II SA/Gl 695/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-10-10
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Edyta Kędzierska, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych jest zgodne z prawem, mimo zarzutów skarżącej dotyczących braku winy i możliwości odstąpienia od wymierzenia kary?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu jest zgodne z prawem, ponieważ odpowiedzialność ma charakter obiektywny i bezwzględny. Nie ma podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż naruszenie prawa nie ma charakteru znikomego, a przepisy szczególne wyłączają możliwość miarkowania kary. Skarga została oddalona.Stan faktyczny
P. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 602 zł za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego 25% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Spółka posiadała wpis w rejestrze działalności regulowanej i odbierała odpady na podstawie umów z właścicielami nieruchomości. Poziom recyklingu wyniósł 22,37%. Spółka złożyła odwołanie do SKO, które utrzymało decyzję w mocy, a następnie skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i odstąpienia od wymierzenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 marca 2025 r. nr SKO.OS/41.9/124/2025/2621/BL w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu oddala skargę.
Decyzją z 23 stycznia 2025 r., nr [...] wydaną między innymi na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 9g pkt 1, art. 3b ust. 1 pkt 1 oraz art. 9zb ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (aktualnie Dz. U. z 2025 r., poz. 733 ze zm.) Prezydent Miasta J. orzekł o nałożeniu na P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako strona, skarżąca lub spółka) kary pieniężnej w wysokości 602 zł za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynoszącego co najmniej 25 % wagowo.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że strona od 5 marca 2012 r. posiada aktywny wpis w prowadzonym przez wspomniany organ rejestrze działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Ze sprawozdania znajdującego się w bazie danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami (BDO) wynika, że w 2022 r. odbierała odpady komunalne z terenu miasta J. na podstawie umów zawartych z dziewięcioma właścicielami nieruchomości i zgodnie z informacją zawartą w Dziale VI Tabeli B osiągnęła poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w wysokości 22,37 %. Tym samym, skarżąca nie osiągnęła wymaganego poziomu 25 % określonego w art. 9g pkt 1 w związku z art. 3b ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zaś niewykonanie tego obowiązku powoduje, że podlega karze pieniężnej na mocy art. 9x ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Organ pierwszej instancji zaprezentował sposób wyliczenia wysokości przedmiotowej kary wskazując, że wykazana w sprawozdaniu strony masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi wynosiła 17,9221 Mg, z kolei łączna masa odebranych odpadów komunalnych to 80,1250 Mg. W rezultacie, poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, obliczony na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. poz. 1530) wyniósł 22,367675507 %, a zatem różnica pomiędzy wymaganym do osiągnięcia poziomem, a poziomem osiągniętym wyniosła 2,632324493 %, zaś brakująca masa odpadów do osiągnięcia wymaganego poziomu to 2,10915000001 Mg. Skoro przy tym jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku określona w załączniku nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska z 11 października 2021 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022 (Dz. U. poz. 960) wynosiła 285,60 zł za umieszczenie na składowisku 1 Mg niesegregowanych odpadów komunalnych, to wysokość kary, po zaokrągleniu zgodnie z art. 63 ust. 1 Ordynacji podatkowej (mającej zastosowanie w sprawie z mocy art. art. 9zf ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) ustalono jako 602 zł. Nadto wskazany organ zaprezentował obszerne rozważania dotyczące instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, uregulowanej w art. 189a i następnych Kodeksu postępowania administracyjnego konkludując, że okoliczności sprawy nie uzasadniają zastosowania wobec strony uregulowanych tam ulg.
Niezadowolona z tej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach domagając się uchylenia tego aktu i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia go i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Strona podniosła zarzuty naruszenia norm prawa procesowego zawartych w art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, a także art. 189f § 1 pkt 1, § 2 i § 3 oraz art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego, polegającego na braku wszechstronnej i wyczerpującej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pobieżnej ocenie przesłanek zastosowania ulg określonych w dwóch ostatnich z powołanych przepisów oraz na nałożeniu kary pomimo zaistnienia tych przesłanek. Zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 9g pkt 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, poprzez nałożenie kary pomimo, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynikał z przyczyn niezależnych od spółki, a także art. 9x ust. 3 tej ustawy, poprzez błędne obliczenie przedmiotowej kary.
Decyzją z 28 marca 2025 r., nr SKO.OS/41.9/124/2025/2621/BL Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot odwołania. W obszernym uzasadnieniu Kolegium szczegółowo zaprezentowało dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczyło treść mających zastosowanie w sprawie przepisów podzielając ustalenia organu pierwszej instancji oraz aprobując sposób wyliczenia nałożonej na stronę kary. Równocześnie organ odwoławczy rozważył zasadność zastosowania art. 189f § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i uregulowanej w tym przepisie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej konkludując, że brak jest podstaw do tego odstąpienia, gdyż uwzględniwszy charakter naruszonego obowiązku, jak również wolę skarżącego podmiotu i rodzaj prowadzonej przezeń działalności nie sposób uznać, aby waga naruszenia prawa była tu znikoma. Zaznaczono przy tym, że wspomniany przepis nie może być stosowany w celu obchodzenia ustawy. Kolegium wykluczyło także możliwość przyjęcia, że skarżąca zaprzestała naruszeń prawa. Wskazało bowiem na jednoczynowy i jednorazowy charakter wspomnianego deliktu, podczas gdy przesłanka zaprzestania naruszeń prawa może mieć zastosowanie tylko do zachowań o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzalnym.
Niezadowolona z powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu i poprzedzającej go decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania ewentualnie uchylenia obu tych aktów i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wraz ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy i zobowiązania go do wydania w określonym terminie decyzji uwzględniającej zgłoszone przez nią wyjaśnienia, to jest decyzji o odstąpieniu od wymierzenia kary. Nadto zażądała zasądzenia na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, a to: art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 9g pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że odpowiedzialność administracyjna wynikająca z tych przepisów ma charakter obiektywny i absolutny, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy brak osiągnięcia przez stronę wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynikał z przyczyn od niej niezależnych, zaś odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a mianowicie: art. 80, art. 77 § 1 oraz art. 7, poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do: nieprawidłowego ustalenia, że dopuściła się naruszenia art. 9g pkt 1 w związku z art. 9x ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podczas gdy nie jest ona adresatem tego obowiązku, co stanowiło konsekwencję nieprawidłowego ustalenia, że skarżąca dopuściła się wspomnianego naruszenia, podczas gdy przyczyny niedochowania określonych w tych przepisach obowiązków były od niej kompletnie niezależne; art. 189f § 1 pkt 1, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten winien mieć zastosowanie; art. 189f § 2 i 3, poprzez brak ich wszechstronnej analizy określonych tam przesłanek, co ma znaczenie dla możliwości odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu na podstawie tych przepisów; art. 189d w związku z art. 189a § 1 i § 2 pkt 1, poprzez nieprawidłowe uznanie, że nie znajduje on zastosowania do administracyjnej kary pieniężnej z art. 9x ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, z uwagi na fakt, że przepis odrębny, tj. art. 9x ust. 3 tej ustawy, określa przesłanki jej wymiaru, podczas gdy przepis ten ma charakter techniczny i wskazuje wyłącznie sposób obliczenia kary, a nie przesłanki jej wymiaru; art. 189d, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia spornej kary; art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 11 oraz art. 8 § 1, polegające na tym, że organ drugiej instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, jak również nie wskazał faktów i dowodów, na których oparł się wydając decyzję oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co doprowadziło także do naruszenia zasady przekonywania (art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego) oraz zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 § 1 tego Kodeksu).
W uzasadnieniu skargi strona zaprezentowała obszerne wywody obejmujące argumentację na poparcie zasadności podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i zasadniczo powtórzył wywody z uzasadnienia swojej decyzji stwierdzając, że nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że kwestionowana przez stronę decyzja odpowiada wymogom prawa.
Mocą tego aktu na skarżącą nałożono administracyjną karę pieniężną za brak osiągnięcia w roku 2022 wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości na terenie miasta J., czyli za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Stosownie do treści powołanego wyżej art. 9g pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 przedmiotowego aktu. W niniejszym przypadku znajduje zastosowanie minimalny limit wskazany w art. 3b ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy określony dla roku 2022 jako 25% wagi odpadów. Pozostaje poza sporem, że wspomniany limit nie został osiągnięty przez stronę będącą podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie wskazanego miasta.
Niedopełnienie powyższego obowiązku skutkuje nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej, na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wymaga podkreślenia, że przedmiotowa sankcja należy do kategorii bezwzględnie określanych, jej wysokość jest ustalana na podstawie art. 9x ust. 3 powołanej regulacji i zależy między innymi od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z powołanego przepisu (por. wyrok NSA z 17 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2849/21, publ. Lex nr 3631558). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 369/24 (publ. Lex nr 3750491), gdzie zaakcentowano, że przesłanką wymierzenia przedmiotowej kary jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g wskazanej ustawy. W konsekwencji należy uznać, że prowadząc postępowanie w takiej sprawie organ administracji nie bada innych okoliczności, które temu naruszeniu towarzyszą, takich jak stopień zawinienia zobowiązanego, sytuacja rynkowa, a także osiągnięcia poziomu recyklingu przez daną jednostkę samorządu terytorialnego czy też adekwatności podejmowanych przez nią działań (por. wyrok WSA w Gliwicach z 31 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1714/22, publ. Lex nr 3550044). Wobec tego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące braku winy strony w nieosiągnięciu wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Skarżąca, jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują przy prowadzeniu tego rodzaju działalności oraz jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna więc czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane. Jeśli bowiem podmiot chce wykonywać działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie.
Zdaniem Sądu wypowiadające się w sprawie organy trafnie również przyjęły, że nie zachodzą podstawy do zastosowania odstąpienia od nałożenia kary wynikające z art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca nie sprecyzował, jakim przypadkom naruszenia prawa można przypisać "znikomy" charakter, natomiast w literaturze przedmiotu wyróżniono stopnie naruszenia prawa, takie jak: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne oraz naruszenie prawa nieistotne, czyli takie, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Po 625/23, publ. Lex nr 3644367). Ze znikomym naruszeniem prawa mamy zatem do czynienia wtedy, gdy wywołało ono jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło (por. A. Cebera, J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, uwagi do art. 189f). W ocenie Sądu, okoliczności rozpoznanej sprawy nie pozwalają na zakwalifikowanie naruszenia prawa jako znikomego, gdyż wyklucza to waga dobra prawnego, które zostało naruszone. Chronionym dobrem jest tu ochrona środowiska naturalnego, a cel regulacji art. 9g pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach polega na ograniczeniu negatywnego oddziaływania odpadów na elementy przyrodnicze poprzez wprowadzenie określonych limitów przeznaczenia tych odpadów do ponownego użycia i recyklingu. Waga naruszenia prawa powinna być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji celu, jakim jest zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. Skarżąca była zobligowana osiągnąć w 2022 roku co najmniej 25% poziom odzysku, a osiągnęła 22,37 % i choć różnica wyrażona w procentach nie jest duża, to jednak brakująca masa odpadów do osiągnięcia wymaganego poziomu wyniosła 2,109 Mg, co już trudno uznać za ilość nieznaczną w kontekście negatywnego oddziaływania na środowisko naturalne. Egzekwowanie segregowania odpadów ma niewątpliwie służyć ochronie środowiska, a w rezultacie nieosiągnięcie wymaganych prawem poziomów recyklingu w stopniu, jaki ma miejsce w niniejszej sprawie, nie może się jawić jako znikome. Wskazana wielkość 2,109 Mg może wydawać się niewielka, jednakże należy ją zestawić z wielkością odebranych odpadów w przewidzianych do recyklingu wynoszącą 17,922 Mg. W ty6m zestawieniu przywoływany brak nie może być uznany za niewielki, gdyż stanowi 1/10 odebranych odpadów.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy obydwu instancji dokonały wystarczającej analizy możliwości zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary. Wyniki tych rozważań doprowadziły do stwierdzenia, że brak było podstaw na do zastosowania wspomnianej instytucji, a stanowisko to zostało zdaniem Sądu dostatecznie uzasadnione w motywach wydanych w sprawie decyzji. Wymaga podkreślenia, że art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może być stosowany w celu obchodzenia przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a zatem skoro art. 9g pkt 1 tej ustawy nakłada na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i odzysku, to podmiot, który zajmuje się tego rodzaju działalnością, chcąc uniknąć kary, powinien w taki sposób zorganizować swoją działalność, aby z rzeczonego obowiązku się wywiązać. Odnoszenie się przy analizie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej do charakteru niniejszego obowiązku jako niemożliwego do wykonania lub takiego, którego niewykonanie nie niesie społecznego niebezpieczeństwa ani nie wyrządza szkody, stanowiłoby obejście prawa. Uznając bowiem, że niezawiniony brak uzyskania wymaganego poziomu odzysku jest przypadkiem znikomej wagi, organy odmówiłyby wprost zastosowania art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 powołanej ustawy. Skarżąca jest podmiotem profesjonalnym, a więc podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać między innymi pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Instytucja przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego musi być stosowana ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ten obowiązek wykonać, a kara administracyjna jest naturalną reakcją na jego niewypełnienie. Przyjęcie odmiennego zapatrywania w realiach rozpoznawanej sprawy sprowadzałoby się do uznania, że co prawda wskazany przez ustawodawcę wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w 2022 r. wynosi 25 % ale w istocie wystarcza zrealizowanie niecałych 90 % tego poziomu, aby nie ponosić wymiernych, negatywnych konsekwencji braku realizacji omawianego tutaj ustawowego obowiązku. Z takim zaś podejściem zdaniem Sądu zgodzić się nie można, gdyż podważałoby to cel obowiązujących w tym względzie uregulowań, związanych z ochroną środowiska. Należy mieć też na uwadze, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu ma wpływ na osiągnięcie całościowo przez gminę wymaganych dla niej poziomów. Z kolei ewentualnie niezachowanie przedmiotowych poziomów przez gminę wiąże się z wymierzeniem jej odpowiednich kar, którymi mogą być w efekcie obciążeni jej mieszkańcy (zwłaszcza w wyniku podwyżek opłat za odbiór odpadów). Nie można zatem przyjąć, aby w tych warunkach waga naruszenia prawa była znikoma (por. wyrok tutejszego Sądu z 17 lutego 2022 r. w powołanej sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1326/21 - publ. CBOSA).
Niezależnie od powyższego wypada zauważyć, że strona już wcześniej popełniła delikt polegający na niedochowaniu wymogu wynikającego z art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jak wynika z ustaleń tutejszego Sądu dokonanych w zakresie innej zawisłej przed nim sprawy (sygn. akt II SA/Gl 202/25), nakładano już na nią w przeszłości karę z takiego samego tytułu w odniesieniu do wcześniejszego okresu (rok 2021). W takim bowiem przypadku należałoby uznać - jak uczyniły to wypowiadające się w sprawie organy, że sporna kara administracyjna jest wymierzana za rok kalendarzowy, czyli okres zamknięty, zaś działalność skarżącej jest oceniana za konkretny, roczny przedział czasowy, a nie jako ciągłość jej zachowania w okresie dłuższym, a w rezultacie nie sposób tu mówić o zaprzestaniu naruszenia prawa.
W warunkach niniejszej sprawy nie ma także podstaw do przyjęcia, aby zachodziły inne niż wskazane w art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego okoliczności mogące uzasadniać zastosowanie instytucji, o których mowa w § 2 i 3 tego Kodeksu.
Równocześnie w sprawie brak było możliwości miarkowania wysokości nałożonej kary pieniężnej na podstawie art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego. Wspomniany przepis umożliwia zastosowanie tego rodzaju ulgi uzależniając to od oceny kryteriów takich jak: (1) waga i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; (2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; (3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; (4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; (5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; (6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; (7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Przyjdzie jednak wyjaśnić, że na mocy art. 189a § 2 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przepisy jego Działu IVa nie mają zastosowania w przypadku uregulowania przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w przepisach odrębnych. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, jako że zasady wymiaru spornej kary wynikają z art. 9x ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustawa jednocześnie wyłącza możliwość uwzględniania przy wymiarze kary nakładanej na podstawie powyższego przepisu innych okoliczności, takich jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu. Nie zachodzi zatem sytuacja braku uregulowania w ustawie szczególnej przesłanek wymiaru kary pieniężnej, która uzasadniałaby zastosowanie art. 189d powołanego Kodeksu.
W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań Sąd uznał, że postępowanie w sprawie przeprowadzono w sposób prawidłowy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie oraz w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który poddano ocenie w sposób uprawniony, zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów, a wydane rozstrzygnięcie umotywowano dostatecznie wyczerpująco czyniąc zadość wymogom wynikającym z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym chybione są zarzuty skarżącej o naruszeniu art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3, art. 189d i art. 189f wskazanego Kodeksu. Wbrew twierdzeniom strony, kwestionowana przez nią decyzja nie koliduje także z art. 9g, art. 9x ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ani z innymi normami prawa materialnego, zaś wysokość wymierzonej kary została ustalona w sposób prawidłowy, przy zastosowaniu metody uregulowanej w ust. 3 ostatniego z wymienionych przepisów.
W końcowej części uzasadnienia podkreślić trzeba, że zarzuty skar5gi nie są adekwatne do sytuacji występującej w rozpoznawanej sprawie. Zarzuty te mają charakter uniwersalnych, a nie indywidualnych odnoszących się do występującej w sprawie sytuacji. Skarżąca strona akcentuje, że nie ma wpływu na podmioty, z którymi ma podpisane umowy na odbiór odpadów. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca ma podpisane 9 umów, a zatem mając na uwadze ogólną ilość odbieranych odpadów, ma możliwość oddziaływania na te podmioty.
Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że brak jest podstaw, które uzasadniałyby wzruszenie zaskarżonego aktu i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło