II SA/Gl 79/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie w kwestii wniosku skarżących o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 79/08 postanawia: odmówić skarżącym przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...]. W dniu [...] r. skarżący złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącym w dniu [...] r., zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu [...] r. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2008 r. oddalono wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy. Wskutego sprzeciwu skarżących, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r. ustanowił dla K. P. i S. P. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, którym wyznaczony został w dniu [...] r. przez Okręgową Radę Adwokacką w K. adwokat J. P. oraz oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pismem z dnia [...] r. ustanowiony pełnomocnik z urzędu wniósł w imieniu skarżących skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 6 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 79/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przywrócił skarżącym termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 18 kwietnia 2008 r. i jednocześnie odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia wpisu stałego przez pełnomocnika skarżących. Od powyższego postanowienia skarżący reprezentowani przez ww. pełnomocnika wnieśli zażalenie, które następnie postanowieniem z dnia 3 listopada 2008 r. zostało odrzucone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z powodu wniesienia go z uchybieniem terminu. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 3 listopada 2008 r. Zażalenie to zostało również odrzucone przez Sąd postanowieniem z dnia 15 grudnia 2008 r. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Pismem z dnia [...] r. skarżący wnieśli osobiście do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku z dnia 18 kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu wniosku podnieśli przede wszystkim, iż wyłączną winę za to, że ich odwołanie zostało odrzucone ponosi pełnomocnik mecenas P., który wyrządził skarżącym wielką krzywdę i naraził na wielkie koszty. Nadto oświadczyli, iż ww. pełnomocnik w rozmowie ze skarżącymi oznajmił im, że mogą "odwołać się do Wszystkich Świętych". W związku z powyższym skarżący wnoszą o przywrócenie terminu, żeby sprawiedliwości stało się zadość. Powyższe pismo skarżących z dnia [...] r. zostało potraktowane przez Sąd jako wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Na zarządzenie Sądu skarżący uiścili wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł. W piśmie z dnia [...] r. skarżący oświadczyli ponadto, iż nie wypowiedzieli pełnomocnictwa adw. J. P., jednakże złożyli na niego zażalenie do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z tej regulacji prawnej wynika, iż przywrócenie terminu procesowego jest instytucją mającą na celu ochronę zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę. W powołanych wyżej przepisach zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, by wniosek mógł zostać uwzględniony. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest jednak wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Wskazać należy, iż wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik lub kurator procesowy, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika lub kuratora procesowego (por. post. SN z dnia 9 maja 1960 r., II CR 559/59, OSPiKA 1960, z. 6, poz. 120). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje bowiem także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). W konsekwencji nie tylko wina strony, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku gdy reprezentuje ją pełnomocnik tenże pełnomocnik, nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99,niepubl.), skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (np. pełnomocników) nie uzasadniają braku jej winy w uchybieniu terminowości (zob. w tym względzie m.in. post. NSA z 8 grudnia 2005 r., sygn. I OZ 1347/05, post. SN z 12 marca 1999 r., sygn. I PKN 76/99 – OSNP 2000/11/431 oraz post. SN z dnia 15 marca 2000 r., sygn. II CKN 554/00 – LEX nr 51986). W ocenie Sądu wniosek skarżących o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż za działania lub zaniechania pełnomocnika w dokonaniu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. Nie mogą zatem stanowić o braku winy strony okoliczności podnoszone we wniosku. Zlecenie pełnomocnikowi wniesienia skargi kasacyjnej powinno wiązać się bowiem ze świadomością strony, a przede wszystkim jej profesjonalnego pełnomocnika, o konieczności uiszczenia stosownej opłaty sądowej. Nie jest to bowiem okoliczność nieprzewidywalna na tym etapie postępowania. Skarżący należycie dbający o swoje interesy powinni ustalić z pełnomocnikiem kwestie dotyczące kosztów postępowania i ewentualnie pozostawić w gestii pełnomocnika środki niezbędne na ich pokrycie (por. postanowienie NSA z 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II FZ 619/07). Skarżący i ich pełnomocnik zdaniem Sądu nie dołożyli należytej staranności w prowadzeniu sprawy, w tej sytuacji nie jest możliwe przywrócenie terminu, bowiem nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu. Z tego też powodu należy uznać, iż strona sama pozbawiła się możliwości skorzystania z gwarancji prawa do sądu. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 86 ( 1 w związku z art. 87 ( 1, ( 2 i ( 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.