II SA/Gl 724/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. F. na decyzję Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy W. F. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W druku formularza wskazała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 987,59 zł. Skarżąca zaznaczyła, że nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 5.000 zł. Podała natomiast, że posiada wierzytelność "koszty adwokackie" w wysokości 617 zł. W druku formularza skarżąca sporządziła również zestawienie swoich wydatków, do których zaliczyła podatek w kwocie 136 zł (można domniemywać, że chodzi o roczną wartość tego zobowiązania), energię elektryczną – 110 zł miesięcznie; dostawy gazu – 80 zł/m-c; dostawy wody 97 zł/m-c; odbiór odpadów 7 zł/m-c; usługi telekomunikacyjne – 50 zł/m-c, lekarstwa i dojazdy na rehabilitację – około 200 zł/m-c. Pismem z dnia 28 listopada 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku poprzez: - udokumentowanie wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego; - udokumentowanie wysokości bieżących kosztów utrzymania się; - sprecyzowania charakteru wierzytelności nazwanej przez stronę "koszty adwokackie". Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Wypada zwrócić uwagę, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego oraz wyjaśnień odnośnie sytuacji rodzinne w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych albo nieprawdziwych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Skarżąca, pomimo wyraźnego wezwania nie nadesłała referendarza sądowego nie nadesłała tzw. dokumentów źródłowych, w oparciu o które możliwym byłoby ustalenie jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Dane zawarte w druku formularza są częściowo zbyt niejednoznaczne aby można było bezkrytycznie przyjąć ich wiarygodność. Zważywszy, że brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.