty finansowe" oraz obowiązek alimentacyjny) jednakże nie uprawdopodobnił swoich twierdzeń, co uniemożliwia weryfikację złożonych przez niego oświadczeń. W szczególności nie wiadomo jak wygląda struktura stałych, miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącego ani też jak znaczącą pozycję w jego budżecie domowy zajmuje świadczenie alimentacyjne. Jak już wyżej wskazano fakt uiszczenia wpisu od skargi świadczy o tym, że poniesienie pozostałych, ewentualnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym nie powinno stanowić dla skarżącego znaczącego problemu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.