II SA/Gl 616/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy M. D., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w zażaleniu na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w tym przedmiocie zaznaczył, że jest uczniem szkoły zawodowej, nie pracuje zawodowo i nie posiada pieniędzy potrzebnych do opłacenia wpisu. Oświadczenie to zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, a na wezwanie Sadu skarżący nadesłał druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył, że jest uczniem zasadniczej szkoły zawodowej, nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, a jego jedyny dochód stanowi wynagrodzenie za praktyki uczniowskie w kwocie 221,42 zł miesięcznie. Pismem z dnia 8 maja 2013 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do - udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody, usługi telekomunikacyjne, lekarstwa itp., - podanie, czy mieszka sam, czy też z innymi osobami, a jeżeli tak, to wskazanie imion, nazwisk, stopnia pokrewieństwa oraz dochodów osiąganych przez te osoby, - podanie wielkości (w m2) nieruchomości, w której skarżący zamieszkuje wraz ze wskazaniem czyja własność stanowi. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W ocenie rozpoznającego wniosek M. D. nie uprawdopodobnił, że nie dysponuje środkami, które uniemożliwiałyby mu poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że skarżący nie podał jakichkolwiek informacji na temat miejsca, w którym mieszka, osób, które wraz z nim pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym a także kosztów bieżącego utrzymania. Są to zaś informacje o fundamentalnym znaczeniu dla oceny możliwości finansowych osoby, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Od nich bowiem zależy ustalenie relacji pomiędzy dochodem strony a kosztami postępowania i stwierdzenie, czy poniesienie tego rodzaju wydatków zachwieje pozycją materialną wnioskodawcy. Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca w sposób nieprzypadkowy nałożył na osobę występującą z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o jej trudnym położeniu materialnym. Świadczy o tym, użyty w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a zwrot "wykaże". Oznacza on, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Skarżący jest uczniem szkoły zawodowej i za prowadzone w ramach kształcenia praktyki otrzymuje wynagrodzenie. Jego wysokość pozwala na uiszczenie wpisu od skargi, będącego zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania. M. D. nie podał jakichkolwiek okoliczności świadczących o tym, że wspomniany dochód przeznacza na inne, uzasadnione potrzeby. Wobec tego nie znaleziono podstaw aby uwzględnić jego wniosek. Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.