II SA/Gl 879/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o wymeldowaniu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podał, że nie posiada żadnego majątku, nie dysponuje żadnymi dochodami i uzyskuje dochody z prac dorywczych. Pismem z dnia 7 listopada 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez udokumentowanie wysokości bieżących wydatków, wskazanie tytułu prawnego do lokalu w którym zamieszkuje oraz udokumentowanie wysokości uzyskiwanych dochodów. W odpowiedzi (która doręczona została Sądowi w dniu 24 listopada 2017 r.) skarżący wskazał, że nie rozumie treści wezwania w części dotyczącej tytułu prawnego do nieruchomości jednocześnie zaznaczając, że w najbliższym czasie podejmie stałe zatrudnienie i w związku z tym niezwłocznie nadeśle kopię umowy o pracę. Podał również, że nie ma stałego miejsca zamieszkani, pomieszkując u znajomych lub w hotelach robotniczych. Kolejnym wezwaniem – z dnia 5 grudnia 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do nadesłania dokumentów wykazujących wysokość wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia. W odpowiedzi, przesłanej w dniu 18 grudnia 2017 r. skarżący wyjaśnił, że umowę o pracę uzyska z dniem [...] r. i niezwłocznie prześle ją do Sądu. Do dnia dzisiejszego żaden dokument nie został przesłany. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Biorąc pod uwagę informacje podane przez stronę, a właściwie ich brak uznano, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wypada zwrócić uwagę, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego oraz wyjaśnień odnośnie sytuacji rodzinne w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych albo nieprawdziwych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie podał wysokość uzyskiwanych dochodów, co pozwoliłoby na ustalenie, czy są one na tyle nikłe, że pozwalają na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych, czy też możliwe jest z nich poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym, a więc samodzielne opłacenie usług fachowego pełnomocnika oraz uiszczenie kosztów sądowych. W opisanym stanie faktycznym nie można więc ustalić, czy spełnione zostały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.