II SA/Ka 770/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Łucja Franiczek (spr.) Sędzia NSA (del.) Małgorzata Korycińska Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant referent Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi I. S. na uchwałę Rady Miejskiej M. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz orzeka o jej niewykonalności. Na podstawie uchwały Rady Miejskiej M. z dnia [...]r. nr [...] przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania fragmentu Miasta M. (w granicach wyznaczonych ul. [...] – torami PKP – potokiem J. – granicą miasta. Projekt planu wyłożono do publicznego wglądu w okresie od [...] do [...]r. Pismem z dnia [...]r. I. S. wniósł zarzut do powyższego projektu planu, nie wyrażając zgody na przebieg drogi [...]przez teren jego działek nr [...], [...], co do których już w [...]r. złożył wniosek o "przekwalifikowanie". Zarząd Miasta M. uchwałą z dnia [...]r. nr [...] nie uwzględnił zarzutu, powiadamiając I. S. o terminie sesji Rady Miejskiej, wyznaczonej na dzień [...]r. Zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej M. podjętą na podstawie art.18 ust.2 pkt 10 i art.24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. Nr 15, poz.139 z 1999 r. ze zm.), odrzucono zarzut. W motywach organ gminy podał, iż przedmiotowa ulica [...], pozostaje w zgodzie z polityką przestrzenną i komunikacyjną miasta M. i stanowi niezbędne uzupełnienie istniejącego i projektowanego układu komunikacyjnego jako główny element szkieletu komunikacji dzielnicy przeznaczony do ruchu lokalnego. Wprowadzenie ulicy regulującej ruch lokalny jest zaś niezbędne ze względu na stale powiększające się tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. Nadto, powołano się na stanowisko Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych co do wymogu obsługi terenów zainwestowanych przez układ dróg lokalnych. Wreszcie, organ gminy wyjaśnił, iż przebieg ulicy był wielokrotnie analizowany i uzyskał pozytywne opinie właściwych organów oraz spełnia wymogi ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz.838 ze zm.) oraz rozp. MTiGM z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz.430 ze zm.). Odpis powyższej uchwały doręczono w dniu [...]r., zaś w skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...]r., I. S. domagał się stwierdzenia jej nieważności z powodu naruszenia art.24 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, art.7 kpa oraz art.1 ust.2 pkt 5, art.3 pkt 2, art.64 Konstytucji RP, a wreszcie art.140 kc. Skarżący zarzucił, iż Rada Gminy nie wykazała niezbędności przyjętych rozwiązań planistycznych w zakresie uzasadniającym naruszenie własności, przekraczając tym samym granice władztwa planistycznego. Zdaniem skarżącego, brak należytego uzasadnienia uchwały odnoszącego się do treści jego zarzutu, wskazuje na zaniechanie przez organ należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Nie podano bowiem istotnych szczegółów, co do niezbędności powstania drogi, zaś w ocenie skarżącego, istniejące obecnie ciągi komunikacyjne są wystarczające. Odpowiadając na skargę Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej M. wniósł o jej oddalenie oraz dodatkowo wyjaśnił, iż dzielnica G. zmieniając swój charakter rolniczy na mieszkaniowy ([...] wniosków o przekwalifikowanie gruntów rolnych na budowlane), musi mieć sprawny i bezpieczny dojazd do posesji, łączność z centrum miasta i siecią dróg publicznych. W toku rozprawy sądowej sprostowano, iż chodzi o dzielnicę K., a nie – G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, gdyż zawarte w niej zarzuty naruszenia prawa są nie do odparcia. Na podstawie art.24 ust.1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały – zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienie zostaną naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu, zaś o uwzględnieniu lub odrzuceniu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei z mocy art.2 ust.1 tej ustawy, ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach. Oznacza to, iż ustawodawca zezwolił gminie na ingerencję w sposób wykonywania prawa własności (art.140 kodeksu cywilnego). Nie oznacza to jednak swobody i dowolności działania organów gminy. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2003 r. sygn.akt III RN 26/02 (nie publ.), rada gminy obowiązana jest do rozważenia i wyważenia wszystkich wchodzących w rachubę interesów. Ustalenia uchwały odrzucającej zarzut powinny być szczegółowo uzasadnione z powołaniem się na obowiązujące przepisy i na wyniki badania stanu faktycznego sprawy, związanego bezpośrednio z wniesionymi zarzutami do projektu planu. Badanie to powinno nawiązywać zarówno do praw i obowiązków gmin, jak też praw osób, w tym prawa własności. Tymczasem w niniejszej sprawie organ gminy wymogom tym uchybił. Skarżący jako właściciel działek nr [...] i [...], przez które przebiega projektowana droga – ulica zbiorcza o szerokości 25 m w liniach rozgraniczających – był legitymowany do wniesienia zarzutu. Zasadnie podniesiono w skardze, iż Rada Miejska M. nie wykazała w motywach zaskarżonej uchwały niezbędności przyjętych rozwiązań planistycznych. Aczkolwiek w toku rozprawy sądowej ustalono, iż sporną drogę zaprojektowano jedynie na części nieruchomości skarżącego o łącznej pow. ok. 2500 m2 , stanowiącej grunty rolne, zaś pozostała część została przeznaczona zgodnie z jego wnioskiem na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol planu 137 MN), jednak z uwagi na istotne braki w zakresie ustaleń faktycznych kwestionowanej uchwały, Sąd nie był władny podważyć stanowiska skarżącego o naruszeniu tzw. władztwa planistycznego ze strony organu gminy. Wszak do nieruchomości skarżącego dochodzi droga gminna – ul. [...]. Nie ustalono, jaką część działek zajmie sporna ulica zbiorcza i czy możliwa będzie ich zabudowa na cele mieszkaniowe zgodnie z interesem skarżącego jako właściciela z uwagi na szerokość w liniach rozgraniczających i wymogi zachowania projektowanej zabudowy mieszkaniowej od krawędzi jedni (10 m). Organ gminy nie przytoczył też żadnych argumentów przemawiających za niemożnością ustalenia innego przebiegu drogi. Nie oznacza to jednak przesądzenia istnienia podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutu skarżącego. Wszak jest oczywiste, że w każdym wypadku projektowana droga będzie przebiegać przez grunty prywatne. Jak już wyżej wskazano, organ gminy obowiązany jest rozważyć i wyważyć wszelkie interesy. Zatem w rachubę wchodzi też interes publiczny oraz interesy sąsiadów skarżącego. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy był również fakt, iż wyrokami tut. Sądu z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawach II SA/Ka 719/02 i II SA/Ka 720/02 uwzględniono skargi M. F. i M. G. – jako właścicieli działek sąsiednich. Oznacza to potrzebę ponownego rozważenia przebiegu projektowanej drogi, której niezbędność gmina upatruje w zmianie charakteru dzielnicy K. z rolniczej na mieszkaniową, czego zresztą domagał się skarżący, wnosząc o przekwalifikowanie jego gruntu rolnego na cele zabudowy mieszkaniowej. Argumentacja w tym względzie zawarta została jednak dopiero w odpowiedzi na skargę. Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż w treści uzasadnienia kwestionowanej uchwały nie wykazano związku pomiędzy wymogami techniczno-budowlanymi, obowiązującymi przy projektowaniu ulicy zbiorczej a wytyczeniem jej śladu przez nieruchomość skarżącego. Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały na podstawie art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.). Wyjaśnić należy, iż upływ roku od podjęcia aktu nie stanowił przeszkody w jego wyeliminowaniu z obrotu prawnego, jako że w sprawie rozpatrzenia zarzutu z art.24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie ma zastosowania art.94 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.). Taki też pogląd wyrażono w wyroku NSA z dnia 11 grudnia 2000 r. sygn.akt II SA/Ka 2124/99 (ONSA 2002/1/33). Uwzględniając skargę Sąd orzekł nadto o niewykonalności zaskarżonej uchwały w oparciu o przepis art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponowne rozpatrzenie zarzutu skarżącego winno nastąpić przy uwzględnieniu powyższych wskazań na gruncie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zgodnie z normą intertemporalną, zawartą w art.85 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717). SW