II SA/Gl 976/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-06-13
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony z powodu braku udokumentowania przez wnioskodawcę wysokości wydatków i zobowiązań, mimo przedstawienia wstępnych informacji o stanie majątkowym i zdrowotnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony, jeśli strona ubiegająca się o pomoc nie udokumentuje w sposób należyty swojej sytuacji materialnej, w szczególności wysokości dochodów i ponoszonych wydatków, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia tych informacji. Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy z sądem w tym zakresie może skutkować odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną. Przedstawił informacje o posiadanej nieruchomości, gruncie rolnym, dochodach z prac dorywczych oraz zobowiązaniach finansowych. Sąd wezwał wnioskodawcę do udokumentowania wysokości wydatków, statusu bezrobotnego oraz spłaty pożyczek, jednak wezwania te pozostały bez odpowiedzi. W konsekwencji sąd oddalił wniosek.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku uczestnika postępowania – J. D. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy uczestnik postępowania – J. D. zwrócił się o ustanowienie adwokata z urzędu podnosząc, że ze względu na zły stan zdrowia oraz trudną sytuację materialną nie jest w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych ze skorzystaniem z usług fachowego pełnomocnika. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 80 m2 i wartości około 50.000 zł. Skarżący jest również właścicielem gruntu rolnego o pow. 1,85 ha, który ze względu na zlokalizowanie na nim linii energetycznej jest w zasadzie niezbywalny. Wnioskodawca stwierdził, że źródłem jego utrzymania się jest dochód z prac dorywczych (budowlanych) w wysokości około 1200 zł miesięcznie, jednakże podkreślił, że ma liczne zobowiązania: pożyczkę prywatną w wysokości 25.000,00 zł – zabezpieczoną hipoteką; pożyczkę w banku [...] w wysokości 14.000,00 zł, a jego bieżące wydatki obejmują opłaty za energię elektryczną (140 zł miesięcznie), usługi telekomunikacyjne (100 zł), spłata zobowiązania względem banku – 466 zł.
Pismami z dnia 4 kwietnia oraz 24 maja br. Wnioskodawca został wezwany do udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się; przedłożenia zaświadczenia, że jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku; udokumentowania faktu spłaty pożyczki w banku oraz faktu zaciągnięcia zobowiązania "pożyczki prywatnej".
Wezwania te pozostały bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Analiza sytuacji materialnej strony nie pozwoliła stwierdzić, że jest on osobą, której status materialny uzasadniałby uwzględnienie złożonego wniosku.
Skarżącemu wskazać przyjdzie, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
Skoro więc strona nie uprawdopodobniła wysokości swoich dochodów jak również poziomu i struktury ponoszonych wydatków, w tym istnienia wskazanych w druku formularza zobowiązań niepodobna ustalić jaką rzeczywistą pozycję w jej budżecie domowym wydatki te zajmują, a tym samym, czy zaistniały okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
Zważywszy na powyższe należało uznać, że brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku. Wobec tego, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło