II SA/Gl 614/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...]w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wnioskiem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Komendant Policji w K. wystąpił do Starosty [...] o skierowanie D. S. zam. w [...], ul. [...] (w dalszej części uzasadnienia nazywanego również "skarżącym") na badanie psychologiczne. Przyczyną było wielokrotne naruszenie przez skarżącego przepisów ruchu drogowego w okresie od [...]r. do [...]r. za co otrzymał łącznie 25 punktów karnych. Starosta [...] pismem z dnia [...]r. zawiadomił D. S. o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania go na egzamin kontrolny w ramach posiadanych uprawnień oraz na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Dnia [...]r. skarżący wniósł do [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w K. o "ponowne rozpatrzenie sprawy" wskazując, iż [...]r. poddał się szkoleniu upoważniającemu do zmniejszenia ilości punktów karnych. W związku z tym, w jego ocenie, ilość posiadanych przez niego punktów wynosi 19. Przytoczył również wyrok tutejszego Sądu z dnia 14 marca 2012 r. (sygn. II SA/Gl 26/12) podnosząc, iż rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. poz. 488) wykracza poza delegację ustawową. [...]Wojewódzki Komendant Policji w K. pismem z dnia [...]r. poinformował skarżącego, iż zmniejszenie ilości punktów karnych nie dotyczy przypadków, kiedy szkolenie miało miejsce po przekroczeniu przez kierującego pojazdem dopuszczalnej liczby punktów karnych. Starosta [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] skierował D. S. na badania psychologiczne. Swe rozstrzygniecie oparł na art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.). Od decyzji Starosty [...] odwołał się skarżący podnosząc, iż ilość posiadanych przez niego punktów karnych wynosi 19 ze względu na odbyte dnia [...]r. szkolenie. Powołał się przy tym na linię orzecznictwa sądów administracyjnych rozpoczętą wyrokiem NSA z dnia 15 lipca 2010 r.(sygn. I OSK 885/09). Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło skarżoną decyzję i odmówiło skierowania D. S. na badania psychologiczne. W uzasadnieniu przychyliło się do argumentacji odwołania, iż odbycie szkolenia, nawet po przekroczeniu dopuszczalnej liczby punktów karnych skutkuje ich redukcją o 6. Kolegium odmówiło również zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. jako wydanego z naruszeniem delegacji ustawowej. A to te przepisy wskazują, iż skutecznie można zredukować punkty karne tylko, gdy kierujący nie przekroczył jeszcze dopuszczalnej ich liczby. Niezależnie od tego organ II instancji uznał, iż liczba punktów karnych posiadanych przez skarżącego wynosi 19, a nie jak twierdzi [...] Wojewódzki Komendant Policji, [...]. Działająca w imieniu Prokuratury Rejonowej B. asesor tej prokuratury M. M.-B. złożyła skargę na decyzję organu II instancji. Zarzuciła w niej organowi II instancji: - naruszenie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. poprzez przyjęcie, iż odbycie przez D. S. szkolenia dnia [...]r. spowodowało zmniejszenie liczby punktów karnych, - naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stosowania przepisów prawa powszechnie obowiązującego tj. wspomnianego rozporządzenia. Skarga Prokuratury została obszernie uzasadniona z przywołaniem poglądów doktryny i najnowszego orzecznictwa sądów administracyjnych. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie przywołując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą rozstrzygnięcia organów obu instancji był art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem "starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na [...] badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli [...] przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego". Sednem sporu jest w sprawie okoliczność to, czy skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych. W ocenie organu I instancji oraz organu Policji miało to miejsce. D. S. podniósł, że [...] r. poddał się szkoleniu upoważniającemu do zmniejszenia ilości punktów karnych. W związku z tym, w jego ocenie, ilość posiadanych przez niego punktów wynosi 19, gdyż nie znajdą zastosowania w sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego jako wykraczającego poza delegację ustawową. Takie też stanowisko zajął organ II instancji. W ocenie Sądu orzekającego tryb rozumowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest błędny. Sąd ma świadomość, iż istniała linia orzecznicza (reprezentowana wyżej wspomnianymi wyrokami o sygnaturach I OSK 885/09 i II SA/Gl 26/12), zgodnie z którą możliwa była "redukcja" ilości punktów karnych nawet po przekroczeniu ich dopuszczalnej ilości. Jednakże skład orzekający tego poglądu nie podziela. Brak podstaw by przy ustalaniu powyższej okoliczności nie stosować powszechnie obowiązującego aktu, jakim jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. Takie też stanowisko dominuje w orzecznictwie. Można tu wskazać choćby wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2013 r. (sygn. II SA/Ol 359/13 - wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl) gdzie skład orzekający stwierdził, iż "punktowaniu podlega każde stwierdzone przez Policję naruszenie przepisów ruchu drogowego, bez względu na ich potwierdzenie przez sąd lub inny uprawniony organ. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. poz. 488), oraz art. 130 ust. 2 p.r.d. dokonane wpisy podlegają usunięciu po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia, ale tylko wówczas, gdy przed upływem tego okresu kierowca nie dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty. Jeżeli przed upływem roku od popełnienia wykroczenia drogowego kierowca popełnia kolejne punktowane naruszenia to te wcześniejsze mogą podlegać usunięciu tylko, gdy liczba przypisanych punktów nie przekracza w tym czasie 24". Podobnie tutejszy Sąd w wyroku z dnia 8 kwietnia 2013 r. (sygn. II SA/Gl 1479/12- wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl) uznał, że "treść art. 130 ust. 2 p.r.d. wyklucza usunięcie punktów wpisanych do ewidencji po upływie roku, w sytuacji gdy kierowca dopuścił się naruszeń, za które przypisana liczba punktów przekracza 24 punkty. Oznacza to, że odbycie przez kierującego szkolenia, zmniejszającego liczbę punktów już po przekroczeniu dopuszczalnego limitu 24 punktów, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów". Sąd uznaje również, iż organy administracji nie są w żadnym przypadku uprawnione do ‘korygowania" liczby punktów karnych, co w rozpatrywanej sprawie w istocie miało miejsce. WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 25 lutego 2014 r. (sygn. II SA/Rz 1361/13 - wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl) uznał, że "decyzje wydawane na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami, podobnie jak decyzje wydawane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., są rozstrzygnięciami związanymi. Oznacza to, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych, to organ zobligowany jest skierować kierującego na badania psychologiczne". Należy zatem przyjąć, iż ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. I OSK 855/12 - wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. weźmie pod uwagę dokonaną przez Sąd wykładnię art. 99 ustawy o kierujących pojazdami.