II SA/Gl 595/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Przy skardze na wskazaną wyżej decyzję Wojewody [...] W. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, na wezwanie Sądu nadesłała druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści formularza wynika, że skarżąca ma na utrzymaniu dwójkę małoletnich córek, nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, papierów wartościowych, oszczędności jak również przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się rodziny strony są świadczenia alimentacyjne otrzymywane od ojców jej córek w łącznej wysokości 810 zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała odpisy orzeczeń przyznających jej córkom świadczenia alimentacyjne, kopie rachunków za media, natomiast nie nadesłała pomimo wezwania zaświadczenia, że jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Wyjaśniła również, w piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2014 r., że wszelkie rachunki związane z funkcjonowaniem jej rodziny ponoszą rodzice skarżącej. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Z uzyskanych od strony informacji wynika tylko tyle, że jedynym dochodem jej trzyosobowej rodziny są świadczenia alimentacyjne przyznane jej córkom w łącznej wysokości 810 zł. Pomimo wezwania strona nie nadesłała ani zaświadczenia o uzyskaniu statusu bezrobotnej, ani też jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że jest niezdolna do podjęcia pracy. Co więcej, oświadczyła, że wydatki na cele egzystencjalne (np. opłaty za media) pokrywają jej rodzice. Strona wspomniała również o leczeniu dzieci, jednakże okoliczności tej w żaden sposób nie uprawdopodobniła, stąd też nie wiadomo w jakim rozmiarze wydatki z tego tytułu uszczuplają jej budżet domowy. Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.