II SA/Gl 901/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy S. L., po wniesieniu skargi otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika – adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W treści formularza S. L. wskazał, że jest rolnikiem posiadającym gospodarstwo rolne o pow. 1,7 ha przeliczeniowego. Zamieszkuje wspólnie z żoną oraz pełnoletnim synem w budynku o pow. 130 m2. Wnioskodawca podał, że osiąga roczny, łączny dochód z małżonką w kwocie 3500 zł. Pismem z dnia 5 lipca 2013 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku poprzez: - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody, usługi telekomunikacyjne, zakupu lekarstw itp., - wskazanie, czy syn uzyskuje jakikolwiek dochód (wówczas należało przysłać niezbędny dokument), czy tez jest osobą bezrobotną (wówczas należało nadesłać zaświadczenie wystawione przez właściwy urząd pracy wskazujące przy tym, czy syn pobiera zasiłek dla bezrobotnych). Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że zachodzą okoliczność uzasadniające zarówno zwolnienie S. L. od kosztów sądowych jak i ustanowienie dla niego fachowego pełnomocnika z urzędu. Skarżący nie wskazał jak znaczącą część jego domowego budżetu pochłaniają bieżące wydatki, a w konsekwencji jakimi środkami dysponuje po ich uiszczeniu. Oprócz tego nie wiadomo czy i w jakiej wysokości wynagrodzenie otrzymuje jego syn - R. L.. Brak tego rodzaju informacji wyklucza możliwość rzetelnego i wszechstronnego zbadania stanu majątkowego skarżącego, a tym samym ustalenie, czy rzeczywiście nie jest on w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz opłacić usług fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.