II SA/Gl 68/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi "A" w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie zezwolenia na wykonywanie przewozów oddala skargę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. Marszałek Województwa [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 lit.g ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. 2017 r., poz. 2200) w związku z 106 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) uzgodnił udzielenie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym dla przedsiębiorcy A Sp. z o.o. z siedzibą w W. w ramach linii komunikacyjnej O. – K., w określonej w załączonym projekcie rozkładu w obszarze województwa [...] po rozpatrzeniu wniosku Marszałka Województwa M. Wymienione postanowienie zostało skutecznie doręczone stronie postępowania - A Sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. B w L. złożyło zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrujące sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu stwierdziło, że w myśl art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone - od dnia ogłoszenia stronie. Termin ten ma charakter zawity, co oznacza, ze czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. Dalej wyjaśniło, że termin do wniesienia biegnie odrębnie dla każdego uprawnionego podmiotu, któremu doręczono (ogłoszono) postanowienie. W przypadku pominięcia w postępowaniu danego podmiotu (pozbawienia udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji) termin do wniesienia zażalenia przez ten podmiot biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) postanowienia podmiotowi, któremu zapewniono udział w postępowaniu (najpóźniejszej dacie). Wyjaśniło, że w takim przypadku ochronę interesu podmiotu, któremu nie odręczono postanowienia, zapewnia instytucja wznowienia postępowania (z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego) Stanowisko takie wynika z doktryny i orzecznictwa sądowego. Kolegium stwierdziło, iż w rozpoznawanej sprawie na postanowienie pierwszej instancji zażalenie wniesiono z uchybieniem ustawowego terminu. Zaskarżone postanowienie doręczone bowiem zostało uczestniczącemu w sprawie podmiotowi - tj. A Sp. z o.o. w dniu [...]r., z pominięciem skarżącego, dopuszczonego do udziału w postępowaniu postanowieniem Marszałka Województwa M. z dnia [...]. Okoliczność niedoręczenia skarżącemu postanowienia potwierdza sam zainteresowany w zażaleniu. Wobec powyższego, zgodnie z tym co wskazano powyżej datą doręczenia przedmiotowego postanowienia jest wiec dzień [...]r. i od tej daty rozpoczął bieg 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia. Zatem najpóźniej zażalenie mogło być wniesione (nadane) w dniu [...]r., podczas gdy faktycznie nadane zostało dopiero w dniu [...]r. Niewątpliwe zatem zażalenie to wniesione zostało po upływie przewidzianego przez ustawodawcę 7-dniowego terminu na dokonanie tej czynności. Wobec powyższego organ drugiej instancji zmuszony był stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, zgodnie z art. 134 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pismem z dnia [...]r. B w L. złożyło skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 134 w związku z art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez stwierdzenie, że zażalenie jest niedopuszczalne z uwagi, iż mogło być skutecznie zaskarżone najpóźniej do dnia [...]r.., podczas gdy skarżący bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu uzgodnieniowym i dowiedział się o rozstrzygnięciu organu uzgadniającego dopiero w dniu [...]r. Uwzględniając powyższe wniósł o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu drugiej instancji B powtórzyło, iż bez własnej winy nie brało udziału w postępowaniu, o postanowieniu uzgadniającym dowidziało się w dniu [...] r. i natychmiast złożyło zażalenie celem jego wzruszenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Zarządzeniem z dnia 5 marca 2019 r. skarga została skierowana do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 cytowanej powyżej ustawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r., w którym stwierdzono, uchybienie terminu do wniesienia odwołania od postanowienia Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r. Nr [...]uzgadniającego zmianę zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Wskazać trzeba, że warunkiem skuteczności czynności procesowej w postaci wniesienia środka odwoławczego, jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tego środka, następstwem czego jest ostateczność kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienie stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie- o dnia jego ogłoszenia stronie. O przysługującym stronie prawie i trybie zaskarżenia decyzji strona powinna być pouczona (art. 107 § 1 pkt 7 stosowany w związku z art. 144 wymienionego Kodeksu). Mając na uwadze wskazaną powyżej regulację należy uznać, że każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. Jednocześnie należy podnieść, że art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznaje prawo złożenia zażalenia stronie, czyli nie przyznaje prawa do wniesienia zażalenia od postanowienia wydanego w pierwszej instancji tylko tym podmiotom, które "były uznawane przez organ za strony". Należy więc przez to rozumieć, że także osoba, która nie była przez organ pierwszej instancji uznawana za stronę, może wnieść zażalenie. Jednak odnośnie obliczania terminu do wniesienia zażalenia przez taką osobę powszechnie przyjmuje się, że osoba, której nie doręczono postanowienia, może wnieść zażalenie dopóki nie upłynął termin do jego wniesienia dla ostatniej z osób, którym organ doręczył postanowienie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2010r., sygn. akt I OSK 1126/09, który wprawdzie dotyczy odwołania od decyzji, ale zgodnie z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego zachowuje on aktualność także w przypadku zażalenia od postanowienia). Należy zatem ustalić, kiedy nastąpiło najpóźniejsze doręczenie postanowienia pierwszoinstancyjnego, a siódmy dzień od tego doręczenia jest ostatnim dniem terminu do wniesienia zażalenia dla osoby, której tego postanowienia nie doręczono. Po tym dniu postanowienie staje się ostateczne i może być wzruszone tylko w trybie nadzwyczajnym (wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji). W kontrolowanym postępowaniu skarżące B nie brało udziału. Zostało dopuszczone do postępowania prowadzonego przed Marszałkiem Województwa M. postanowieniem tegoż Marszałka z dnia [...] r. Z kolei Marszalek Województwa [...] postanowienie uzgadniające wydał w dniu [...]r., a doręczył je jedynej biorącej udział w tym postępowaniu stronie w dniu [...]r. Zatem w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym należy uznać, że ostatnim dniem do wniesienia zażalenia, był dzień [...]r., czyli siódmy dzień od najpóźniejszego, a zarazem jedynego doręczenia tego postanowienia Marszałka Województwa [...] stronie – A Sp. z o.o. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa sądowego- strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 505/08). Podkreśla się też, że możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1759/06). W związku z powyższym, skoro B nie brało udziału w postępowaniu uzgodnieniowym prowadzonym przed Marszałkiem Województwa [...] i nie doręczono mu postanowienia tegoż organu, ewentualny termin do złożenia zażalenia upłynął wraz z upływem terminu dla jedynej strony postępowania Spółki A. Zatem stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.