II SA/Gl 709/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.G. (G.) na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy P.G. zwrócił się o zwolnienie z kosztów sądowych. Skarżący wskazał, że zamieszkuje u swojej niepracującej matki, którą utrzymuje, ma na swoim utrzymaniu niepracującą żonę i syna, a ponadto wspiera finansowo swojego brata - mającego na utrzymaniu żonę i dwójkę dzieci. Ze sporządzonego przez skarżącego zestawienia wynika, że w ujęciu miesięcznym na energię elektryczną przeznacza 250 zł, na wodę - 200 zł, na opał około 300 zł, na wyżywienie rodziny - około 1500 zł, na opiekę lekarską oraz lekarstwa - około 500 zł, zaś na ubrania około 200 zł. P. G. podkreślił, że jego zaległości względem ZUS wynoszą ponad 280.000,00 zł, zaś względem kontrahentów - około 400.000,00 zł. Skarżący figuruje ponadto w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych, całą gotówkę zajmuje komornik, a sytuacja materialna wyklucza możliwość zaciągnięcia jakichkolwiek zobowiązań pieniężnych (kredytów). Z treści formularza wynika, że P.G. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną praz pełnoletnim synem, a prowadzenie działalności gospodarczej wygenerowało 65.000,00 zł straty. Żona wnioskodawcy nie pracuje i nie uzyskuje zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 12 lipca 2012 r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do: - udokumentowania wysokości uzyskiwanych przez stronę dochodów poprzez nadesłanie kopii zeznania podatkowego za 2011 r. oraz kopii dokumentacji księgowej sporządzonej na potrzeby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej obejmującej okres ostatnich sześciu miesięcy, w tym również wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące , - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się: opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody, zakup niezbędnych lekarstw itp., - wskazanie powierzchni (w m2) budynku mieszkalnego w którym skarżący zamieszkuje wraz ze swoją rodziną, - nadesłanie zaświadczenia potwierdzającego, że małżonka strony jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku, - udokumentowanie zajęć dokonywanych przez komornika na poczet istniejących zobowiązań. W odpowiedzi P. G. nadesłał pismo procesowe, datowane na dzień 24 lipca 2012 r., przy którym miały być nadesłane wspomniane dokumenty, nie mniej jednak dokumentów tych nie załączono, co potwierdza notatka sporządzona przez pracownika Biura Podawczego Sądu w dniu 25 lipca 2012 r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe uznano, że sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy albowiem uzyskane informacje są zbyt skąpe, niespójne i nie wskazują na to, że strona rzeczywiście jest osobą, której stan majątkowy wyklucza samodzielne poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku P. G. ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a uzyskane informacje są niejednoznaczne, W druku formularza PPF P.G. podkreślił, że jego sytuacja materialna jest bardzo trudna, co jest spowodowane m.in. posiadaniem znaczących zobowiązań finansowych względem swoich kontrahentów oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił tej okoliczność w żaden sposób, a zarazem twierdzi, że pomimo tak dużych problemów finansowych utrzymuje zarówno swoją rodzinę (niepracującą żonę oraz pełnoletniego, niepracującego syna i matkę), a także udziela wsparcia finansowego rodzinie brata. Zestawienie dokonane przez P. G. ujawniło, że jego stałe, miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około 2900 zł, a skarżący nie podał skąd czerpie środki na ich pokrycie, skoro jak sam twierdzi, prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi dochodów, a wręcz generuje straty. Wyjaśnieniu tych wątpliwości miało służyć uzyskanie od strony dokumentów, które być może wyjaśniłyby zasygnalizowane wyżej wątpliwości. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.