II SA/Gl 888/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżąca Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2994 zł, a w odpowiedzi, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków finansowych. Z zawartych w druku formularza informacji wynika, że w ostatnim roku spółka odnotowała stratę w wysokości 74.082,74 ł, nie posiada żadnego majątku trwałego ani też żadnych środków pieniężnych. Pismem z dnia 18 czerwca 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych Spółki dokumentujących operacje dokonywane na nich w ciągu ostatnich czterech miesięcy, - nadesłanie ewidencji środków trwałych, - nadesłanie odpisu lub kserokopii sprawozdania finansowego za 2011 i 2012 rok (tj. wprowadzenia do sprawozdania finansowego, bilansu, rachunku zysków i strat, ewentualnie zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym, rachunku przepływów pieniężnych, oraz dodatkowych informacji i objaśnień) a także dokumentów obrazujących sytuację finansową sporządzonych na podstawie danych finansowych za 6 miesięcy 2013 r. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej nadesłał kopie bilansów Spółki za 2010 i 2011 r. oraz oświadczenie, że w [...] w K. od 2009 r. Spółka nie prowadzi działalności oraz rachunku bankowego. Pełnomocnik strony zobowiązał się do przesłania pozostałej części dokumentacji finansowej Spółki, która miała być sporządzona do dnia 14 lipca 2013 r. Dokumentacji tej jednak nie przesłano. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwanej dalej P.p.s.a. ) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że użyte w przywołanym przepisie sformułowanie "wykaże" wskazuje, iż inicjatywa dowodowa w zakresie uwiarygodnienia swojej trudnej sytuacji materialnej spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to, że to na podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach rozpoznawanej sprawy istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej skarżącej Spółki, aby z całym przekonaniem można było orzec o przyznaniu prawa pomocy. Nadesłane przez stronę kopie bilansów obejmują okres sprzed dwóch lat i trudno w oparciu o ich treść jednoznacznie stwierdzić, na ile sytuacja finansowa Spółki uległa zmianie (in plus lub in minus) co miałoby zasadnicze znaczenie dla oceny złożonego wniosku. Oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia działalności w tartaku w Koszarawie nie może mieć zaś istotnego znaczenia albowiem strona nie podała, czy było to jedyny jej zakład, czy też nie. W tym kontekście pomocna mogłaby być lektura wykazu środków trwałych Spółki, którego wszakże, pomimo wezwania referendarza sądowego nie nadesłano. Wobec powyższego, ze względu na daleko idące wątpliwości odnośnie rzeczywistego stanu majątkowego Spółki wniosek podlegał oddaleniu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.