II SA/Gl 682/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie Sadu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, pełnomocnik skarżącego, w piśmie procesowym z dnia 26 czerwca 2012 r. wystąpił o zwolnienie go od kosztów sądowych. Następnie, na wezwanie Sądu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że P. S. nie posiada żadnego majątku, w tym tytułu prawnego do nieruchomości, papierów wartościowych, oszczędności czy też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Z druku formularza wynika jedynie, że skarżący uzyskuje świadczenie dla bezrobotnych w kwocie 300 euro miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że P. S. zamieszkuje obecnie w Irlandii i jest głównym najemcą domu o pow. 100 m2. W związku z powyższym ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem się, tj. czynsz - 120 euro tygodniowo, 65 euro za energię elektryczną, 100 euro - wyżywienie, 27 euro to inne wydatki. Do wspomnianego pisma dołączone zostały dokumenty sporządzone w języku angielskim. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Skarżący nadesłał co prawda szereg dokumentów, jednakże ze względu na fakt, że są one sporządzone w języku angielskim, a językiem urzędowym jest język polski (art. 27 Konstytucji RP) ich weryfikacja może służyć jedynie jako dowód posiłkowy. Abstrahując od ich treści i opierając się wyłącznie na informacjach uzyskanych od skarżącego oraz jego pełnomocnika uznano, że istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących rzeczywistej sytuacji P. S. aby można było z całym przekonaniem uznać, że jest on osobą, której wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być uwzględniony. Przede wszystkim wątpliwości budzi rzeczywista wysokość dochodu skarżącego w zestawieniu z jego wydatkami. W druku formularza wskazano bowiem, że dochód ten wynosi 300 euro miesięcznie. Tymczasem zadeklarowane wydatki związane z utrzymaniem się znacząco przekraczają ów dochód (sam czynsz, w ujęciu miesięcznym to kwota 480 euro: 120 euro tygodniowo x 4 tygodnie), co skłania do postawienia pytań o rzeczywistą wysokość dochodów strony. Wątpliwości nie rozwiewa również lektura wspomnianych wyżej dokumentów sporządzonych w języku angielskim. Na umowie najmu, obok skarżącego jako najemca figuruje B. P., której wnioskodawca nie wymienia w druku formularza. Nie podaje również, czy osoba ta partycypuje w kosztach najmu a także, czy osiąga jakikolwiek dochód, a jeśli tak to w jakiej wysokości. Informacje te mają zaś przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy istotne znaczenie. Skoro więc stan majątkowy strony nie jest klarowny, to nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że wnioskodawca zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.