II SA/Gl 617/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-08-02
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych wymaga od strony wykazania, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny. Skarżący, mimo wezwania do uzupełnienia informacji dotyczących jego sytuacji materialnej (dochody, wydatki, majątek), nie przedstawił wystarczających dowodów, uchylając się od obowiązku udokumentowania swojej sytuacji finansowej. Wobec braku wykazania przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.Stan faktyczny
Skarżący R. W. złożył skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. i został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do udokumentowania swojej sytuacji materialnej, jednak skarżący nie odebrał wezwania i nie uzupełnił wymaganych informacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych - zwolnienia z wpisu od skargi postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W odpowiedzi, w terminie wyznaczonym dla dokonania tej czynności, złożył pismo procesowe datowane na dzień 18 czerwca 2012 r., w którym zwrócił się o zwolnienie z wpisu od skargi. Do wspomnianego pisma dołączony został druk formularza PPF, w którym R. W. wskazał, że jego wynagrodzenie nie pozwala mu na poniesienie wpisu od skargi. W treści formularza, poza informacją na temat wysokości dochodów skarżącego - 300 zł miesięcznie (1/5 etatu) nie podano jakichkolwiek danych dotyczących składników majątku wnioskodawcy.
Wobec powyższego, pismem z dnia 2 lipca 2012 r. referendarz sądowy zobowiązał R. W. do uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej poprzez:
- udokumentowanie wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę poprzez nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę skarżącego,
- wskazanie do kogo należy nieruchomość, w której strona zamieszkuje i czy z tego tytułu ponosi jakiekolwiek wydatki związane z jej utrzymaniem, np. w formie opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody itp.,
- nadesłanie kopii zeznania podatkowego za 2011 r.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi ponieważ skarżący go nie odebrał.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że uzyskane informacje są zbyt skąpe i nie wskazują na to, że strona rzeczywiście jest osobą, której stan majątkowy wyklucza samodzielne poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Przede wszystkim skarżący uchylił się od wykazania poziomu stałych, miesięcznych wydatków, co uniemożliwia ustalenie jaką pozycję w jego budżecie domowym zajmują. Nie uzyskano także jakiejkolwiek informacji na temat miejsca zamieszkania strony ani też realnego poziomu dochodów. Tym samym wykluczone jest jednoznaczne stwierdzenie, że R.W. rzeczywiście winien być zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło