II SA/Gl 815/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-08-26
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Krzysztof Nowak, Tomasz Dziuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca emeryturę może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, a jeśli tak, to w jakich warunkach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pobieranie emerytury stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże, przeszkoda ta jest usuwalna poprzez zawieszenie prawa do emerytury i wstrzymanie jej wypłaty. Sąd nie podzielił stanowiska o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy między świadczeniem pielęgnacyjnym a emeryturą, akceptując jedynie możliwość wyboru jednego ze świadczeń po zawieszeniu emerytury. Sąd podkreślił, że organ administracji poinformował skarżącego o możliwości zawieszenia emerytury, a skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie skorzystał z tej możliwości, co skutkowało oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem. Wójt Gminy odmówił przyznania świadczenia, wskazując na posiadanie przez skarżącego prawa do emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, domagając się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący został poinformowany o możliwości zawieszenia emerytury, ale z tej możliwości nie skorzystał.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 18 listopada 2021 r. S.G. (zwany dalej "skarżącym"), działając przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zwrócił się do Wójta Gminy L. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem J.G., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Do wniosku załączono m.in. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o waloryzacji emerytury przysługującej skarżącemu.
Decyzją z dnia 13 grudnia 2021 r. nr [...] Wójt Gminy L. odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Jako powód odmowy organ wskazał na to, że skarżący posiada prawo do emerytury. Organ wskazał przy tym, że przeprowadził wywiad środowiskowy, z którego jednoznacznie wynika, że syn skarżącego wymaga całodobowej opieki i nadzoru oraz jest całkowicie zależny od osób drugich. Pełna opieka nad synem spoczywa na skarżącym. Dzięki zaś sprawowaniu tej opieki syn skarżącego ma zabezpieczone potrzeby egzystencjonalne w każdej dziedzinie życia. Jednak okoliczności te nie mogły skutkować uwzględnieniem wniosku skarżącego, a to ze względu na pobieranie przez niego emerytury.
W odwołaniu od powyższej decyzji, wniesionym w imieniu skarżącego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zarzucono naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne uznanie, że pobieranie przez skarżącego świadczenia emerytalnego wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu zawarty został także wniosek o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia.
Odwołanie nie przyniosło jednak oczekiwanego skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 25 marca 2022 r. nr SKO.4106.39.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Jako podstawę prawną swojej decyzji Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.), dalej w skrócie: "u.ś.r.".
W motywach podjętego rozstrzygnięcia Kolegium nakreśliło najpierw przebieg dotychczasowego postępowania oraz przedstawiło i omówiło podstawę normatywną rozstrzygnięcia. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do emerytury. Według Kolegium nie jest możliwy zbieg obu tych świadczeń ani ich wzajemna kompensata, a organy nie mają podstawy prawnej by w zaistniałej sytuacji dokonać swoistego wyrównania pomiędzy kwotą przyznanej emerytury a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego.
Kolegium stwierdziło jednocześnie, że zawieszenie prawa do emerytury eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest bowiem samo prawo do emerytury lecz jego realizacja w postaci wypłaty emerytury. Osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego ze świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. W tym kontekście Kolegium stwierdziło, że skarżący może wystąpić z ponownym wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a jego przyznanie będzie uzależnione od przedstawienia decyzji o zawieszeniu emerytury i wstrzymaniu jej wypłaty. O ile zatem strona doprowadzi do zawieszenia emerytury możliwe będzie płynne przejście z systemu świadczeń emerytalno-rentowych do systemu świadczeń rodzinnych. Zaznaczyło przy tym Kolegium, że konieczna jest taka organizacja działań organu I instancji, w koordynacji z organem emerytalno-rentowym, aby nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej świadczenia choćby nawet przez krótki czas.
W skardze wniesionej w imieniu skarżącego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym zarzucono, podobnie jak w odwołaniu, naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez błędne uznanie, że pobieranie przez skarżącego świadczenia emerytalnego wyklucza przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto zarzucono naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 79a k.p.a. poprzez niepoinformowanie przez organy strony przed wydaniem decyzji o konieczności zawieszenia emerytury jako jedynej negatywnej przesłanki stojącej na przeszkodzie do przyznania wnioskowanego świadczenia.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i ustalenie na jego rzecz świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 listopada 2021 r., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Ponadto wnosi o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zaakcentowano, że zastosowanie wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości lecz jedynie do wysokości emerytury. Jednocześnie przywołano wyroki sądów administracyjnych w świetle których osoba pobierająca emeryturę powinna mieć prawo dokonania wyboru jednego ze świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury i uzależnieniu od tego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organ winien stronę zaś poinformować, co wynika z art. 9 i art. 79a k.p.a. Prawo do emerytury nie może automatycznie przekreślać możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze zawarto także wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę zawarty został także wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329, ze zm. ) dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sprawowanej w powyższym zakresie przez sąd administracyjny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem.
Podstawę materialnoprawna zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie: t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej w skrócie jak dotychczas u.ś.r.).
Okolicznością bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest to, że skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz wymaga całodobowej opieki i nadzoru, a także jest całkowicie zależny od drugich osób. Sprawowana przez skarżącego opieka ma przy tym charakter stały, bezpośredni oraz całodobowy i zabezpiecza wszystkie potrzeby egzystencjalne jego syna. Wynika to jednoznacznie z wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w toku postępowania przed organem I instancji (karty 27-29 akt administracyjnych).
Nie stanowi przedmiot sporu także to, że skarżący nie pracuje zawodowo oraz nie posiada gospodarstwa rolnego. Organy ustaliły jednak, że pobiera on emeryturę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wynika to zresztą wprost z wniosku skarżącego o przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego, do którego załączono decyzję ZUS o waloryzacji jego emerytury.
Ponadto odnotować należy, że w aktach administracyjnych organu I instancji na karcie 26 znajduje się własnoręcznie sporządzone oświadczenie skarżącego, z którego wynika, że został on poinformowany o możliwości zawieszenia jego prawa do emerytury na rzecz ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne.
Mając na względzie przedstawiony dotychczas stan faktyczny sprawy stwierdzić należy, że dla organów jedyną przeszkodę do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia stanowiło pobieranie przez niego emerytury z ZUS. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika przy tym, że przeszkoda ta ma dla Kolegium charakter usuwalny. Do jej wyeliminowania koniecznym jest zaś zawieszenie przez skarżącego prawa do emerytury. Wbrew zarzutom skargi Kolegium dokonało przy tym prawidłowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r., w ramach której nie poprzestało na literalnym brzmieniu tego przepisu.
Zaakcentować należy, że problem wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. był wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych. Stanowiska w tym zakresie nie były jednolite, przy czym można w tym zakresie stwierdzić ukształtowanie się co najmniej kilku linii orzeczniczych.
Pierwsza linia orzecznicza wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej prawo do emerytury czy renty, powołując się na wykładnię językową art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. - zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 134/18, z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2950/15, z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 3269/15. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy nie podzielił takiego stanowiska.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się bardzo wyraźnie i konsekwentnie potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej wynikami wykładni celowościowej i funkcjonalnej, co słusznie zostało dostrzeżone przez Kolegium. Podnosi się, że pomimo, iż proces wykładni zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie można się do nich ograniczać. Zastosowanie bowiem dyrektyw funkcjonalnych i systemowych może prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej, nawet w sytuacjach, gdy wykładnia ta prowadzi do jednoznacznych rezultatów (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09 oraz M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, Warszawa 2017 r., s. 275 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo).
Uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych ustawodawca wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń i jednocześnie określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na kwotę 420 zł miesięcznie. Wówczas była to kwota niższa niż wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a emeryturą utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r., kiedy świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury. Następnie świadczenie to było waloryzowane, co skutkowało tym, że obecnie jest już zdecydowanie wyższe od najniższej emerytury. Nie można mieć wątpliwości, że intencją ustawodawcy było ustanowienie ograniczenia, by uprawniony opiekun pobierał jedno, zapewne wyższe świadczenie. W obecnych realiach jednak świadczeniem znaczenie wyższym jest świadczenie pielęgnacyjne.
Wobec powyższego stwierdzić można ukształtowanie się nowej linii orzeczniczej, wskazującej na potrzebę zastosowania dyrektyw wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Za reprezentatywne w tym zakresie uznać wypada wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gorzowie Wielkopolskim z 20 lutego 2019 r. sygn. II SA/Go 833/18 , w Krakowie z 11 kwietnia 2019 r. sygn. III SA/Kr 137/19, w Gdańsku z 12 września 2019 sygn. III SA/Gd 472/19. Ta linia orzecznicza znalazła także wyraz w wyrokach Naczelnego Sadu Administracyjnego: z 28 czerwca 2019 r. sygn. I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. I OSK 1546/1. W wyrokach tych Sądy stanęły na stanowisku, zgodnie z którym zastosowanie powyższych reguł interpretacyjnych w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości pobieranej emerytury, podkreślając, że potrzeba takiego działania wynika m.in. ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do tego świadczenia. Zatem zgodnie z tym stanowiskiem, osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w powyższym przepisie, należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawą nie podziela jednak przedstawionego powyżej stanowiska. Natomiast akceptuje i przyjmuje za własne stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 27 maja 2020 r., sygn. I OSK 2375/19, z 18 czerwca 2020 r. sygn. I OSK 254/20, z 11 sierpnia 2020 r. sygn. I OSK 764/20 i z 15 grudnia 2020 r. sygn. I OSK 1983/20. Nie podzielono w nich stanowiska w zakresie rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczenia emerytalno-rentowego poprzez wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia a wysokością pobieranego świadczenia emerytalnego (netto). Podkreślono, że takie rozwiązanie pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r. Przepis ten wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa bowiem kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Zwłaszcza, że spowodowałoby to dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalenia przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe. W powyższych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozwiązaniem problemu jest umożliwienie osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Słusznie zatem Kolegium przyjęło w zaskarżonej decyzji podobne podejście.
Emerytura jest prawem niezbywalnym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury.
O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty organ winien stronę poinformować. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W realiach rozpoznawanej sprawy organ I instancji wywiązał z przedstawionego powyżej obowiązku poinformowania o możliwości zawieszenia prawa do emerytury. Świadczy o tym przywołane powyżej oświadczenie skarżącego znajdujące się w aktach sprawy. Nie sposób też pominąć, że w toku całego postępowania administracyjnego, poczynając już od etapu złożenia wniosku skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, będącego radcą prawnym, któremu, co wynika ze skargi, a wcześniej z odwołania, znana jest przedstawiona powyżej wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Skarżący mógł zatem już na etapie postępowania przed organem I instancji uzyskać wnioskowane świadczenie, o ile wystąpiłby do ZUS o zawieszenie prawa do emerytury i przedstawił organowi I instancji decyzję ZUS o zawieszeniu tego prawa. Należy zaakcentować, że taka możliwość istniała niezależnie od wszczętego na skutek odwołania postępowania drugoinstancyjnego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. W sytuacji, w której organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, to w przypadku złożenia kolejnego wniosku o to świadczenie, tym razem wraz z decyzją ZUS o zawieszeniu prawa do emerytury, organ ten nie tylko nie mógłby odmówić jego merytorycznego rozpatrzenia, ale wobec usunięcia przeszkody w postaci pobierania emerytury nie sposób zakładać, że wydałby decyzję inną niż przyznającą skarżącemu wnioskowane przez niego świadczenie. Zwłaszcza, że jak już wcześniej wskazano, organ poinformował skarżącego możliwości zawieszenia prawa do emerytury w celu uzyskania wnioskowanego świadczenia. W tym stanie rzeczy Kolegium postąpiło prawidłowo, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Brak było bowiem podstaw do jej uchylenia w sytuacji, w której skarżący poinformowany przez organ I instancji o możliwości zawieszenia prawa do emerytury z tej możliwości nie skorzystał i nie usunął w ten sposób jedynej przeszkody do przyznania wnioskowanego świadczenia. Kolegium wskazało przy tym w sposób jednoznaczny, że usunięcie tej przeszkody w przyszłości pozwoli na uwzględnienie wniosku skarżącego.
Na marginesie zauważyć należy, że uwzględnienie wniosku skarżącego nie mogło i w dalszym ciągu nie może wywrzeć skutku wstecz. Świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane za okres przypadający po zawieszeniu prawa do emerytury, gdyż wykluczone jest równoległe pobieranie obu świadczeń. Oznacza to, że nawet jeżeli w innych sprawach, rozpoznawanych obecnie przed sądami administracyjnymi dochodzi do uchylenia wadliwych decyzji odmownych, a wnioskodawcy nie zawiesili wcześniej prawa do emerytury, to przyznanie prawa do świadczenia w ramach postępowania toczącego się po uchyleniu przez sąd administracyjny decyzji odmownej może nastąpić wyłącznie za okres przypadający po zawieszeniu prawa do emerytury. Zatem w sytuacji, w której organ odwoławczy, a obecnie także i tutejszy Sąd stwierdza, że jedyną przeszkodą do przyznania wnioskowanego świadczenia jest brak zawieszenia prawa do emerytury, to nie można pominąć, że dalsze odsuwanie w czasie tego zawieszenia przesuwa automatycznie datę, od której w przyszłości może zostać przyznane wnioskowane świadczenie, z czego skarżący powinien zdawać sobie sprawę, zwłaszcza w sytuacji, w której jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty (dotyczące zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego) nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Na podstawie art. 119 pkt. 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a to wobec zgodnego wniosku stron o rozpoznanie sprawy w tym trybie.
Przywołane w uzasadnieniu orzecznictwo sądów administracyjnych dostępne jest w Centralnej Bazie Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło