II SA/Gl 861/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-01-25

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wszczęcia postępowania naprawczego w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeśli roboty te zostały wykonane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została stwierdzona nieważnością?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 P.b. w przypadku, gdy roboty budowlane zostały wykonane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została stwierdzona nieważnością. Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wywołuje skutek ex tunc, co oznacza, że roboty wykonane na jej podstawie mogą być traktowane jako wykonane bez wymaganego pozwolenia, co uzasadnia wszczęcie postępowania naprawczego. W takim przypadku, nawet jeśli inwestor zgłosił zakończenie budowy i organ nie wniósł sprzeciwu, nie wyklucza to możliwości prowadzenia postępowania naprawczego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wydał zaświadczenie o zakończeniu budowy zbiornika LPG. Następnie, po uzyskaniu informacji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, PINB uznał swoje zaświadczenie za nieaktualne i wszczął postępowanie w sprawie legalności budowy, nakazując rozbiórkę obiektu. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) i ponownym rozpatrzeniu sprawy, PINB ponownie nakazał rozbiórkę, wskazując na naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WINB uchylił decyzję PINB i nałożył obowiązek rozbiórki na przedsiębiorcę B. H. Skarżący B. H. kwestionował legalność postępowania naprawczego i zastosowanie przepisów P.b., a także zgodność obiektu z planem miejscowym. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. (dalej PINB) otrzymał w dniu [...] r. zawiadomienie od B. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" o zakończeniu przez niego budowy zbiornika LPG, obsługującego stację paliw położoną przy ul. w B.. Budowa tego zbiornika prowadzona była w ramach modernizacji i adaptacji istniejącej stacji paliw w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany i pozwolenie na budowę udzielone decyzją Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] r. Po przeprowadzeniu oględzin i po zapoznaniu się z dokumentacją budowy przekazaną przez inwestora organ ten w dniu [...] r. wydał zaświadczenie o przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu przedmiotowej budowy. Po wystawieniu tego zaświadczenia PINB uzyskał informację, że inwestor składając zawiadomienie o zakończeniu budowy posłużył się decyzją o pozwoleniu na budowę, której nieważność stwierdzona została przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] r.. W decyzji tej wskazano, że pozwolenie na budowę udzielone zostało z rażącym naruszeniem ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) decyzją z dnia [...] r. odmówił następnie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Wojewody z dnia [...] r. oraz po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Skargę inwestora na ostatnio wskazaną decyzję GINB oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa1754/07., a skargę kasacyjną od tego wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 846/08. Po zaznajomieniu się z tymi informacjami PINB pismem z dnia [...]r. poinformował inwestora, że uznaje swoje zaświadczenie o przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych za nieaktualne. Pismo to, określone jako zaświadczenie, inwestor potraktował jako decyzję i wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej [...]WINB) o stwierdzenie jego nieważności. Postanowieniem z dnia [...] r. [...]WINB odmówił jednak wszczęcia postępowania nieważnościowego w tej sprawie. Rozstrzygniecie to utrzymał w mocy GINB postanowieniem z dnia [...] r. Także i to orzeczenie GINB było kontrolowane przez WSA w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2087/11 oddalił skargę B. H. "A" W dniu [...] r. po przeprowadzeniu kontroli przedmiotowej stacji paliw PINB wszczął postępowanie w sprawie legalności budowy przedmiotowego zbiornika. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ ten nakazał podmiotowi oznaczonemu jako "A" inż. B. H. rozbiórkę stacji gazu płynnego składającej się m.in. z podziemnego zbiornika LPG -gaz o poj. 6, 70 m³, położonej przy ul. [...]w B.. Decyzja ta nie utrzymała się w obrocie prawnym, bowiem decyzją [...]WINB z dnia [...] r., została uchylona a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając to rozstrzygnięcie [...]WINB stwierdził, że PINB nie podjął wszelkich kroków koniecznych do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości kręgu stron postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB po raz drugi nakazał "A" inż. B. H. rozbiórkę stacji gazu płynnego składającej się z podziemnego zbiornika LPG -gaz o pojemności 6,70 m³ oraz pozostałych elementów stacji (dystrybutora, kontenera pompowego i sieci uzbrojenia terenu dla zbiornika LPG) położonych w B. na działkach pgr 1 i 2 ( poprzednio oznaczonych jako działki pgr 3 i 4 ). W podstawie prawnej tej decyzji organ wskazał art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. dalej zwanej P.b.), a także art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji PINB zreferował dotychczasowy przebieg postępowania. Stwierdził następnie, że zgodnie ze wskazaniami decyzji kasacyjnej ustalił wszystkie strony postępowania i poinformował je o prowadzonej sprawie. Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy organ ten stwierdził, że nie znalazł podstaw do doprowadzenia do zgodności z prawem inwestycji zrealizowanej na podstawie nieważnej decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż zrealizowane roboty budowlane naruszają ustalenia obowiązującego planu miejscowego. Stacja paliw LPG została bowiem zlokalizowana na terenie, który w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Bielsku-Białej Nr XXV/666/2008, z dnia 13 maja 2008 r., został oznaczony symbolem [...]. Teren ten przeznaczony został pod parking i zieleń izolacyjną dla obsługi jednostki [...]. Zdaniem PINB w sprawie nie mogły znaleźć także ustalenia planu dopuszczające dotychczasowe użytkowanie terenu do czasu budowy parkingu z zielenią izolacyjną dla obsługi jednostki [...], gdyż mają zastosowanie do obiektów użytkowanych legalnie. Odwołanie od tej decyzji wniósł przedsiębiorca działający pod firmą "A" inż. B. H. (dalej B. H.), zastępowany przez radcę prawnego P. K.. Zarzucił on wydanie tego aktu z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego - art. 6, art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz brak właściwego uzasadnienia decyzji. Odwołujący się zarzucił także wydanie zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem prawa materialnego - art. 51 ust. 1 i ust. 7 P.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię. Uzasadniając te zarzuty B. H. zakwestionował oparcie decyzji organu I instancji na przepisie art. 51 P.b. wskazując, że mógł on znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wskazanych w art. 50 ust. 1 tej ustawy. Tymczasem nawet pobieżna lektura tego artykułu dowodzi, że nie odnosi się on do sytuacji mającej miejsce w przedmiotowej sprawie. Podmiot, do którego PINB skierował swoją decyzję nie prowadzi bowiem żadnych robót budowlanych, a obiekt został już dawno wybudowany i zgłoszono zakończenie jego budowy. Dodał, że brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. wynikał także z tego, iż wydanej decyzji nie poprzedzono postanowieniem o wstrzymaniu robót budowlanych. Do wszystkich tych wątpliwości w żaden sposób nie odniósł się także organ w uzasadnieniu decyzji ograniczając się jedynie do wskazania tych przepisów w podstawie prawnej swojej decyzji. Zdaniem inwestora pozbawione podstaw faktycznych i prawnych z co najmniej dwóch powodów były również twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, które dotyczyły braku przesłanek umożliwiających legalizację zrealizowanej inwestycji. Po pierwsze budowa zbiornika LPG została wcześniej zalegalizowana przez PINB, który wydał w dniu [...] r. zaświadczenia o przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych. Późniejsze zaś pismo tego organu z dnia [...] r. w którym poinformował on o anulowaniu tego zaświadczenia nie mogło wywrzeć żadnych skutków prawnych w zakresie możliwości legalnego użytkowania obiektu chociażby z uwagi na wydanie go po upływie 21 dni od dokonanego zgłoszenia. Po drugie zdaniem inwestora nie może być on traktowany jako sprawca samowoli budowlanej, do której zastosowanie mają przepisy art. 48, 49b 50 czy 51 P.b., bowiem sporny obiekt wybudował na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jego sytuacji prawne nie zmieniła decyzja Wojewody [...] z [...] r., którą stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę. Stanowisko takie zajął bowiem WSA w Warszawie, jak i NSA w wyrokach wydanych w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji Wojewody [...]. Wbrew opinii obu sądów PINB tymczasem uznał inwestora za sprawcę samowoli budowlanej, który wykonał roboty budowlane bez stosownego pozwolenia. Zdaniem B. H. prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania w trybie art. 51 P.b. budowlanego było niedopuszczalne także z powodu zakończenia już procesu budowlanego przez wydanie zaświadczenia z dnia [...] r. Nie było tym samym podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w ramach tego samego procesu inwestycyjnego. Na poparcie tego poglądu powołał się on na stanowisko zajęte przez NSA w wyroku z dnia 21 stycznia 2010 r., II OSK 114/2009 (dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym, że inwestycja została zrealizowana legalnie brak było wreszcie podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z powołaniem się przez PINB na sprzeczność zrealizowanych robót budowlanych z ustaleniami uchwalonego w 2008r. planu zagospodarowania przestrzennego. Nieuprawnione było w szczególności stwierdzenie niezgodności zrealizowanych robót budowlanych z ustaleniami tego planu, który dopuszcza dotychczasowe użytkowanie legalnie wybudowanych obiektów. W dalszej części uzasadnienia odwołania inwestor wskazał, że w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 51 P.b. orzeczenie nakazu rozbiórki powinno być zastosowane w sytuacji, gdy w inny sposób nie można usunąć stanu naruszenia prawa. Wydając zaskarżoną decyzję PINB nie wykazał zaś - jego zdaniem - jakie przepisy prawa stanowiły przeszkodę do zalegalizowania spornej inwestycji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...]WINB uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył na B. H. prowadzącego działalność pod firmą "A" obowiązek rozbiórki stacji gazu płynnego składającej się z podziemnego zbiornika LPG -gaz o poj.6,70 m, dystrybutora, kontenera pompowego i sieci uzbrojenia terenu dla ww. zbiornika znajdującego się na działce nr 1 i nr 2 w B.. W podstawie prawnej tej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. W uzasadnieniu orzeczenia [...]WINB wskazał, że rozpatrując wniesione odwołanie w oparciu o informację przekazaną przez Urząd Miasta w B. zanalizował szczegółowo ustalenia planu miejscowego i stwierdził, że sporna inwestycja została zrealizowana na części działek nr 1 i nr 2 położonych w jednostce tego planu oznaczonej symbolem [...],[...], pozostałe części tych działek leży zaś w pasach drogowych istniejących ulic, a to ul. [...] i ul. [...]oraz w jednostkach [...] i [...]. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że prawidłowe było prowadzenie przez PINB postępowania w trybie art. 51 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., bowiem stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wywarło skutek ex tunc. Przepis art. 51 ust. 7 P.b. umożliwia zaś prowadzenie opisanego postępowania naprawczego do robót budowlanych wykonanych nie tylko w znaczeniu faktycznym, ale także prawnym. Powyższe oznacza, że w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wszcząć postępowanie przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. Dotyczy to również sytuacji, gdy uprzednio organ ten wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, czy przyjął bez sprzeciwu zgłoszenie zakończenia robot budowlanych. [...]WINB zgodził się także z organem I instancji, że z uwagi na niezgodność przedmiotowego obiektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego brak było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania. Z mapy pomiaru powykonawczego wynika bowiem, że przedmiotowy zbiornik LPG został wybudowany na częściach działek nr 1 i 2 położonych w jednostce[...],[...], którą przeznaczono na parking i zieleń izolacyjną. Bezzasadnym w ocenie [...]WINB był także zarzut dotyczący niezastosowaniu w sprawie przepisu § 49 ust. 1 pkt 6 planu miejscowego dopuszczającego dotychczasowe użytkowanie terenu w jednostce [...],[...] do czasu realizacji nowej inwestycji. Organ II instancji podzielił w tym względzie pogląd PINB, że przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie do użytkowania zgodnego z przepisami prawa budowlanego. W dacie wejścia w życie planu miejscowego (24 lipca 2008 r.) obiekt ten nie był jednak użytkowany legalnie, bowiem przyjęcie zgłoszenia o zakończeniu budowy miało miejsce dopiero [...] r. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że ma do niego zastosowanie przepis, w którym jest mowa dotychczasowym zgodnym z prawem użytkowaniu obiektu. Zdaniem organu odwoławczego z uwagi na nieprawidłowe oznaczenie podmiotu, do którego został skierowany nakaz rozbiórki konieczne było jednak uchylenie zaskarżonej decyzji. Obowiązek ten winien bowiem zostać nałożony na osobę fizyczną B. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A", a nie na "A" inż. B. H., bowiem firma ta nie ma zdolności prawnej, a co zatem idzie nie może być podmiotem praw i obowiązków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. H. A", zastępowany przez radcę prawnego P. K., domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił wydanie decyzji [...]WINB z naruszeniem art. 29 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przez uznanie nieprawidłowego ustalenia strony postępowania przez organ I instancji. W skardze powtórzony został także podniesiony już w odwołaniu od decyzji PINB zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu pierwszego z tych zarzutów skarżący wskazał na art. 30 k.p.a. stwierdzając, że stosownie do tego przepisu zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisowo kodeksu cywilnego. W związku z tym dla ustalenia zdolności prawnej B. H., działającego jako przedsiębiorca, winien znaleźć zastosowanie art. 43(2) k.c., zgodnie z którym przedsiębiorca działa pod firmą. Stosownie do art. 43 (4) k.c. firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych. Tym samym skoro skarżący prowadzi działalność pod firmą "A" inż. B. H. to organ I instancji w sposób właściwy oznaczył adresata swojej decyzji i brak było podstaw prawnych do uchylenia tej decyzji. Skarżący podtrzymał następnie stanowisko zajęte w uzasadnieniu odwołania od decyzji PINB o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 P.b. dowodząc, że przepis art. 51 ust. 7 tej ustawy (powołany tylko w uzasadnieniu decyzji [...]WINB) nie pozwalał na uruchomienie postępowania w tym trybie. Tryb ten mógł bowiem zostać uruchomiony w przypadku wystąpienia którejś z przesłanek wskazanych w art. 50 ust. 1 P.b., a przepisu tego nie powołano jako podstawy prawnej wydanej decyzji, co powoduje, że jest ona pozbawiona podstaw prawnych. W dalszej części uzasadnienia skarżący powtórzył znaczną część argumentów dotyczących zbędności prowadzenia w sprawie postępowania legalizacyjnego z uwagi na przyjęcie przez PINB zgłoszenia o zakończeniu robót budowlanych. Podniósł, że w tym kontekście niezrozumiale było dla niego stanowisko [...]WINB stwierdzające niezgodność spornego obiektu z przepisami planu miejscowego. Stwierdzając niezgodność tego obiektu z ustaleniami planu PINB winien był bowiem wnieść sprzeciw w ciągu 21 dni od dokonanego zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych. Skoro zaś tego nie uczynił to należy przyjąć, że uznał, iż budowa była prowadzona zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną. Z ostrożności procesowej skarżący zauważył także, że na działkach gdzie posadowiony jest przedmiotowy obiekt budowlany plan miejscowy przewiduje parking z zielenią izolacyjną jednak dopuszcza dotychczasowe użytkowanie terenu do czasu realizacji nowej inwestycji. To ostatnie ustalenie jest istotne dla oceny zgodności lokalizacji stacji paliw LPG -gaz z planem miejscowym. Przedmiotowa stacja została bowiem wybudowana na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę jeszcze przed wejściem w życie planu miejscowego. Bez znaczenia jest zatem okoliczność, że zgłoszenie zakończenia budowy miało miejsce dopiero po wejściu w życie tego planu. Błędny jest zatem pogląd [...]WINB, że § 49 ust. 1 pkt 6 planu miejscowego nie ma zastosowania do spornego obiektu. W ocenie skarżącego gdyby nawet, wbrew dosłownemu brzmieniu powołanego przepisu planu miejscowego przyjąć, że jest w nim mowa o dotychczasowym zgodnym z prawem użytkowaniu obiektów to i tak należałoby stwierdzić legalne wybudowanie spornego obiektu, bowiem miało ono miejsce w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Zauważył, że stosownie do art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( j.t. Dz. U. z 2012 r. Nr 647 - dalej u.p.z.p.) wejście w życie nowego planu i utrata związku z tym mocy obowiązującej innego planu miejscowego nie powoduje wygaśnięcia decyzji wydanych na podstawie tego planu z zastrzeżeniem art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 2. W myśl art. 65 ust. 2 u.p.z.p. nie stwierdza się zaś po uchwaleniu planu wygaśnięcia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Ustawodawca uznaje zatem prawa nabyte inwestorów i kształtuje zasady planowania przestrzennego w taki sposób aby nie prowadziło to do narażania inwestorów, którzy legalnie wybudowali obiekty, na szkody związane z koniecznością dostosowywania się do zmienionych planów zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zakwestionował wreszcie stanowisko [...]WINB dotyczące nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu, jako niezgodne ze stanem rzeczywistym. Obiekt ten został bowiem wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a fakt stwierdzenia później nieważności tej decyzji nie może pociągać za sobą uznania inwestora za sprawcę samowoli budowlanej. W konsekwencji nie można przyjąć, że w dacie wejścia w życie planu przedmiotowy obiekt był użytkowany nielegalnie. Zdumiewające w tym kontekście jest - zdaniem skarżącego - twierdzenie [...]WINB o "legalnym" użytkowaniu spornego obiektu od dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że upływ 2 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. nie stoi na przeszkodzie do wydania decyzji opartej na przepisie art. 51 ust. 7 P.b. Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 978/07 (dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl), organ stwierdził, że mimo upływu 2 miesięcznego terminu liczonego od dnia wydania postanowienia PINB z dnia [...] r., którym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych, PINB był uprawniony do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Za bezzasadny organ uznał także zarzut błędnej wykładni przepisów planu miejscowego, podtrzymując swoje stanowisko, że dopuszczalne użytkowanie obiektów, o jakim mowa w § 49 ust. 1 pkt 6 tekstu planu dotyczy użytkowania zgodnego z prawem budowlanym. Powtórzył też swój pogląd, że w dacie wejścia w życie planu obiekt nie ten był legalnie użytkowany, zatem nie można mówić o jego dotychczasowym użytkowaniu, o jakim jest mowa w tym przepisie. [...]WINB nie zgodził się także z zarzutem naruszenia art. 29 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zmianę oznaczenia adresata decyzji stwierdzając, że wskazanie jako adresata decyzji firmy "A" inż. B. H. świadczyłoby o skierowaniu jej do podmiotu nieposiadającego zdolności prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona bowiem, w myśl postanowień art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola legalności zaskarżonej decyzji [...]WINB nie dowiodła, że została ona wydana w okolicznościach wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.). W szczególności Sąd nie stwierdził wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy czy z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też z innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bezsporne jest w sprawie, że ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r., Nr [...], stwierdzona została nieważność decyzji Prezydenta Miasta B., którą zatwierdzono projekt budowlany przedmiotowej stacji paliw LPG oraz udzielono w oparciu o ten projekt pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda wskazał, że unieważniona decyzja rażąco naruszała decyzję o warunkach zabudowy, bowiem projekt budowlany przewidywał wykonanie podziemnego zbiornika gazu płynnego LPG oraz stanowiska do tankowania gazu poza obszarem stacji benzynowej na działce nr 4. W decyzji o warunkach zabudowy przewidziano natomiast montaż napowietrznego zbiornika gazu płynnego LPG w obrębie istniejącej stacji paliw na działce 5. W konsekwencji tego przedmiotowy obiekt usytuowano na innej działce w odległości około 16 m od granicy działki wskazanej w decyzji o warunkach zabudowy przy granicy z działką nr 3. Wojewoda wskazał przy tym, że działka 4, na której usytuowano sporny obiekt oraz działka nr 3, miały zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy stanowić teren strefy bezpieczeństwa. W orzecznictwie niekwestionowane jest stanowisko skarżącego, że wybudowanie obiektu budowlanego w oparciu o ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na jego budowę, która następnie została, w toku budowy czy po jej ukończeniu, uchylona bądź stwierdzono jej nieważność, nie pozwala na zakwalifikowanie takich robót jako samowoli budowlanej. W konsekwencji do wykonanych w takiej sytuacji robót budowlanych wykluczone jest uruchomienie trybu przewidzianego w art. 48 P.b. Wbrew stanowisku skarżącego nie ulega jednocześnie wątpliwości, że w opisanej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wszczęcia postępowania naprawczego celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z mocy art. 51 ust. 7 P.b. przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się bowiem odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z przepisu art. 50 ust. 1 P.b. wynika z kolei, że postępowanie naprawcze prowadzone w trybie art. 51 tej ustawy może dotyczyć rozmaitych sytuacji faktycznych. Zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy jest ono uruchamiane m.in. w przypadku wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Hipotezą tego przepisu objęte są zatem także sytuacje, gdy dojdzie do stwierdzenia nieważności bądź do uchylenia ostatecznej decyzji w oparciu, o którą są lub zostały wykonane roboty budowlane. W tym miejscu zwrócić należy także uwagę na uregulowanie zawarte w art. 51 ust. 1 P.b. nakazujące wydanie jednej z decyzji przewidzianej w pkt 1 - 3 tego przepisu przed upływem 2 – miesięcznego terminu liczonego od dnia wydania postanowienia wstrzymującego prowadzone roboty budowlane, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tej ustawy. W orzecznictwie wskazuje się, że wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 P.b. może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Natomiast, gdy