II SA/Gl 646/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-09-29
Skład orzekający: Andrzej Matan, Edyta Kędzierska, Tomasz Dziuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego i obciążające nimi również skarżącego, pomimo jego zarzutów dotyczących długiego czasu trwania postępowania i braku faktury za prace geodezyjne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Koszty postępowania rozgraniczeniowego, w tym wynagrodzenie geodety, mogą być obciążająco rozdzielone pomiędzy właścicieli sąsiadujących nieruchomości zgodnie z art. 152 k.c. i art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., co potwierdza uchwała NSA I OPS 5/06. Długi czas postępowania nie stanowił podstawy do umorzenia, a faktura za prace geodezyjne była w aktach sprawy.Stan faktyczny
Skarżący W. M. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy N. ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości skarżącego z nieruchomościami sąsiednimi. Skarżący zarzucił długi czas trwania postępowania oraz brak faktury za prace geodezyjne. Organy administracji ustaliły koszty postępowania i rozdzieliły je między właścicieli nieruchomości, opierając się na art. 152 k.c. i art. 262 § 1 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Tomasz Dziuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy N. z [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 1 i 2 stanowiącej własność W. M. (dalej: skarżący), z nieruchomościami sąsiednimi, oznaczonymi jako działki nr 3, 4, 5, 9, 6, 7 obręb M. Gmina N. w wysokości 3.690,00 zł. Wskazanymi postanowieniami zobowiązano do poniesienia kosztów rozgraniczenia skarżącego w wysokości 1.383,75 zł, S. i K. B. w wysokości 1.025,00 zł, M. S. w wysokości 358,75 zł, I. U. w wysokości 410,00 zł, W. S. w wysokości 512,50 zł.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z 16 kwietnia 2019 r., skarżący złożył wniosek o rozgraniczenie nieruchomości stanowiących jego własność, oznaczonych numerami 1, 2 z nieruchomościami sąsiednimi. Wniosek uzasadniono okolicznością braku możliwości odtworzenia granic na podstawie znaków granicznych, wskazano że działki nie były do tej pory całościowo rozgraniczane.
Po przeprowadzeniu postępowania ofertowego w trybie ustawy Prawo Zamówień Publicznych, Wójt Gminy N. postanowieniem z [...] r., nr [...] postanowił wszcząć postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące działek położonych na terenie gminy M., oznaczonych :
1) nr ewidencyjnymi 8, 4, 5, stanowiącymi własność S. i K. B.,
2) nr ewidencyjnym 9, stanowiącej własność S. S.
3) nr ewidencyjnym 6, stanowiącej własność I. U.
4) nr ewidencyjnym 7, stanowiącej własność W. S.
Postanowieniem z tej samej daty, nr [...], Wójt Gminy N. zobowiązał skarżącego do wpłacenia zaliczki w wysokości 3.690,00 zł w związku z jego wnioskiem o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano że Wójt wystąpił do pięciu geodetów z zapytaniem ofertowym o wycenę rozgraniczenia. W odpowiedzi na zapytanie ofertowe otrzymano dwie oferty. Wybrano oferenta, który zaproponował najniższą cenę usługi. Wskazano jednocześnie że koszty rozgraniczeniowe będą rozliczone wraz z wydaniem decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.
W odpowiedzi na wydane postanowienie, skarżący złożył pismo z 12 lutego 2021 r., w który zwrócił się o udostepnienie informacji publicznej dotyczących postępowania ofertowego dotyczącego wyboru geodety. Jednocześnie skarżący wyraził swoje niezadowolenie w związku z długim terminem załatwienia jego wniosku o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego i przyczyny które stały za złożeniem wniosku przez skarżącego straciły aktualność, w związku z czym skarżący poinformował o anulowaniu swojego wniosku.
W odpowiedzi na pismo z 12 lutego 2201 r., Wójt Gminy N. udostępnił skarżącemu informację publiczną w zakresie przeprowadzonego postępowania ofertowego dotyczącego wyboru geodety.
Decyzją z [...]. r., Wójt Gminy N. zatwierdził rozgraniczenie nieruchomości w obrębie M., Gmina N., oznaczonych nr ewidencyjnym 1 i 2, będącymi własnością W. M. z nieruchomościami sąsiednimi.
Postanowieniem z [...] r., Wójt Gminy N. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego i zobowiązał:
1) skarżącego do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 1.845,00 zł,
2) S. i K. B. do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 615,00 zł
3) M. S. do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 307,50 zł
4) I. U. do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 307,50 zł
5) W. S. do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 615,00 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja z [...] r., o rozgraniczeniu wskazanych nieruchomości wobec niewniesienia odwołania stała się ostateczna z dniem 28 sierpnia 2020 r., natomiast zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane od ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. W myśl art. 152 k.c. właściciele gruntów sąsiadujących są obowiązani do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu znaków granicznych, koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania znaków granicznych ponoszą po połowie.
Zażalenie na to postanowienie złożyli: skarżący, M. S. i W. S. W wyniku rozpoznania zażaleń, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na mocy postanowieni z [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na wątpliwości związane ze sposobem ustalenia i podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Wskazano, że rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, bowiem organ I instancji nie wskazał jakie koszty składają się na koszt rozgraniczenia w wysokości 3.690,00 zł, ponadto brak jest w aktach sprawy faktury za wykonane przez geodetę prace. Z uzasadnienia organu I instancji nie wynika też w jaki sposób, tzn. według jakiego wzoru organ podzielił koszty między właścicieli sąsiednich nieruchomości. W związku z tym, organ uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji postanowieniem z [...] r., nr [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 3.690,00 zł, zobowiązując:
1) skarżącego do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 1.383,75 zł.
2) S. i K. B. do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 1.025,00 zł
3) M. S. do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 358,75 zł
4) I. U. do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 410,00 zł, zaznaczając że wpłaciła ona 307,50 zł w związku z powyższym zobowiązano do dopłaty kwoty 102,50 zł
5) W. S. do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 512,50 zł.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano na sposób obliczenia i podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego, do postanowienia dołączono załącznik graficzny obrazujący usytuowanie rozgraniczonych działek. Organ przywołał również treść uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 zgodnie z którym przy podziale kosztów znajduje zastosowanie przepis art. 152 k.c.
Podział kosztów miedzy właścicieli działek ze sobą sąsiadujących nastąpił z uwzględnieniem ilości punków granicznych, przy czym wartość jednego punktu ustalono na 615 zł.
W wyniku wniesionych przez skarżącego oraz S. B. zażaleń, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie postanowieniem z [...] r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy N. z [...] r. W uzasadnieniu wskazano że w postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednaj z nieruchomości, właściciel nieruchomości sąsiedniej nie może skutecznie wywodzić, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, zatem organ prawidłowo obciążył kosztami rozgraniczenie wnioskodawcę oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich. Prawidłowo podzielono wskazane koszty, po połowie. Organ przywołał w uzasadnieniu orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1833/14, w którym wskazano że z art. 152 k.c. wynika reguła ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego przez właścicieli gruntów sąsiednich (objętych rozgraniczeniem).
Ze wskazanym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z 23 kwietnia 2021 r. złożył skargę na powyższe postanowienie, wskazując że postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadzono wiele miesięcy po złożeniu wniosku w tym zakresie, a także że brak jest faktury za wykonanie przez geodetę prace lub jakiegokolwiek dowodu na wysokość poniesionych przez organ kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że podtrzymuje swoją dotychczasową argumentację i wskazał, że w postanowieniu organu I instancji wskazano, że koszty postępowania rozgraniczeniowego wyniosły 3.690,00 zł zgodnie z fakturą nr [...] z [...] r. wystawioną przez [...] inż. P. N. Wskazana faktura została dołączono do akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) dalej - p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonych aktów prawnych zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, tj. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego i obciążeniu nimi również skarżącego stwierdzić należy, że w ocenie Sądu rozpatrywana skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem organy rozstrzygające sprawę nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w związku z czym brak było podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego.
Wskazać należy, że rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276 z późn. zm., w skrócie: Pgik), a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości (art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ww. ustawy - jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy - wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości.
Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 Pgik). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 Pgik).
Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, a zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego.
Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym koszty postępowania rozgraniczeniowego nie mają charakteru kosztów, które w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. powinny być uiszczone przez stronę z góry, pod rygorem zwrotu wniosku na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2000 r., II SA/Kr 816/00, ONSA 2002/1/35, LEX nr 51474). Według art. 263 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji (§ 1). Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Przepis art. 262 § 1 k.p.a. stanowi natomiast, że stronę obciążają te koszty postępowania, które:
1) wynikły z winy strony,
2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
Na mocy art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Wykładnia przepisu art. 262 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety.
Przepis art. 262 § 1 k.p.a. wyklucza natomiast możliwość przyznania przez organ administracji zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami (tak NSA w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007/2/26, Prok. i Pr. -wkł. 2007/3/38, LEX nr 229485 oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2000 r. II SA/Gd 2016/98, LEX nr 49056, a także J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 880-882; C. Martysz (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Zakamycze 2005, s. 582).
Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 k.p.a.).
Występujące w orzecznictwie rozbieżności dotyczące zagadnienia, czy organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może kosztami tymi obciążyć każdą ze stron postępowania, czy też koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść tylko wnioskodawca, zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., podjętej w sprawie o sygn. akt I OPS 5/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, iż to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interesprawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, że postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel nieruchomości sąsiedniej może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ostatecznie, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c., stanowiącej, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
Pogląd wyrażony w wyżej wymienionej uchwale NSA jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stanowisko to podziela również skład orzekający. W świetle art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwała ta ma charakter prawnie wiążący.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze uznać przyjdzie je za nieuzasadnione. Jeśli chodzi o czas trwania postępowania rozgraniczeniowego, to rzeczywiście był on relatywnie długi, natomiast organ je prowadzący jest przynajmniej po części usprawiedliwiony w związku z wyłonieniem uprawnionego geodety oraz prowadzonymi przez niego pracami. Natomiast przewlekłe działanie organu nie mogło stanowić podstawy do umorzenia postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, w której skarżący w dniu 24 lutego 2020 r. złożył pismo o uznaniu wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego z 26 kwietnia 2019 r. za "niebyłe", a wcześniej, bo w dniu 31 stycznia 2020 r. formalnie zlecono geodecie wykonanie rozgraniczenia. Ponadto poza skarżącym były jeszcze inne strony postępowania rozgraniczeniowego, które nie były zainteresowane jego umorzeniem (nie dawały temu wyraz, a wręcz przeciwnie – część z nich uczestniczyła w czynności ustalenia granic (protokół graniczny z [...] r. – k. 2 akt administracyjnych). W aktach sprawy jest także faktura za wykonanie przez geodetę prace (nr [...] z [...] r.) dokumentując koszty poniesione przez Gminę, a ponadto wyjaśniono zasady podziału kosztów między właścicieli działek ze sobą sąsiadujących (z uwzględnieniem ilości punków granicznych, przy czym wartość jednego punktu ustalono na 615 zł.).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy prawidłowo podzieliły koszty nin. postępowania rozgraniczającego a zarzuty skargi nie są uzasadnione. Owszem ma rację skarżący podnosząc, że przepisy prawa i Naczelny Sąd Administracyjny w powyższej uchwale nie nakazują automatycznego dzielenia kosztów tego postępowania pomiędzy właścicieli graniczących nieruchomości w każdej sprawie, bez uwzględnienia pozostałych okoliczności i przyczyn prowadzenia konkretnego postępowania rozgraniczającego.
Wobec prawidłowego uznania przez organy, że w przedmiotowej sprawie ustalenie spornej granicy sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym właścicieli działek graniczących ze sobą, zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 i 264 § 1 k.p.a. przyjęto, że koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele z uwzględnieniem punków granicznych. Podział ten jest zgodny z zasadą wyrażoną w art. 152 k.c., iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest podstaw do kwestionowania jego legalności. Orzeczono zatem jak w pkt I sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło