II SA/Gl 9/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. G. i D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego D.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący D.W., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację finansową. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o nieustalonej powierzchni oraz dwa samochody marki [...] i [...]. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Wedle złożonego oświadczenia wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.000 zł, zaś jego małżonka w wysokości 2.500 zł. Bieżące koszty utrzymania strona określiła na kwotę około 5.000 zł. Pismem z dnia 8 grudnia 2016 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne itp., - podanie wielkości w m2 posiadanego budynku mieszkalnego, - nadesłanie kserokopii dowodów rejestracyjnych posiadanych przez skarżącego samochodów marki [...] i [...] ; - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego oraz jego małżonkę. W odpowiedzi, przy piśmie procesowym pełnomocnika strony nadesłane zostało oświadczenie skarżącego, w którym wskazał, że miesięczne opłaty za energię (obejmujące zarówno mieszkanie jak i koszty działalności gospodarczej) wynoszą około 4.000 zł; dostawy wody to koszt około 350 zł; odbiór odpadów – około 250 zł miesięcznie; usługi telekomunikacyjne – około 1.000 zł. Dodatkowym wydatkiem są raty leasingowe za wspomniane w druku formularza samochody, wynoszące łącznie 3.000 zł. Wbrew informacji podanej w tym piśmie skarżący nie nadesłał kopii zeznania podatkowego za 2015 r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej skarżącego, aby można było obiektywnie stwierdzić, że nie będzie on w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. W druku formularza skarżący podał, że jedynym źródłem dochodu w jego rodzinie jest wynagrodzenie za pracę (wnioskodawcy i jego małżonki) w łącznej wysokości około 5.500 zł netto miesięcznie. Tymczasem we wspomnianym wyżej piśmie procesowym wnioskodawca wspomina o działalności gospodarczej, nie podając jednakże , czy i w jakiej wysokości dochody z tego tytułu osiąga. Nie można tym samym jednoznacznie ustalić, czy skarżący wspomniane dochody osiąga niejako równolegle do dochodów ze stosunku pracy (wskazanych jako podstawowe źródło utrzymania w formularzu), czy też są to te dochody, o których wspomina w druku formularza. W tym kontekście uwagę zwracają bieżące koszty, które kształtują się na poziomie 8600 zł, a które nie znajdują pokrycia w deklarowanych przez stronę dochodach. Wspomnieć w tym miejscu trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Skarżący, pomimo wyraźnego wezwania nie przesłał ani jednego dokumentu, który chociażby częściowo potwierdzał powołane przezeń okoliczności. Sygnalizowane wyżej wątpliwości dotyczące poziomu dochodów oraz wydatków nie pozwalają stwierdzić, czy rzeczywiście uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej stanowiłoby dla strony uszczerbek w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. Tym samym wnioskodawca pozbawił się możliwości uzyskania prawa pomocy, gdyż istnieje zbyt wiele pytań odnośnie jego rzeczywistej sytuacji materialnej, na które nie udzielił odpowiedzi. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.