II SA/Gl 616/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, a w odpowiedzi zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych (vide pismo procesowe z dnia 6 czerwca 2012 r.). Następnie, na wezwanie Sądu wniosek ów złożył na druku urzędowego formularza wskazując, że od 15 maja 2012 r. pozostaje bez pracy i nie przyznano mu zasiłku dla bezrobotnych. Z treści formularza wynika, że skarżący zamieszkuje w lokalu komunalnym o pow. 31,8 m2. Pismem z dnia 16 lipca 2012 r. K. S. został wezwany do udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem się (opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, czynszu) oraz do wskazania aktualnego źródła utrzymania. W odpowiedzi skarżący nadesłał kopię zeznania podatkowego za 2011 r., z którego wynika, że w ubiegłym roku osiągnął dochód w wysokości 7126 zł. W piśmie procesowym z dnia 26 lipca 2012 r. wyjaśnił dodatkowo, że należność za mieszkanie wynosi 283 zł, opłaty za energię elektryczną to kwota 40 zł, odpłatność za wodę – 35 zł, za gaz 25 zł, 30 zł za telefon. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach niniejszej sprawy istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej K.S., aby można było z całym przekonaniem stwierdzić, że jest on osobą zasługującą na zwolnienie do kosztów sądowych. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że brak jest informacji na temat źródeł dochodu wnioskodawcy, skoro twierdzi on, że nie ma zatrudnienia ani też nie korzysta ze świadczeń dla osób bezrobotnych. Rodzi się więc pytanie z czego skarżący pokrywa koszty bieżącego utrzymania, kształtujące się na poziomie około 400 zł. Wnioskodawca w żaden sposób nie wyjaśnił tych wątpliwości, lakonicznie stwierdzając, że znalazł się w trudnej sytuacji materialnej. W tego rodzaju sytuacji, przy istnieniu zasygnalizowanych wyżej wątpliwości nie można przyznać prawa pomocy, albowiem sytuacja materialna K. S. jest na tyle niejasna, że nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.