II SA/Gl 972/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę. Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 180/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r., którą wymierzono J. W. opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – działki nr [...], obręb [...] (wymiar opłaty – [...] zł). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ustalając opłatę planistyczną organy nie wzięły pod uwagę zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, który utracił swoją moc z dniem [...] r. (plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G. z dnia [...]r.), a zapisy tego planu wskazują na przeznaczenie części działki na strefę osiedli podmiejskich na terenach zabudowy mieszkaniowej ekstensywnej - V/D ([...]). Sąd powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt P 58/08. Wskazał, by w postępowaniu ponownym organy w przypadku dalszego prowadzenia postępowania uwzględniły powyższe okoliczności, sporządziły nowy operat szacunkowy z ich uwzględnieniem i określiły powierzchnię przedmiotowej działki, której przeznaczenie w "starym" planie pokrywa się z przeznaczeniem w obecnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego w celu wyłączenia tej części z naliczenia opłaty planistycznej. Po przeprowadzeniu postępowania ponownego Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] r. ustalił dla J. W. jednorazową opłatę w wysokości – [...] zł, wynikającą ze wzrostu wartości części działki nr [...], obręb [...] na skutek uchwalenia planu miejscowego (z dnia [...] r.) – obliczoną na podstawie ustalonej w tym planie 30% stawki służącej do naliczania opłaty jednorazowej. W podstawie prawnej powyższej decyzji wskazano art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1, 3, 4, i 6 oraz art. 87 ust. 3a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.), a także uchwałę Rady Miejskiej w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru zlokalizowanego po południowej stronie autostrady A-4, stanowiącego dzielnicę Bojków w Gliwicach (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z dnia 7 lutego 2006 r., Nr 11, poz. 409) i obwieszczeniem Wojewody Śląskiego z dnia 16 maja 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z dnia 25 czerwca 2006 r.). Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. W. W odwołaniu tym stwierdził, że ustalona opłata jest "niewspółmierna do rzeczywistości", została obliczona w sposób stronniczy, z pominięciem interesu mieszkańca i podatnika. Nadto wskazywał na swoją trudną sytuację materialną, negatywnie ocenił działania Gminy G. w stosunku do niego jako mieszkańca i rolnika, twierdził, że działka nr [...] leży na terenie szkód górniczych, co doprowadziło do powstania potężnego zalewiska, rzutującego na obniżenie jej wartości. Akcentował także negatywny wpływ na działkę fabryki "A", autostrad, braku kanalizacji, istnienia w pobliżu komunalnego śmietniska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie podzieliło zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymało w całości w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 oraz art. 87 ust. 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne (II SA/Sz 637/07 i II SA/Wa 794/10 oraz II OSK 684/10). Wskazał na wzrost wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu, ustalony w oparciu o operat szacunkowy z dnia [...] r. (potwierdzenie aktualności operatu z dnia [...] r. – dopisek Sądu) i zgodność tego operatu z przepisami prawa. Organ orzekający podał także, że odwołujący się zbył działkę nr [...] aktem notarialnym z dnia [...] r. i powołując się na art. 6 kpa wykluczył możliwość "porozumienia się" organu z odwołującym się co do wysokości jednorazowej opłaty. Skargę na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył J. W. W skardze co do zasady powtórzył swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, a nadto ocenił negatywnie rozprawę administracyjną przeprowadzoną przez organ I instancji, podczas której uniemożliwiono mu przedstawienia merytorycznych uwag. Twierdził, że zaskarżona decyzja pomija "meritum sprawy". Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r., pełnomocnik skarżącego z urzędu poparł osobistą skargę J. W. i podkreślił, że skarżący będąc rolnikiem na terenie miasta G. nie otrzymał żadnej pomocy unijnej, stąd też określenie opłaty jednorazowej jest dla niego krzywdzące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ orzekający utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. podporządkował się poglądom Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 180/10 i wykonał zalecenia (wskazania) co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu. Należy wskazać, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu Sądu z dnia 21 kwietnia 2010 r. wiążą nie tylko organ, którego było przedmiotem zaskarżenia, ale także Sąd aktualnie orzekający (art. 153 p.p.s.a.). Nie budzi żadnych wątpliwości w świetle kontrolowanej decyzji i wyroku w sprawie II SA/Gl 180/10, iż działka nr [...], obręb [...], zgodnie z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G. z dnia [...]r., który utracił ważność z dniem [...]r., na mocy art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu (...), położona była na terenie oznaczonym symbolem XI/K ([...]) – strefa zieleni ogólnodostępnej, tereny zieleni chronionej oraz na terenie V/D ([...]) – strefa osiedli podmiejskich, tereny zabudowy mieszkaniowej ekstensywnej. W dniu [...]r. Rada Miejska w G. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru zlokalizowanego po południowej stronie autostrady [...], stanowiącego dzielnicę B. w G., który wszedł w życie [...] r. Zgodnie z tym ostatnim planem działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] – tereny zieleni nie urządzonej z możliwością zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz na terenie oznaczonym symbolem [...] – droga dojazdowa. Dla części działki oznaczonej w planie symbolem [...] w pasie terenu oznaczonym na rysunku planu jako maksymalne pole zabudowy dopuszczono przeznaczenie [...] – tereny zabudowy mieszkaniowej, określając w § 56 tej uchwały dla terenu [...], 30% stawkę służącą do naliczenia jednorazowej opłaty planistycznej. Bezspornym jest także zbycie przez skarżącego działki nr [...] w dniu [...]r. W postępowaniu, zgodnie z zaleceniami Sądu dopuszczono dowód z opinii rzeczoznawcy (w oparciu o operat), że w skład działki nr [...] wchodzi [...] m2 terenu, dla których ma zastosowanie oznaczenie [...], [...] m2 terenu dla którego nie ustalono stawki procentowej opłaty planistycznej, [...] m2 podlegające opłacie. Zdaniem organów orzekających w sprawie, złożony operat (aktualizowany [...] r.) odpowiada wymogom prawa. Jego autor dokonał analizy rynku lokalnego nieruchomości, a następnie uwzględniając charakterystyczne cechy działki (atrybuty) ustalił wartość nieruchomości objętej stawką. Różnica pomiędzy wartością nieruchomości wg stanu przed uchwaleniem planu i po uchwaleniu planu wykazała wzrost wartości nieruchomości, przy czym określenia wartości nieruchomości dokonano wg poziomu cen na dzień zbycia nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy pismem z dnia [...] r. wskazał, że zmiana przepisów prawnych (art. 87 ust. 3a) nie miała wpływu na ustalenia przedmiotowego operatu szacunkowego i potwierdził jego aktualność (o czym była już mowa). W oparciu o ten operat organ ustalił całkowitą powierzchnię działki nr [...] na [...] m2. Faktyczny wzrost wartości nieruchomości wystąpił na powierzchni [...] m2. Powierzchnię tę obliczono pomniejszając powierzchnię objętą stawką w aktualnie obowiązującym planie o powierzchnię, która w "starym" planie przeznaczona była na tereny zabudowy mieszkaniowej ekstensywnej. Wartość tej części nieruchomości w starym planie wynosiła [...] zł, a zgodnie z "nowym" planem – [...] zł, nastąpił więc w następstwie uchwalenia "nowego" planu wzrost wartości części nieruchomości o [...] zł, co skutkuje nałożeniem ustalonej opłaty planistycznej. Istotnie w stosunku do operatu skarżący wniósł uwagi w dniu [...] r., które zostały przekazane rzeczoznawcy w dniu [...] r. Rzeczoznawca, a także organ orzekający nie podzielili tych zastrzeżeń, podkreślając, że konieczność rozszerzenia badanego rynku poza obszar B. wynikała z braku transakcji nieruchomości podobnymi na obszarze B., a niekorzystny wpływ różnych czynników na działkę nr [...] został uwzględniony. Sąd podziela stanowisko organów co do prawidłowości operatu i dokonania oceny tego operatu w decyzji utrzymanej przez organ II instancji. W operacie tym istotnie uwzględniono wpływ niekorzystnych czynników (uzbrojenie, warunki geotechniczne). Natomiast oddziaływanie autostrad i fabryki "A" ze względu na ich jednakowe oddziaływanie na nieruchomość wycenioną, jak i na nieruchomości porównawcze usytuowane na terenie B. – zostało uwzględnione w ich cenach rynkowych. Nie są też słuszne zarzuty skarżącego dotyczące rozprawy z dnia 29 grudnia 2011 r. (przesunięta z dnia 21 grudnia 2011 r.). W czasie tej rozprawy skarżący podtrzymał bowiem swoje dotychczasowe zarzuty do operatu a rzeczoznawca swoje dotychczasowe stanowisko. Ocena zasadności tych zarzutów skarżącego i prawidłowości stanowiska rzeczoznawcy, a w konsekwencji operatu szacunkowego należała do organu orzekającego (art. 80 kpa), który jej dokonał dając temu wyraz w zaskarżonej decyzji. Skoro zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa (art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1, 3, 4 i 6, art. 87 ust. 3a) o planowaniu, a także wskazaniom i poglądom Sądu w wyroku II SA/Gl 180/10, to skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym ostatnim wyroku Sąd stwierdził, że organy orzekające przy wydawaniu decyzji w przedmiocie opłaty planistycznej nie mają możliwości jej miarkowania. Mimo to, skarżący w dalszym ciągu domaga się miarkowania, a nawet odstąpienia od wymierzenia tej opłaty. W tym zakresie można jedynie wskazać na art. 6 kpa stanowiący o działaniu organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, co wyklucza w niniejszej sprawie możliwość porozumienia między organem a skarżącym w przedmiocie opłaty planistycznej. Podobnie nie mogą organy, ustalając należną opłatę planistyczną uwzględnić trudnej sytuacji materialnej skarżącego ani faktu nie otrzymania przez niego dotacji unijnej dla rolnika. Są to bowiem elementy nieznane ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przy orzekaniu w przedmiocie opłaty planistycznej. Z tego względu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.