II SA/Gl 900/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-04

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu braku uprawdopodobnienia sytuacji materialnej i rodzinnej strony, pomimo złożenia przez nią wstępnych oświadczeń?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać oddalony, jeśli strona nie wykaże w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, mimo wezwania do uzupełnienia braków. Ciężar udowodnienia spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy w przedstawieniu wymaganych dokumentów lub wyjaśnień uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając wstępne informacje o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do udokumentowania wydatków, dochodów małżonki i córki oraz rodzaju i powierzchni zamieszkiwanej nieruchomości. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę brak wystarczających dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i córką, a w skład jego majątku wchodzi nieukończony budynek mieszkalny. Wnioskodawca podał,, że nie posiada żadnego innego majątku, a źródłem utrzymania się jego rodziny jest dochód jego małżonki ze stosunku pracy w wysokości około 2000 zł oraz dochód samego skarżącego w wysokości około 1500 z prac dorywczych. Koszty utrzymania wnioskodawca określił na kwotę około 1000 zł, natomiast koszt zakupu lekarstw na kwotę 200 zł. Pismem z dnia 7 listopada 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez małżonkę strony i jego córkę (w tej kwestii treść oświadczeń strony budziła wątpliwości) oraz wykazanie istnienia zajęcia komorniczego na dochodach małżonki skarżącego, - wskazanie rodzaju (budynek mieszkalny, lokal mieszkalny) oraz powierzchni nieruchomości w której wnioskodawca zamieszkuje wraz z rodziną. Wezwanie to, pomimo prawidłowego doręczenia pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, przede wszystkim ze względu na wątpliwości dotyczące jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Wypada zwrócić uwagę, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego oraz wyjaśnień odnośnie sytuacji rodzinne w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych albo nieprawdziwych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie nic nie wiadomo na temat rodzaju nieruchomości, w której zamieszkuje wnioskodawca wraz z rodziną jak również realnego poziomu jej utrzymania. W odniesieniu do statusu majątkowego strony wiadomo jedynie, że bieżący dochód jego rodziny kształtuje się na poziomie około 3500 zł, jednakże w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniono tej okoliczności. Nic nie wiadomo również na temat rzeczywistego poziomu wydatków rodziny skarżącego, co ma kluczowe znaczenie dla oceny jego możliwości finansowych. W oparciu o skąpe informacje udzielone przez stronę nie można stwierdzić, że uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł stanowić będzie znaczący wydatek, który zachwieje sytuacją materialną rodziny strony, zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania jest to wydatek zasadniczy, do poniesienia którego strona jest zobligowana. Zważywszy, że brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło