II SA/Gl 842/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-11-19
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, który nie brał udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, może domagać się wznowienia tego postępowania, powołując się na uciążliwości związane z użytkowaniem planowanej inwestycji (hałas, drgania, emisja spalin), a nie na ograniczenia w zagospodarowaniu terenu?Ratio decidendi
Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji możliwość wznowienia tego postępowania, jest determinowany przez przepisy Prawa budowlanego, które definiują obszar oddziaływania obiektu jako teren, na którym występują ograniczenia w zagospodarowaniu. Uciążliwości związane z użytkowaniem obiektu (tzw. immisje pośrednie), takie jak hałas czy emisja spalin, nie stanowią podstawy do przyznania statusu strony, a ewentualne przekroczenie dopuszczalnych norm tych immisji może być dochodzone przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Właściciele sąsiednich działek (G. i M. L.) wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę budynku biurowo-handlowego, twierdząc, że nie zostali uznani za strony, mimo iż inwestycja narusza ich interesy poprzez hałas, drgania i emisję spalin. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że uciążliwości związane z użytkowaniem obiektu nie stanowią podstawy do przyznania statusu strony, a obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działek inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi G.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę oddala skargę.
W wyniku pozytywnie załatwionego wniosku M. Z. z dnia [...]r., decyzją nr [...] z dnia [...]r. Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 22, poz. 1623 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia M. Z. na budowę budynku biurowo-handlowego wraz z zagospodarowaniem terenu przy ulicy [...] w K. (na działkach nr 1 i nr 2 k.m. [...] obręb dz. [...]).
Wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2013 r. M. i G. L. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją z dnia [...] r. Zarzucili, że w postępowaniu zakończonym wymienioną decyzją nie zostali uznani za jego strony, pomimo, iż w ich odczuciu inwestycji ta godzi i narusza ich interesy jako właścicieli sąsiednich działek o numerach 3 i 4. Podnieśli, że inwestycja będzie oddziaływać na sąsiednie działki i powodować będzie następujące uciążliwości: od strony południowo-wschodniej czyli bezpośrednio sąsiadującej z ich działką został przewidziany dojazd do sklepu wielkopowierzchniowego, a dostawy powodować będą hałas i drgania (duże samochody); od strony dostaw zlokalizowane zwyczajowo urządzenia wentylacyjne, powodować będą zwiększenie emisji hałasu oraz zanieczyszczenia powietrza, podobnie jak zlokalizowany przed budynkiem parking dla dużej liczby samochodów – zwiększy emisję spalin (warunki techniczne dział II rozdział 1 § 11 pkt 2 ). Z wagina to, iż nie z własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym udzieleniem pozwolenia na budowę, wnieśli o wznowienie postępowania w stosunku do wymienionej na wstępie decyzji. W zakończeniu podkreślili, że ich intencją jest wyegzekwowanie od inwestora wzniesienia ogrodzenia w postaci ekranów absorbcyjnych typu zielona ściana około 3 m na całej długości ich działek nr 3 i nr 4.
Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta K., na podstawie art. 149 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę budynku biurowo- handlowego wraz z zagospodarowaniem terenu przy ulicy [...] w K. zakończone decyzją z dnia [...] r., a następnie, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia swojej decyzji nr [...]z dnia [...] r. udzielającej M. Z. pozwolenia na budowę budynku biurowo-handlowego wraz z zagospodarowaniem terenu przy ulicy [...]w K.
Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku, a dotyczących uciążliwości takich jak hałas, drgania, zanieczyszczenie powietrza, to w ocenie organu nie mogą one świadczyć o naruszeniu "terenu prawnego" właściciela nieruchomości sąsiedniej. W ocenie organu brak jest podstaw do rozszerzania obszaru oddziaływania obiektu budowanego w stosunku do kwestionowanego pozwolenia na budowę. Nie stwierdził też organ naruszenia interesu prawnego wnioskodawców. Z uwagi na fakt, iż działka nr 3, nie jest objęta inwestycją oraz nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, a jej właściciele nie wykazali naruszenia interesu prawnego to nie mogą zostać uznani za strony postępowania w sprawie wymienionego pozwolenia na budowę.
Na marginesie organ wskazał, iż nie jest on uprawniony badać zgodności projektu architektoniczno- budowlanego z przepisami techniczno- budowlanymi. Szeroka odpowiedzialność w tym zakresie została przeniesiona na projektanta.
Projekt został sprawdzony przez organ pod kątem zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami (w tym techniczno- budowlanymi) – art. 35 ust. 1 pkt 2, gdzie nie stwierdzono uchybień.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli w odrębnych, ale jednobrzmiących pismach, G. L. i M. L. Podnosząc, iż powinni zostać uznani za stronę postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa. Odwołując się do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazali na uciążliwości przekraczające granice działki przeznaczonej do inwestycji, a tym samym znajdując się w strefie uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji powinni być uznani za stronę tego postępowania. Podnieśli, że uciążliwości typu hałas, drgania i zanieczyszczenia powietrza nie dotyczą budowy budynku i nie są związane z budową, ale bezpośrednio z użytkowaniem przedmiotowego obiektu. Przywołując art. 5 pkt 1 Prawa budowlanego oraz odnosząc się do treści warunków technicznych dla budynków i ich usytuowania stwierdzili, że w szczególności działka nr 3 znajdować się będzie w strefie uciążliwego oddziaływania spowodowanego użytkowaniem budynku biurowo- handlowego. Zwrócili uwagę szczególnie na znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie z ich działką dojazd zaopatrzeniowy do sklepu wielkopowierzchniowego, co powodować będzie hałas, drgania (naruszenie § 11 pkt 2 – hałas i drgania) oraz spodziewaną od strony dostaw lokalizację urządzeń wentylacyjnych, powodujących zwiększenie emisji hałasu oraz zanieczyszczenia powietrza. W zakresie hałasu odwołali się Dyrektywy Hałasowej 2002/49/WE. Dodali też, że zlokalizowany przed budynkiem parking spowoduje emisję spalin, także powodując zanieczyszczenie powietrza.
Podkreślili, że nie mieli wcześniej możliwości zapoznania się z zatwierdzonym projektem i planem zagospodarowania terenu i dopiero po rozpoczęciu robót budowlanych dowiedzieli o lokalizacji budynku i braku ogrodzenia czy ekranów niwelujących wymienione uciążliwości. Zaznaczyli, że ich intencją nie jest wstrzymanie inwestycji, a jedynie wyegzekwowanie od inwestora wzniesienia ogrodzenia w postaci ekranów absorbujących typu zielona ściana na całej długości działek o numerach 3 i 4.
Dodali, że planowana inwestycja znacznie obniży cenę ich działki, a także ograniczy prawo do dysponowania nieruchomością poprzez stworzenie warunków nieodpowiadających potrzebom pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi (natężenie hałasu, zwiększona emisja spalin), a także umożliwiające w przyszłości swobodne realizowanie zamierzeń budowlanych.
Rozpatrując złożone odwołanie Wojewoda [...], zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stojąc na stanowisku, iż argumenty podniesione przez odwołujących się nie mogą być uwzględnione. Organ przypomniał, że strony postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę ustala się przy uwzględnieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 3 pkt 20 tej ustawy. Następnie stwierdził, że zakres rzeczonej inwestycji tj. budowa budynku biurowo- handlowego nie wskazuje na oddziaływanie po jej zrealizowaniu na budynki sąsiednie, szczególnie na budynek odwołujących się, położony na działce nr 3. Wobec braku zastosowania w sprawie rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. (nie jest to przedsięwzięcie mogące znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko) sprawę należy rozpatrzyć z uwzględnieniem przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia tych przepisów. Przedmiotowa inwestycja nie wprowadza też żadnych ograniczeń w użytkowaniu sąsiedniej, zabudowanej nieruchomości przy ulicy [...], a w związku z tym obszar oddziaływania projektowanej inwestycji nie obejmuje terenów nieruchomości nr 3 i nr 4, stanowiących współwłasność odwołujących się.
Organ wskazał nadto, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a podnoszone uciążliwości w postaci lokalizacji dojazdu do sklepu wielkopowierzchniowego, hałaśliwych urządzeń wentylacyjnych czy lokalizacji parkingu powodującego zwiększenie spalin (zanieczyszczenie powietrza) nie mogą wpłynąć na zmianę zajętego w sprawie stanowiska. Według planu dla terenu oznaczonego symbolem U/KP określono przeznaczenie podstawowe – usługi biurowe oraz przeznaczenie uzupełniające – usługi handlowe jako 30% powierzchni usług biurowych. Obsługa komunikacyjna i ilość miejsc parkingowych jest także wynikiem zapisu § 11 planu. Przedmiotowy dojazd przewiduje rozładunek tylko jednego samochodu dostawczego a urządzeń wentylacji mechanicznej w zbliżeniu z granicą odwołujących się nie przewiduje zatwierdzony plan budowlany.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła, niezadowolona z rozstrzygniecia sprawy, G. L. Zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie przez Wojewodę [...], że teren, w bezpośrednim otoczeniu obiektu realizowanego na mocy decyzji o pozwoleniu na budowę (sklep [...]), którego współwłaścicielem jest skarżąca nie jest tożsamy z obszarem oddziaływania obiektu określonym w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a w konsekwencji uznanie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę tego sklepu oraz naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i błędne uznanie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę sklepu wielkopowierzchniowego w bezpośrednim sąsiedztwie jej działki, w której ma centrum życiowych interesów, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi nie zgodziła się z argumentacją organu tj. twierdzeniem "iż zakres rzeczowej (rzeczonej) inwestycji tj. przedmiotowego budynku biurowo- handlowego wraz z zagospodarowaniem terenu nie wskazuje na oddziaływanie po jego zrealizowaniu na budynki sąsiednie z uwagi na zgodność z szeregiem rozporządzeń wykonawczych oraz z twierdzeniem o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego". Wyjaśniła, że bezpośrednie sąsiedztwo sklepu spożywczego "[...]" powoduje dla niej i jej rodziny daleko idące utrudnienia w codziennej egzystencji, z uwagi na dostawy towarów (realizowane samochodami ciężarowymi). Pomimo początkowej zgody inwestora na wykonanie ogrodzenia oddzielającego jej działkę od przedmiotowej inwestycji, ostatecznie do tego rozwiązania nie doszło, a skarżąca podkreśla, że jej celem jest uzyskanie możliwości korzystania z nieruchomości w normalny sposób, tj. zgodny z jej społeczno- gospodarczym przeznaczeniem. W jej ocenie funkcjonowanie sklepu "[...]" powoduje, iż jej dobra osobiste w postaci prawa do wypoczynku we własnym domu zostają permanentnie naruszane. Jednocześnie podkreśliła, że nie może korzystać ze swej własności w sposób określony w art. 140 Kodeksu cywilnego w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Dodała, iż w wyniku zakończenia prac budowlanych i oddania obiektu do użytkowania stwierdziło, iż inwestor dopuścił się zmian w ukształtowaniu terenu na działkach nr 1 i nr 2 od strony działki należącej do skarżącej, gdyż obecna skarpa (widoczna do dołączonych zdjęciach) nie istniała w założeniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani w decyzji o pozwoleniu na budowę. Podniosła, że skarpa ta powodować będzie odprowadzanie wód opadowych na teren działek sąsiednich. W ocenie skarżącej fakt zachowania wymaganych przepisami prawa odległości nie oznacza, że obiekt nie będzie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie. Obiekt budowlany może bowiem wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Dlatego wyznaczając obszar oddziaływania organ winien badać nie tylko zachowanie wymaganych odległości, ale uwzględniać również funkcję, przeznaczenie, formę, konstrukcję projektowanego obiektu oraz inne jego cechy charakterystyczne, a w szczególności sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji.
Odnosząc się do argumentu zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...]z dnia [...] r. podniosła, że założenia tego planu zostały stworzone jedynie dla dwóch działek przy ulicy [...] w K. tj. działek o numerach 1 i 2 k.m. [...] obręb L., czyli działek, na terenie których obecnie wybudowany jest sklep "[...]". Stąd też argument o pełnej zgodności inwestycji z założeniami planu należy uznać za bezwartościowy.
W ocenie skarżącej Wojewoda nie podjął żadnych czynności w celu ustalenia rzeczywistego obszaru oddziaływania obiektu objętego udzielonym przez Prezydenta Miasta K. pozwoleniem na budowę, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec braku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz wyczerpującego uzasadnienia przyjętych w sprawie rozstrzygnięć zaskarżona decyzja Wojewody [...] wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a wobec tego winna być wyeliminowana z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi.
W piśmie z dnia 31 lipca 2014 r. stanowisko w sprawie zajął, reprezentowany przez pełnomocnika, uczestnik postępowania - inwestor M. Z. Przytaczając stanowisko i argumentację strony skarżącej stwierdził, iż skarga nie jest uzasadniona i powinna podlegać oddaleniu. Podkreślił, iż podstawę do uczestniczenia charakterze strony w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dają tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa. Ograniczenia przytaczane przez stronę skarżącą nie są wynikiem naruszenia przepisów prawnych i nie dają tym samym podstawy do uznania podmiotu za stronę postępowania, wskazując wyłącznie na istnienie interesu faktycznego. Z kolei zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 czy art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego) w jego ocenie są gołosłowne i oczywiście bezzasadne i błędne.
W piśmie z dnia [...]r. pełnomocnik G. L. podtrzymał jej osobistą skargę oraz zawarte w niej twierdzenia. Wskazał, iż skarżąca posiada status strony w sprawie, z uwagi na bezpośredni wpływ i oddziaływanie nieruchomości sąsiedniej na jej nieruchomość. Organy w niniejszej sprawie pominęły kwestie oceny wpływu projektowanej inwestycji na uprawnienia właściciela działki sąsiedniej, a przeprowadzone postępowanie nie pozwoliło na pełną ocenę czy skarżącej przysługuje status strony. Odwołując się do art. 5 Prawa budowlanego podkreślił, że obiekt budowlany winien być projektowany i budowany zgodnie z przepisami zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności w sposób zapewniający ochronę przez hałasem i drganiami, a także ochronę środowiska. Tymczasem organ nie zbadał zarzutów strony skarżącej odnośnie lokalizacji dojazdu zaopatrzeniowego do sklepu, hałaśliwych urządzeń wentylacyjnych czy emisji spalin na projektowanym przez budynkiem parkingu. W ocenie skarżącej ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie, która ogranicza się do kwestii zachowania warunków technicznych danego obiektu, wydaje się niepełną.
Krytycznie odniesiono się także do kwestii zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który odnosi się tylko do obszaru położonego w rejonie ulicy [...]i [...]w K., na którym obecnie została usytuowana przedmiotowa inwestycja.
Podkreślono, że o interesie prawnym w danym postępowaniu przesądza norma prawa materialnego, ale poszukiwania tej normy prawnej nie można ograniczyć tylko do materialnego prawa administracyjnego. Taką normę mogą stanowić przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisy Kodeksu cywilnego – w tym m.in. art. 140.
Na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę oraz zawartą w niej i w piśmie z dnia [...]r. argumentację.
Pełnomocnik uczestnika postępowania wnosząc o oddalenie skargi potrzymał tezy sformułowane w swoim piśmie z dnia 31 lipca 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.
Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta K. odpowiadają prawu, nie naruszają bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani przepisów procedury.
Należy zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji było zagadnienie dotyczące postępowania wznowionego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Prezydenta K. nr [...]z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. Z. pozwolenia na budowę budynku biurowo- handlowego wraz z zagospodarowaniem terenu przy ulicy [...] w K. na terenie działek nr 1 i nr 2 k.m. [...]obręb Dz. [...]..
Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Mając jednak na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art.145 do art. 153) dotyczącymi wznowienia postępowania. Z chwilą złożenia wniosku o wznowienie postępowania obowiązkiem organu jest zbadanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 ( 1 Kodeksu, czyli zbadania czy wniosek został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero, jeżeli termin został zachowany, właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1), względnie dokonać decyzją odmowy wznowienia tego postępowania (art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przeprowadzone postępowanie wznowienie może zaś doprowadzić do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1,) względnie do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).
W rozpatrywanej sprawie strona powoływała się na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie – na brak uczestniczenia bez własnej winy, w postępowaniu zakończonym wymienioną powyżej decyzją nr [...] z dnia [...]r.
Zdaniem Sądu, organy administracji dokonały prawidłowej wykładni art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane i na tej podstawie trafnie nie stwierdziły przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, co skutkować musiało wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej w trybie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu. Podnieść trzeba, że wydane rozstrzygnięcie, wbrew twierdzeniom skarżącej, zawiera należyte uzasadnienie prawne i faktyczne, nie naruszające wymogów z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił pogląd organów administracji, że w postępowaniu o pozwoleniu na budowę definicję strony zawiera art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który to przepis (jako lex specialis) zawęża krąg stron w stosunku do treści art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy innym rozumieniu tego przepisu regulacja z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, byłaby wszak zbędna. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nawiązując do pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 tej ustawy, nakazuje wyznaczenie tego terenu w otoczeniu projektowanego obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Zatem regulacja ta nawiązuje do ograniczeń w zagospodarowaniu, a nie – w użytkowaniu terenu wokół projektowanego obiektu (zob: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Po 35/11, Lex nr 1153095).
Okoliczność, iż skarżąca jest współwłaścicielka działką sąsiadującej z nieruchomością, na której została zrealizowana inwestycja w postaci budynku biurowo-handlowego nie jest wyłączną przesłanką do przyznania skarżącej statusu strony w postępowaniu o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, a także w przypadku wznowienia takiego postępowania. Decydującą kwestią jest brak oddziaływania inwestycji na sąsiadującą działkę skarżącej, co uwarunkowane jest szczególnymi przepisami określającymi wymagania techniczno- budowlane. Ewentualne skutki funkcjonowania inwestycji na działce jak kurz, hałas czy emisja spalin spowodowane wzmożonym ruchem samochodów nie decydują o statusie strony postępowania właścicieli działek na nie narażonych.
Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że krąg stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę winien być określony na podstawie tych dziedzin prawa administracyjnego, które stosuje organ administracji architektoniczno-budowlanej, oceniając projekt budowlany przed wydaniem decyzji na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. O ile zaś z tych przepisów wynika ograniczenie w zagospodarowaniu działek sąsiadujących z terenem inwestycji z uwagi na wymóg zachowania konkretnych odległości od projektowanego obiektu, wówczas właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) działki sąsiedniej legitymuje się przymiotem strony w pozwoleniu na budowę. Wniosek taki należy też wyprowadzić z treści art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Zatem dla wykazania przymiotu strony w takim postępowaniu nie jest wystarczające przywołanie norm prawa cywilnego, wyznaczających zakres i ochronę prawa własności, gdyż organy administracji architektoniczno-budowlanej w procesie budowlanym nie stosują art. 144 kodeksu cywilnego, bowiem nie mogą odmówić udzielenia pozwolenia na budowę jedynie z tego powodu, że sporna inwestycja przekroczy przeciętną miarę oddziaływania na tereny sąsiednie.
Przyjedzie zgodzić się ze stroną skarżącą, że nie można postępowania w zakresie ustalenia kręgu stron standaryzować, wręcz przeciwnie przyznać trzeba, że każda sprawa wymaga indywidulanego podejścia i ocenienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w dnia 9 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1321/08). W wyroku tym Sąd stwierdził, że w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę obszar oddziaływania obiektu, o którym owa w art. 28 ust. 2 ustawy z Prawo budowlane, właściwy organ wyznacza każdorazowo na potrzebę konkretnej sytuacji biorąc pod uwagę indywidulane cechy projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z projektowanym obiektem budowlanym.
W przedmiotowej sprawie organy przeprowadziły w tym zakresie analizę charakteru przedmiotowej inwestycji, uwzględniły okoliczności sprawy i doszły do przekonania, że obszar oddziaływania spornej inwestycji zamknie się w granicach działek inwestora przeznaczonych pod zabudowę tj. działki nr 1 i nr 2 położonych przy ulicy [...] w K.
Zgodnie z niekwestionowanymi ustaleniami organów obydwu instancji, przedmiotowa inwestycja zgodna jest z obowiązującym dla tego terenu miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta K. Nr [...] z dnia [...]r. Według tego planu przedmiotowy teren oznaczony jest symbolem U/KP, dla którego w § 5.1 ustalono przeznaczenie podstawowe – usługi biurowe, bankowe, kultury, oświat, szkolnictwa wyższego, nauki, opieki zdrowotnej, opieki społecznej i socjalnej, gastronomii, turystyki sportu, poczty z miejscami postojowymi dla samochodów. Jako przeznaczenie uzupełniające przewidziano usługi handlu jako 30% powierzchni usług biurowych (§ 5 ust. 1 pkt 1 w związku z § ust. 1 pkt 6). W § 11 planu przewidziano obsługę komunikacyjną oraz ilość miejsc postojowych.
Organy ustaliły nadto, że przedmiotowa inwestycja zaprojektowana została na działkach inwestora zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, m.in. z uwzględnieniem wymaganych w tym zakresie odległości od granicy działek.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca w istocie kwestionuje nie fakt ograniczenia przez przedmiotową inwestycję możliwości zagospodarowania nieruchomości do niej należącej, ale uciążliwości związane z jej funkcjonowaniem w postaci nadmiernego hałasu, drgań czy zanieczyszczenia. Nie można jednak zaakceptować twierdzenia, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji, to teren, w którym da się odczuć skutki uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się bowiem do oddziaływania faktycznego, które nie można utożsamiać z oddziaływaniem polegającym na wprowadzeniu ograniczeń w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym wykazano, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji zamyka się w granicach działek inwestora. Inwestycja nie narusza przepisów techniczno- budowlanych w tym § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Inwestycja nie narusza także innych przepisów, np. przepisów ochrony środowiska zwłaszcza nie wpływa na pogorszenie stanu środowiska.
Zasadnie też organ odwoławczy wykazał, że sporna inwestycja, nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., a zatem planowana inwestycja nie wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzania raportu. Brak było też podstaw prawnych do badania na tym etapie poziomu hałasu i emisji spalin (nie mają tu bowiem zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku oraz poziomu niektórych substancji w powietrzu). Skutki funkcjonowania inwestycji (tzw. immisje pośrednie), nie decydują bowiem o statusie strony postępowania (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 608/12, Lex nr 1345849). Przekroczenie dopuszczalnych granic tych immisji rodzi bowiem uprawnienia do dochodzenia roszczeń przed sądem powszechnym na podstawie art. 222 Kodeksu cywilnego.
Z kolei ewentualna niezgodność wykonania inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym, względnie niezgodność sposobu użytkowania wybudowanych obiektów może być przedmiotem badania przez właściwy organ nadzoru budowlanego. W tym zakresie należy odnieść podnoszony przez skarżącą zarzut, iż inwestor dopuścił się zmian w ukształtowaniu terenu na działkach nr 1 i nr 2 od strony działki należącej do skarżącej, poprzez ukształtowanie obecnej skarpy, która nie istniała ani w założeniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani w decyzji o pozwoleniu na budowę. Kwestie związane z wpływem tej skarpy na ewentualne zmiany w stanie wód mogą z kolei być rozpatrzone w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne.
W konsekwencji, stwierdzić przyjdzie, że organy administracji we wznowionym postępowaniu należycie rozważyły i oceniły wszystkie okoliczności faktyczne, podnoszone przez skarżącą i na tej podstawie prawidłowo uznały, że nieruchomość do niej należąca nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, a tym samym brak podstaw do przyznania skarżącej statusu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Skoro zaś wznowienie postępowania w tym przypadku możliwe jest możliwe jedynie na żądanie strony, to brak tego przymiotu oznaczał, że nie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, co skutkować musiało wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 tego Kodeksu. Wbrew zarzutom skargi, badanie sprawy odbyło się zaś z uwzględnieniem realiów niniejszej sprawy, a więc charakteru i parametrów spornej inwestycji.
Z tych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło