II SA/Gl 764/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. U. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podała, że zamieszkuje w budynku o pow. około 200 m2 (ma udział w prawie własności w 2/3 części) a w skład jej majątku wchodzi również lokal mieszkalny o pow. 32 m2. Skarżąca nie posiada żadnego innego majątku, natomiast utrzymuje się z dochodów z umowy o pracę w wysokości 2248 zł oraz z alimentów przyznanych jej synowi w wysokości 1500 zł. Strona podkreśliła, że jej syn jest przewlekle chory, co generuje znaczące koszty. Strona sporządziła zestawienie comiesięcznych wydatków, z treści których wynika, że koszty leczenia i rehabilitacji jej syna wynoszą około 1500 zł miesięcznie; specjalistyczna dieta syna pochłania około 800 zł miesięcznie; wydatki związane z utrzymaniem domu to 800 zł; wyżywienie skarżącej – 300 zł; dojazdy do pracy – 200 zł; ubrania buty i zabawki dla dziecka – 120 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego strona przedłożyła szereg dokumentów obrazujących jej sytuację finansową oraz oświadczyła, że od września podjęła zatrudnienie uzyskując dodatkowe 881 zł miesięcznie, co wszakże nie wpłynęło na polepszenie jej standardu życia, gdyż jednocześnie wzrosły koszty związane z utrzymaniem jej syna w związku z rozpoczęciem nauki. Dodatkowo wyjaśniła, że należący do niej lokal mieszkalny zajmuje dożywotnio jej babcia. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Ocena sytuacji osobistej i materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy następuje poprzez porównanie dwóch wartości: środków, które pozostają do jej dyspozycji oraz potencjalnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Aby jednak było to możliwe konieczną jest wszechstronna analiza okoliczności finansowych strony. Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Skarżąca przesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną oraz potwierdzających istnienie schorzeń jej syna. Analiza nadesłanych dokumentów pozwoliła ustalić, że przeciętne miesięczne wydatki na lekarstwa i rehabilitację dziecka strony kształtują się na poziomie 550 zł (maj 2018 r.) – 662 zł (czerwiec). Przeciętne, miesięczne wydatki związane z gospodarstwem domowym (media) wynoszą zaś około 1200 zł - 1500 (rachunki za energię elektryczną, gaz, dostawy wody). Strona nie udokumentowała natomiast bardzo wysokich rachunków za dietę dla swojego potomka (deklarowane 800 zł). Nie negujący wiarygodności tych danych przyjąć trzeba, że łączny poziom wspomnianych wydatków wynosi około 2500 zł. Do tego dodać należy wydatki związane z dojazdami do pracy (200 zł). Po stronie dochodów ująć trzeba alimenty syna strony (1500 zł), jej dochód ze [...] w B. – przeciętnie 2500 zł netto miesięcznie oraz dochód uzyskiwany w [...] w Z. – 831 zł netto. Łącznie daje to kwotę na poziomie 4800 zł netto miesięcznie. Trzeba zarazem zaznaczyć, że strona zadeklarowała iż płaci 2/3 kosztów utrzymania domu – a więc realnie około 1000 zł. Powyższe informacje pozwalają stwierdzić, ze skarżąca nie jest osobą znajdującą się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym, co uzasadniałoby uwzględnienie złożonego wniosku, nawet biorąc pod uwagę poważne problemy zdrowotne jej syna i związane z tym wydatki. Co więcej zaznaczyć trzeba, że istnieją wątpliwości odnośnie wiarygodności podanych przez nią danych, które ujawniły się w związku z osobami prowadzącymi wraz z nią wspólne gospodarstwo domowe. Strona zadeklarowała bowiem, że mieszka wyłącznie z synem, gdy tymczasem do dorosłych domowników zaliczona została jej matka Z.U., przebywająca pod tym samym adresem, a niewymieniona w druku formularza (vide adnotacja doręczyciela na zwrotny potwierdzeniu odbioru korespondencji z Sądu) Ponieważ nie wiadomo tym samym, czy oprócz w/w osoby ze skarżącą zamieszkują również inne osoby – tym samym wiarygodność jej oświadczeń budzi daleko idące zastrzeżenia, które wykluczają uwzględnienie złożonego wniosku. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.