roboty zostały wykonane i nie są już prowadzone, wydanie jednej z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 P.b. nie powinno być poprzedzone postanowieniem wstrzymującym prowadzenie robót budowlanych. W takiej sytuacji wstrzymanie robót budowlanych jest bowiem bezprzedmiotowe (por. wyroki NSA z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt II OSK 629/0, LEX nr 347905, oraz z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 861/06, ONSAiWSA 2008/5/84). Należy w tym względzie mieć także na uwadze, że stosownie do art. 51 ust. 7 P.b. do zakończonych robót budowlanych nie stosuje się wprost przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 lecz stosuje się je odpowiednio. W przekonaniu Sądu przeszkody do uruchomienia w kontrolowanej sprawie postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 P.b. nie stanowiło także wydane w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. postanowienie PINB z dnia [...] r., którym wstrzymane zostały roboty budowlane do czasu uzyskania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowienie to zapadło bowiem w oparciu o stwierdzenie przez organ prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, a zatem wydano je w oparciu o inną przesłankę i dotyczyło innego przypadku niż określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. Postanowienie to utraciło także moc po upływie 2 miesięcy od daty jego doręczenia, a zatem po upływie tego terminu do dnia uzyskania waloru ostateczności przez decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. inwestor mógł kontynuować prowadzone roboty budowlane. W oparciu o wpisy do dziennika budowy znajdującego się w aktach sprawy stwierdzić także przyjdzie, że budowa przedmiotowej stacji była jednak po tej dacie kontynuowana w [...] r. (roboty budowlane związane z przełożeniem kanalizacji sanitarnej) oraz w [...] r. (budowa ściany oddzielenia przeciwpożarowego przy ścianie budynku magazynowego). Na marginesie zwrócić należy również uwagę, że kontynuowanie robót budowlanych po uzyskaniu waloru ostateczności przez decyzję Wojewody [...] stwierdzającą nieważność decyzji udzielającej pozwolenia na przedmiotową budowę miało miejsce z naruszeniem art. 37 ust. 2 P.b. Stosownie do tego przepisu rozpoczęcie lub wznowienie budowy, w przypadku stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę może nastąpić dopiero po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robot budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4 P.b. Prawidłowe było także zastosowanie przez orzekające w sprawie organy przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. W piśmiennictwie podkreśla się, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. ma zastosowanie w sytuacji, gdy roboty nie mogą być doprowadzone w inny sposób do stanu zgodnego z prawem (por. Prawo budowlane. Komentarz, red. Z Niewiadomski, Warszawa 2009, s. 555 - 556). W takiej sytuacji organ może zaś wydać jeden z trzech nakazów, a to zaniechania dalszych robót budowlanych (co w stosunku do prac już wykonanych nie znajduje zastosowania), rozbiórki obiektu lub jego części bądź doprowadzenie go do stanu poprzedniego. Wydana w oparciu o ten przepis decyzja kończy zarazem postępowanie naprawcze bowiem w tym przypadku postępowanie to nie ma charakteru dwuetapowego, jak to ma miejsce w przypadku decyzji wydawanych w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 P.b. W kontrolowanym postępowaniu organy nadzoru budowlanego obu instancji doszły do słusznego przekonania, że sporny obiekt został wybudowany naruszeniem przepisów prawa miejscowego, a to miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - [...] H. przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Bielsku - Białej Nr XXV/666/2008 z dnia 13 maja 2008 r.( Dz. Urz. Woj. [...] z 2008 r. NR 136, poz. 2652). Sąd podziela stanowisko, że naruszenie ustaleń tego planu nie mogło zostać usunięte w inny sposób niż poprzez wydanie nakazu rozbiórki stacji gazu płynnego składającej się z podziemnego zbiornika LPG -gaz o poj. 6.70 m³ oraz pozostałych elementów stacji (dystrybutora, kontenera pompowego, sieci uzbrojenia terenu dla zbiornika LPG) położonych w B. na działkach oznaczonych aktualnie jako pgr 1 i 2. Część parceli gruntowych, na jakich został wybudowany przedmiotowy obiekt, które w dacie udzielenie pozwolenia na budowę były oznaczone jako pgr 3 i 4, położone są bowiem w jednostce planu oznaczonej jako [...]. Zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 1 tekstu planu teren tej jednostki został zaś przeznaczony pod parking z zielenią izolacyjną dla obsługi położonej w sąsiedztwie jednostki [...]