II SAB/Gl 150/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P.H. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta U. w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy 1. zobowiązuje organ do wydania aktu w terminie 60 dni, od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od organu na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. H. (dalej: "skarżący") pismem z dnia 21 sierpnia 2025 r. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta U. (w skrócie: "organ") w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowie garażu wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacyjną na terenie działki oznaczonej nr [...], gmina U., w rejonie ul. [...]. Zarzucił organowi naruszenie terminów określonych w art. 35 § 1, 2 i 4, art. 36 § 1 i art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej w skrócie: "k.p.a."). Domagał się uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do wydania decyzji oraz stwierdzenia, że bezczynność ewentualnie przewlekłość prowadzenia postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak też przyznania sumy pieniężnej ewentualnie grzywny w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), a także zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że w dniu 27 marca 2025 r. złożył do organu wniosek, zatem do dnia 25 czerwca 2025 r. w jego sprawie powinna być wydana decyzja administracyjna. Jednak przez jeden miesiąc organ nie podjął żadnych czynności. Skarżący uzupełnił wniosek, dostarczając do wglądu oryginał pisma W. sp. z o.o. z dnia 23 stycznia 2025 r., natomiast organ pismem z dnia 10 czerwca 2025 r. poinformował o wszczęciu postępowania i wezwał do złożenia wyjaśnień, co do odrębnej sprawy o ustanowienie służebności drogi koniecznej, toczącej się przed Sądem Rejonowym w C. pod sygn. akt [...]. Zdaniem skarżącego, jego działka ma dostęp do drogi publicznej, co wynika z mapy zasadniczej z dnia 27 czerwca 2023 r. Zbieranie dowodów w sprawie wydłużyło się ponad termin do wydania decyzji, zatem stanowi rażące naruszenie prawa. Z tego powodu wniósł ponaglenie, ale Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2025 r. nie stwierdziło bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Również nie odniosło się do opisu czynności przedstawionych w treści ponaglenia (np. okazania oryginału dokumentu). Skarżący powołał się na okoliczność, że wadliwa wewnętrzna organizacja pracy (braki kadrowe czy duży wpływ spraw) nie może wpływać na prawa i obowiązki stron postępowania. Nadto, czynności podejmowane w sprawie, w oparciu o treść art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie służyły merytorycznemu załatwieniu złożonego przez niego wniosku. Pismem z dnia 19 września 2025 r. organ złożył odpowiedź na skargę i wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zajętego stanowiska szczegółowo opisał chronologię podejmowanych w sprawie czynności. Akcentował, że pismem z dnia 25 lipca 2025r. zawiadomił skarżącego o zakończeniu zbierania dowodów i nastąpiło to w 86 dniu postępowania, licząc od dnia złożenia kompletnego wniosku. Zdaniem organu, pismo gestora sieci infrastruktury technicznej jest niezbędnym elementem wniosku o warunkach zabudowy i przedłożenie do wglądu jego oryginału było konieczne z punktu widzenia formalnego. Przekazując ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, zarejestrowanego w dniu 22 lipca 2025 r., organ w piśmie z dnia 28 lipca 2025 r. określił planowany termin wydania decyzji, tj. po upływie terminu zbierania dowodów i terminu na przekazanie pism wszystkim stronom postępowania. Organ poinformował, że już w czasie trwania zakończenia zbierania dowodów w dniach 4 i 5 sierpnia 2025 r. wpłynęło pismo J. i E. R. w sprawie wglądu do akt sprawy i wykonania ich kopii. Dodatkowo, skarżący w dniu 6 sierpnia 2025 r. przesłał pismo z własnymi uwagami i wytycznymi dla organu. W dalszej kolejności, w dniu 27 sierpnia 2025 r. do sprawy zostało doręczone postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r., stwierdzające nabycie spadku po zmarłym Z. M., który wcześniej był uznany za stronę postępowania, na podstawie danych z rejestru gruntów prowadzonego przez Starostę C. (spadkobiercami stali się A. O. i M. M.). W dniu 28 sierpnia 2025 r. organ wydał postanowienie, w którym uznał za strony postępowania również J. i E. R., którzy skorzystali z prawa do wglądu w akta. W dniu 12 września 2025 r. organ zarejestrował wniosek skarżącego o przyspieszenie rozpoznania sprawy i wniosek o wydanie odpisu akt. Zdaniem organu, w toku prowadzonego postępowania skarżący na bieżąco otrzymywał informacje zarówno telefonicznie, jak i bezpośrednio w Urzędzie Miasta U.. Nie ulega wątpliwości, że również skarżący składał liczne i skomplikowane pisma, których analiza wymagała rozważenia i zajęcia stanowiska. Zatem w tej sprawie organ dołożył wszelkich starań, aby zgromadzony materiał dowodowy był rozpatrzony w sposób wnikliwy oraz w terminie wyznaczonym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. We wszczętym na wniosek skarżącego postępowaniu wystąpiły dodatkowo liczne okoliczności, które spowodowały, że projekt decyzji o warunkach zabudowy nie mógł zostać zlecony do opracowania. Główną przesłanką uniemożliwiającą przygotowanie projektu decyzji o warunkach zabudowy był i jest brak dostępu do drogi publicznej dla działki skarżącego, będącej przedmiotem wniosku. Wszelkie czynności podejmowane przez organ nie miały, ani nie mają charakteru pozornego. Każda z nich była zasadna i niezbędna. Jednak pomimo dokonania zakończenia zbierania dowodów, na dzień złożenia odpowiedzi na skargę, stosowna decyzja nie może zostać wydana, ponieważ w czasie trwania terminu określonego w zawiadomieniu o zakończeniu zbierania dowodów, zmieniły się okoliczności, tj. do sprawy dołączyły nowe strony postępowania, którym przysługuje prawo czynnego udziału w postępowaniu. Dodatkowo, w dniu 18 września 2025 r. organ został poinformowany, że jedna ze stron postępowania nie żyje, wobec czego jest zobowiązany do przystąpienia do rozpoznania sprawy w zakresie ustalenia spadkobierców po zmarłym – T. M.. Zdaniem organu, nowe okoliczności w sprawie, mają istotny wpływ na przebieg niniejszego postępowania, dlatego należy odliczyć dni na czynności, na które organ nie ma wpływu. Dodatkowo, Wydział Architektury i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta w U., w którym prowadzone są postępowania w sprawie ustalania warunków zabudowy, w ostatnich miesiącach obciążony jest sprawami z Gminny B. prowadzonymi jako organ zastępczy w zakresie podziałów nieruchomości, oraz sprawami związanymi z odbudową po powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., a także wzmożoną ilością wniosków o ustalenie warunków zabudowy w związku ze sporządzanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i planem ogólnym dla Miasta U.. Od momentu złożenia przez skarżącego wniosku o ustalenie warunków zabudowy, przedmiotowy teren objęty był uchwałą o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie posiadał uregulowanego dostępu do drogi publicznej. W replice z dnia 12 listopada 2025 r. skarżący nie zgodził się z twierdzeniami organu zawartymi w odpowiedzi na skargę oraz odniósł się między innymi do treści nowego wezwania organu z dnia 3 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (por. art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zaznaczyć w tym miejscu przyjdzie, że skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II OSK 71/20 oraz z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II OSK 1659/18; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1210/18). Organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzucił organowi zarówno przewlekłość prowadzenia postępowania, jak i bezczynność. Ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 r., zmieniono przepisy k.p.a. m.in. w ten sposób, że zdefiniowano pojęcia bezczynności i przewlekłości. Definicje te zostały zamieszczone w art. 37 § 1 k.p.a., który stanowi, że "stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość)". Skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo taki stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1987/2018). Nie ulega również wątpliwości, że w znaczeniu językowym, desygnatem określenia "bezczynny" jest sformułowanie "niewykonujący celowego zajęcia", czy "nic nierobiący" (por. B. Dunaj red. Słownik współczesnego języka polskiego, t. 1, Warszawa 1998, s. 48). W doktrynie natomiast definiuje się bezczynność organu administracji publicznej jako niewykonanie kompetencji w terminie wskazanym ustawą lub w sytuacji objętej hipotezą normy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s. 73). Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia również wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Jeżeli zatem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy ale z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. W charakterystyczny sposób bezczynność organu ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2087/16 stwierdzając, że w przypadku jej wystąpienia i skargi na to zachowanie, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Z kolei, skarga na przewlekłość prowadzenia postępowania jest skargą na taki stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1-§ 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 2257/22). Postępowanie jest prowadzone przewlekle, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19). O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2317/19). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że z art. 37 § 1 k.p.a. wynika, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawie nie może jednocześnie w tym samym zakresie występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość. Zaakcentować należy, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, że możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu jest w istocie czasowo ograniczona, a mianowicie skarga może zostać złożona jedynie w czasie trwania niepożądanego stanu bezczynności lub przewlekłości. Innymi słowy, można ją złożyć do czasu wydania decyzji, postanowienia, czy załatwienia sprawy w inny prawem przewidziany i dopuszczalny sposób. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze (por. uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19; uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21; postanowienie NSA z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18). Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Jeszcze raz przyjdzie zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym obowiązują terminy załatwienia spraw wskazane w art. 35 § 1 - § 3a bądź w przepisach szczególnych (art. 35 § 4 k.p.a.). Do wymienionych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie (również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu) organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 i 2 k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie między innymi właśnie tego ostatniego elementu zabrakło - wskazania nowego terminu załatwienia sprawy - bądź też rozważenia ewentualnie innego dopuszczalnego prawem działania (np. zawieszenia postępowania). Odnosząc się do żądań skargi wskazać należy, że ustalenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów obowiązującego prawa (por. art. 149 § 1a p.p.s.a.). Dokonując oceny, czy naruszenie prawa ma rażący charakter, nie można poprzestać wyłącznie na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania, przede wszystkim wynikające z przepisów prawa materialnego obowiązki organu, które implikują podejmowanie czynności dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Zatem orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki NSA z dnia: 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1802/19; 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 3374/18; 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2171/17). W stanie faktycznym niniejszej sprawy należy przyjąć, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Sąd rozważył dodatkowo zastosowanie środka prawnego w postaci sumy pieniężnej i grzywny (por. art. 149 § 2 p.p.s.a.) i uznał, że powinny być one stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2021 r. sygn. akt I SAB/Po 29/20; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt III SAB/Gl 72/19). Taki naganny przypadek zwłoki organu nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie. Odnosząc się do treści uzasadnienia odpowiedzi na skargę, ukierunkowanej na podkreślenie niezależnych od organu ograniczonych możliwości kadrowych i organizacyjnych oraz dużego wpływu różnorodnych skomplikowanych merytorycznie spraw, wskazać należy, że taka argumentacja nie zasługuje na aprobatę i nie uwalnia od zarzutu bezczynności. W tym miejscu podkreślić należy, że sposób organizacji pracy danego urzędu, ewentualny brak należytej obsady, czy też temu podobne fakty, nie są okolicznościami zwalniającymi od obowiązku respektowania terminów określonych w omówionych powyżej przepisach procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2025 r. sygn. akt III OSK 95/25). Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku, oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku. Stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., na koszty postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 100,- zł., o którego zwrocie orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku. Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.