II SA/Gl 742/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych podkreślając, że jej wydatki są wyższe od jej dochodów. Z treści formularza wynika, że M. W. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czwórką dzieci, zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 180 m2. W skład majątku ich rodziny wchodzi również nieruchomość o pow. 1200 m2. Jedyną osobą uzyskującą dochód w rodzinie wnioskodawcy jest on sam i jak zadeklarował jego wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę kształtuje się na poziomie 1700 zł miesięcznie oraz 1000 zł kwartalnej premii. Skarżący dokonał zestawienia swoich miesięcznych wydatków i wskazał, że 900 zł miesięcznie przeznacza na świadczenie alimentacyjne, 965 zł stanowi rata kredytu za mieszkanie, 143 zł to koszt ubezpieczenia na życie zaś 500 zł to koszt miesięcznych rachunków za media. Na wezwanie referendarza sądowego M. W. przesłał zaświadczenie o zarobkach (z którego wynika, że otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 2000 zł netto miesięcznie) oraz dokumenty wykazujące wysokość wydatków związanych z utrzymaniem się (opłat za energię elektryczna, dostawy wody, ubezpieczenie oraz ratę kredytu). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Skarżący nadesłał co prawda dokumenty, o które był wzywany (poza orzeczeniem nakładającym nań obowiązek alimentacyjny), jednakże ich treść rodzi zastrzeżenia, które sprawiają, że nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że złożony wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Przede wszystkim zasadnicze wątpliwości budzi zestawienie wydatków skarżącego z jego dochodami, czego nie rozwiała treść dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego. Skarżący zadeklarował, że jest jedyną osobą osiągającą dochód w jego sześcioosobowej rodzinie. Dochód ten kształtuje się na poziomie 2000 zł netto. Z drugiej strony biorąc pod uwagę fakt istnienia obowiązku alimentacyjnego (900 zł), zobowiązania kredytowego w kwocie 967 zł oraz konieczności regulowania opłat za media (około 500 zł) a także opłacania kosztów ubezpieczenia w kwocie 144 zł powstaje pytanie skąd skarżący czerpie środki na pokrycie tych wszystkich zobowiązań finansowych, skoro ich wysokość przekracza jego dochód. Nie przedstawiono przy tym żadnego dokumentu świadczącego o tym, że skarżący posiada jakiekolwiek zaległości, czy to w opłacaniu alimentów, czy też w regulowaniu wydatków na media lub też w spłacie kredytu. Niejasności tej w żaden sposób nie usunięto, co oznacza, że nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że M. W. rzeczywiście jest osobą, której sytuacja materialna bez żądnych zastrzeżeń jest na tyle ciężka, że zasadnym byłoby zwolnienie go od kosztów sądowych. . Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.