. Zdaniem Sądu błędny jest także pogląd skarżącego, że wystosowanie zawiadomienia o zakończenia robót budowlanych, o jakim jest mowa w art. 54 P.b. i niewniesienie w ustawowym terminie przez PINB sprzeciwu w drodze decyzji stanowi przeszkodę do uruchomienia postępowania naprawczego w stosunku do robót budowlanych wykonanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tej ustawy. Z żadnego przepisu prawa budowlanego, ani przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego nie można bowiem wyprowadzić normy zakazującej prowadzenia postępowania naprawczego czy legalizacyjnego w przypadku zaniechania wniesienia sprzeciwu do dotkniętego wadą prawną zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych. Odmiennie sprawa przedstawia się natomiast w przypadku wydania ostatecznej decyzji opartej na przepisie art. 55 P.b., którą udzielono pozwolenia na użytkowanie obiektu. W takim bowiem przypadku organ nadzoru budowlanego zgodnie z art. 110 k.p.a. jest związany swoją wcześniej wydaną decyzją i przed uruchomieniem postępowania legalizacyjnego albo naprawczego winien doprowadzić do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W kwestii natomiast możliwości prowadzenia dalszego postępowania po przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu budowy wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 sierpnia 2010 r. , sygn. akt II OSK 1294/09, w którym stwierdził, "że nie ma żadnych podstaw do tego aby przyjąć, iż nieprawidłowe zgłoszenie i brak sprzeciwu organu, uniemożliwiają organom nadzoru budowlanego podjęcie działań kontrolnych, a w razie stwierdzenia, że wykonano naruszające prawo roboty budowlane, czy też niezgodnie z przepisem przystąpiono do użytkowania obiektu budowlanego, wszczęcie postępowania mającego na celu przywrócenie porządku prawnego ( por. także wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 , sygn. akt II OSK 178/10 – oba wyroki dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Dodać trzeba, że konsekwencją braku wniesienia przez organ sprzeciwu w ustawowym terminie jest natomiast możliwość przystąpienia przez inwestora do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę. Przyjęcie bez sprzeciwu wadliwego zawiadomienia o zakończeniu budowy pozbawia organ nadzoru budowlanego także podstaw prawnych do wymierzenia kary, o jakiej jest mowa w art. 57 ust. 7 P.b. Mając na uwadze te ostatnie kwestie nie można jednak podzielić przekonania skarżącego, że w postępowaniu naprawczym dotyczącym spornego obiektu organy winne były zastosować przepis § 49 ust. 1 pkt 6 planu miejscowego, który zezwala na dotychczasowe użytkowanie terenu do czasu realizacji na nim nowej inwestycji. Przepis ten odnieść bowiem trzeba do obiektów, które w dacie wejścia w życie tego planu miejscowego były legalnie wybudowane i użytkowane. Tym samym oczywistym jest, że uregulowanie to nie mogło znaleźć zastosowania do obiektów zrealizowanych później, a w dodatku na podstawie nieważnego pozwolenia na budowę. Rację ma także [...]WINB wskazując, że o "legalnym" użytkowaniu przedmiotowego obiektu można było mówić dopiero po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu w stosunku do zawiadomienia o zakończeniu jego budowy. W sprawie nie mógł znaleźć także zastosowania przepis art. 65 ust. 2 u.p.z.p., który w przypadkach wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nakazuje respektowanie sprzecznych z planem miejscowym decyzji o warunkach zabudowy wydanych przed wejściem w życie nowego lub zmienionego planu miejscowego. Z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. wynika bowiem, że powodem uchylenia rzeczonego pozwolenia na budowę była jego rażąca niezgodność właśnie z decyzją ustalająca warunki zabudowy. Nieuzasadnione było jednocześnie powołanie się pełnomocnika skarżącego na przepis art. 34 u.p.z.p. Treść tego przepisu odnosi się bowiem do decyzji o warunkach zabudowy wydawanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Sąd podzielił wreszcie stanowisko organu odwoławczego dotyczące nieprawidłowego oznaczenia adresata zapadłej w sprawie decyzji organu I instancji. Stosownie do art. 29 k.p.a. stronami postępowania mogą być bowiem osoby fizyczne i osoby prawne, a tylko w przypadkach gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Wskazać także należy, że organ jako adresata zaskarżonej decyzji wskazał B. H. jako przedsiębiorcę działającego pod firmą "A.". Takie też oznaczenia strony skarżącej przyjęły WSA w Warszawie oraz NSA. Dodać także przyjdzie, że zastosowane przez PINB oznaczenie adresata nakazu rozbiórki mogłoby utrudnić ewentualne prowadzenie postępowania egzekucyjnego. .Z tych wszystkich przedstawionych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło