II SA/Gl 755/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w C. na akt Miejskiego Zarządu Dróg w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania oświadczenia o możliwości połączenia działki z drogą publiczną w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Pismem z dnia [...]r. "A" w B. S.A. z siedzibą w C., wskazując na uzyskaną decyzję o warunkach zabudowy terenu dla inwestycji pn. "budowa stacji paliw z infrastrukturą techniczną na działkach nr 1, 2, 3, 4, obręb [...] przy ul. [...]/[...]w B., zwróciła się do Miejskiego Zarządu Dróg w B. z wnioskiem o wydanie oświadczenia o możliwości połączenia działki [...] z drogą publiczną ul. [...] w B.. W dniu [...] r. wnioskodawcy zostało doręczone pismo w/w zarządy drogi z dnia [...] r., nr [...], odmawiające wydania powyższego oświadczenia. "A" w B. S.A. z siedzibą w C. pismem z dnia [...] r. wystąpiła o ponowne przeanalizowanie sprawy. Udzielając na ten wniosek odpowiedzi organ pismem z dnia [...]r. (doręczonym Spółce w dniu [...] r.) podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W dniu [...] r. (data nadania na poczcie) "A" w B. S.A. z siedzibą w C. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższe pismo Miejskiego Zarządu Dróg w B. z dnia [...] r. nr [...], podważając zasadność odmowy złożenia wnioskowanego oświadczenia. Przedmiotowa skarga wpłynęła do Biura Podawczego Sądu w dniu 28 kwietnia 2014 r., zaś następnego dnia, zgodnie z obiegiem dokumentów, przekazano ją do Wydziału II. W dniu 30 kwietnia 2014 r. Sąd przekazał skargę Dyrektorowi Miejskiego Zarządu Dróg w B., celem nadania jej dalszego biegu stosownie do wymogu zawartego w treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej Ppsa. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r. Sąd odrzucił powyższą skargę, wskazując, że została ona wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu, który upłynął z dniem 28 kwietnia 2014 r. Odpis tego postanowienia został doręczony stronie skarżącej w dniu 16 lipca 2014 r. W dniu 21 lipca 2014 r. do siedziby organu wpłynął wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. W jego uzasadnieniu wskazano na brak w zaskarżonym akcie pouczenia co do sposobu i terminu wniesienia skargi. Wraz z wnioskiem strona skarżąca ponownie wniosła skargę. Odpowiadając na wniosek organ podkreślił, że żaden przepis prawa nie stanowi, że akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa powinny zawierać wskazane przez skarżącą pouczenie. Sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest bowiem sprawą, do której mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej także k.p.a.), w tym art. 9 tej ustawy. Organ zwrócił także uwagę, że strona skarżąca jest profesjonalnym uczestnikiem procesów gospodarczych nie może zatem skutecznie powoływać się na nieznajomość przepisów prawa. W ocenie organu z treści skargi należy wywieść wniosek, że stronie skarżącej znana jest regulacja ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem naruszenie pośredniego trybu złożenia skargi oznacza po jej stronie niedbalstwo, które nie może uzasadniać braku winy w uchybieniu terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 Psa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 Ppsa, pismo z przedmiotowym wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 Ppsa). Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 Ppsa) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Ppsa). Przenosząc powyższą regulację na grunt rozpatrywanej sprawy przyjąć należy, że siedmiodniowy termin do złożenia przez stronę skarżącą wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg w dniu [...]r., tj. w dacie doręczenia stronie skarżącej odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi, z uzasadnienia którego mogła ona powziąć wiadomość o uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Dnia [...] r. do organu wpłynął zaś wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą. Przechodząc natomiast do oceny okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, Sąd uznał, że strona skarżąca w wystarczający sposób uprawdopodobniła brak swojej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. W myśl art. 53 § 2 Ppsa, skargę na inne niż decyzja lub postanowienie akty z zakresu administracji publicznej wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcia naruszenia prawa. Natomiast tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego reguluje art. 54 § 1 Ppsa, zgodnie z którym skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Zatem wpływ skargi do bezpośrednio do sądu skutkuje koniecznością przekazania jej organu właściwemu, a za datę wniesienia skargi uważa się dzień nadania tej skargi przez sąd do organu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie nie jest kwestią sporną okoliczność, że strona skarżąca skorzystała z możliwości wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a w [...] r. została jej doręczona odpowiedź organu na to wezwanie, przy czym w żadnym z pism organu nie zawarto pouczenia o możliwości, sposobie i terminie wniesienia skargi na akt z dnia [...] r., nr [...]. W braku takiego pouczenia skarżąca upatruje zaś przyczynę uchybienia terminu. Podkreślić należy, że choć przepisy prawa nie określają wymogów formalnych odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i nie wynika z nich wprost obowiązek zawarcia w takiej odpowiedzi w/w pouczenia, to nie oznacza to, że jeżeli organ w związku z wydanym aktem nie poucza strony o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego to strona nie będzie miała możliwości uchylenia się od negatywnych skutków braku takiego pouczenia. Zauważyć wymaga, że błędne pouczenie co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie ma szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia (art. 112 k.p.a.). Aczkolwiek w powołanym przepisie mowa jest o pouczeniu zawartym w decyzji, to nie może być kwestionowane, że regulacja ta powinna dotyczyć również innych niż decyzja aktów i czynności z zakresu administracji publicznej. Niezależnie jednak od regulacji art. 112 k.p.a interpretacja przepisu art. 86 § 1 Ppsa winna umożliwiać stronie przywrócenie terminu do wniesienia skargi na akt, bowiem również w tym przypadku będzie można stwierdzić, że strona uchybiła terminowi bez swojej winy. W ślad za orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2012 r. II OZ 61/12 oraz z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt II OZ 1017/13 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa. gov.pl), wskazać należy, że obowiązek udzielenia pouczenia wynika z ogólnej zasady praworządnego działania organów administracji publicznej oraz pogłębiania zaufania do tychże organów. Odnosząc się do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na wniosek wskazać należy dodatkowo, że w istocie przy ocenie winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nadto, co do zasady nieznajomość prawa nie przesądza o brak takiej winy to jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych jako typowy przykład przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu wskazuje się brak pouczenia o terminie i sposobie dokonania danej czynności procesowej (por. przywołane wyżej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego). Brak pouczenia, pouczenie niepełne, błędne lub niejasne powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1592/11 nie publ.). W świetle przywołanych okoliczności należało przywrócić stronie skarżącej termin do wniesienia skargi, w oparciu o regulację art. 86 § 1 Ppsa.