II SA/Gl 696/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania budynku oddala skargę. M. B. w piśmie z dnia 10 czerwca 2015r. wniesionym za pośrednictwem Prezydenta Miasta D. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Skarżący powołując się na art. 37 § 1 k.p.a. zarzucił, że Prezydent Miasta D. (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego) nie załatwił w terminie sprawy zapewnienia bezpiecznego użytkowania budynku położonego w D. przy ul. [...], w tym uchylenia 10 decyzji dotyczących zezwolenia na montaż kotłów gazowych. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wszczęcia postępowania z wniosku M. B. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy postępowanie którego dotyczy wniosek strony, z uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Kolegium wskazało, że sprawa będąca przedmiotem zażalenia na bezczynność Prezydenta Miasta D. została już rozpoznana przez właściwy organ tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który jako organ właściwy w świetle art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wypowiedział się w sprawie będącej przedmiotem wniosku strony. Kolegium wyjaśniło nadto, że sprawy kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, kontroli działania organów administracji architektoniczno-budowlanej nie mieszczą się we właściwości rzeczowej samorządowych kolegiów odwoławczych. W konsekwencji Kolegium uznało, że nieuzasadnione jest aby prowadzić postępowanie sprawie niezałatwienia przez Prezydenta Miasta D. w terminie sprawy zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania budynku przy ul. [...], w kontekście decyzji [...] z dnia [...] r. M. B. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. pismo z dnia 7 lutego 2016r. nazwane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący ponowił wcześniej podnoszone wnioski oraz argumentację na ich poparcie. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że właściwym do rozpoznania postanowienia w sprawie skargi na bezczynność wierzyciela jest organ wyższego stopnia. W odniesieniu do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego organem wyższego stopnia jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, co wynika z art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego. Nadto kwestia będąca przedmiotem wniosku była już rozpozna przez właściwy organ, to jest [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego. M. B. domagał się od Prezydenta Miasta D. podjęcia czynności w związku niezapewnieniem bezpiecznego użytkowania obiektu budowlanego. Nadto wniósł pismo z dnia 20 marca 2015r. do Prezydenta Miasta D., w którym zarzucał bezczynność wierzyciela w zakresie doprowadzenia do wykonania obowiązków zapewnienia bezpiecznego użytkowania budynku. Prezydent Miasta D. przekazał ww pismo do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., który wydał postanowienie z dnia [...] r. [...]. Pismem dnia 27 maja 2016r. M. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podnosząc, że organy nadzoru budowlanego nie podjęły żadnych działań w związku z nielegalną zmianą kotłów centralnego ogrzewania, co w konsekwencji doprowadziło do sytuacji w której budynek przy ul. [...] w D. jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu jego mieszkańców. W odpowiedzi na skargę SKO w K. w całości podtrzymało stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 23 z późn. zm. dalej: k.p.a.) gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (czyli żądanie wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten ustanawia dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: 1) gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną, 2) jeżeli z "jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Unormowanie to wskazuje zatem na przyczyny podmiotowe i przedmiotowe, które uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w procesowej formie decyzji administracyjnej. Do przyczyn, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, należy np. przypadek gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Użyte przez ustawodawcę kategoryczne sformułowanie: "nie może być wszczęte" wskazuje, że określone w art. 61a § 1 k.p.a. przyczyny muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku, czyli być oczywiste. Na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Nie zajmuje się natomiast analizą zasadności wniosku. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytoryczny. Należy przy tym zauważyć, że aby organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61a § 1 k.p.a., wystarczające jest ziszczenie się choćby jednego z wyżej przedstawionych warunków (por.: wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2016r. sygn. akt I OSK 553/15, LEX nr 2118781, wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2016r. sygn. akt II OSK 2860/14, LEX nr 2142385 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12, LEX nr 1216728). Z kolei zgodnie art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. z 2014r. poz. 1619 z późn. zm. dalej: u.p.e.a.) na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Natomiast zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 290 z późn. zm.) organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Tym samym rację ma Kolegium, że nie jest właściwe do rozpoznania zażalenia na bezczynność powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Zwrócić należy również uwagę, że kwestia bezczynności organu nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej zapewnienia bezpiecznego użytkowania nieruchomości przy ul. [...] w D. była już przedmiotem rozpoznania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...] r. znak: [...] oraz w wyniku wniesionego zażalenia również przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...] r. znak: [...]. W rozpoznawanej sprawie zatem zapadły już rozstrzygnięcia, które stanowią przeszkodę do ponownego prowadzenia postępowania, a nadto organ do którego wniesiono zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, nie jest właściwy do jego rozpoznania, dlatego też organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 61a § 1 k.p.a. do odmowy wszczęcia postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.