II SAB/Gl 39/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Starosty Powiatu W. w przedmiocie ograniczenia ruchu drogowego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Burmistrza Miasta R. oraz Starosty Powiatu W. w sprawie o ograniczenie ruchu drogowego. W jej uzasadnieniu wskazał, iż wnosi o wycofanie z ruchu ciężkich pojazdów samochodowych, zestawów samochodowych, ciągników rolniczych z przyczepami i innych powyżej 3,5 tony z ulicy [...], będącej ulicą graniczną miast R. i R., a także o ograniczenie prędkości dla wszystkich pojazdów na tej ulicy oraz o założenie progów spowalniających. Podał, iż ulica [...] zlokalizowana jest w zwartej zabudowie osiedlowej domków jednorodzinnych, a poruszające się po niej dzieci idące do szkoły, ludzie starsi czy inwalidzi nie mają żadnej możliwości ucieczki przed jeżdżącymi tam ciężkimi pojazdami samochodowymi i zmuszani są korzystać z prywatnych poboczy. Nie mieszczące się ciężkie pojazdy dewastują nieruchomości mieszkańców jeżdżąc po prywatnych gruntach bezpośrednio pod oknami domów. Skarżący podkreślił, iż za wszystko odpowiedzialny jest Urząd Miasta R. jako właściciel tejże drogi i Starosta jako zarządzający ruchem na tej drodze. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 5 września 2008 r., skargi na bezczynność Burmistrza Miasta R. i bezczynność Starosty Powiatu W. zostały rozdzielone. Na podstawie zarządzenia z dnia 11 września 2008 r. wezwano skarżącego do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, że przed wniesieniem skargi wezwał pisemnie Starostę Powiatu W. w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) do usunięcia naruszenia prawa przez podjęcie czynności w sprawie ograniczenia ruchu drogowego. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r. W wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu [...]r., skarżący nadesłał do Sądu szereg pism skierowanych do Starosty Powiatu W., w tym również pismo z dnia [...] r. zatytułowane "Wezwaniem przedsądowym". W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 15 października 2008 r. wezwano skarżącego do wskazania, kiedy wystąpił do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, tj. pismem z dnia [...] r. oraz czy organ udzielił mu odpowiedzi na powyższe wezwanie, a w razie jej udzielenia, kiedy została mu doręczona - w terminie 7 dni po rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r. W piśmie z dnia [...] r. A. M. oświadczył, iż organ udzielił mu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które zostało mu doręczone w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. organ poinformował, iż skarżący w jednym piśmie z dnia [...] r. złożył wnioski do Starosty Powiatu W. w sprawach wycofania z ruchu pojazdów ciężkich powyżej 3,5 tony, a tym samym likwidacji niebezpieczeństwa zagrożenia zdrowia i życia oraz nadmiernej emisji spalin, a także dużych drgań i hałasu na ulicy [...] w R. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia [...] r., które zostało przez niego podjęte w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Powyższe oznacza, iż warunkiem przesądzającym o skutecznym złożeniu skargi do sądu jest wyczerpanie wszystkich możliwych, służących stronie środków zaskarżenia. Bezczynność organu administracji jest w określonych przypadkach objęta kontrolą sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4. Oznacza to, iż bezczynność ta może dotyczyć jedynie sytuacji, w których organ nie wydaje decyzji administracyjnych, niektórych postanowień (w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także rozstrzygających co do istoty, ponadto wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie) oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. O akcie lub czynności w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany do oznaczonego podmiotu administracyjnego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt IV SAB/Wa 36/06). W pierwszej kolejności wskazać należy, iż czynność polegająca na ograniczeniu ruchu drogowego, w tym przez ustawienie znaku drogowego ma charakter czynności materialno- technicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1515/05; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 415/07). Za czynności materialno – techniczne uznać należy działania organów administracji, które będąc czynnościami faktycznymi, oparte są na wyraźnej podstawie prawnej i wywołują konkretne skutki prawne. Cechą charakterystyczną czynności materialno – technicznych jest wywoływanie określonych skutków prawnych drogą działań faktycznych. Czynności materialno – techniczne kształtują nowe stosunki prawne przez fakty, a nie przez tworzenie norm porządku prawnego. Ich cechą jest także to, że obywatele muszą się im podporządkować, a zatem czynności te mają charakter władczy (tak: np. Prawo administracyjne, pod red. M. Wierzbowskiego, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1999, s. 322 -323). Jak już wyżej zasygnalizowano wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu musi być poprzedzone wyczerpaniem środków zaskarżenia. W sytuacji natomiast, gdy bezczynność organu ma miejsce w sprawach, w których organ winien wydać inny akt bądź dopełnić określonej czynności skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna pod warunkiem wyczerpania trybu przewidzianego w art. 52 § 3 p.p.s.a., tj. wezwania na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa. W tym przypadku zgodnie z treścią art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (por. uchwałę NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60). W rozpoznawanej sprawie skarżący pismem z dnia [...] r. wezwał Starostę W. do usunięcia naruszenia prawa. Pismo tego organu, stanowiące odpowiedź na powyższe wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu [...] r. Tym samym trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał bezskutecznie w dniu [...] r. Tymczasem skarga A. M. została wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dniu [...] r. (data wpływu do Sądu). Sąd przekazał przedmiotową skargę organowi w dniu [...] r., celem nadania jej biegu stosownie do wymogu zawartego w treści art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a. Skargę należy zatem uznać za wniesioną z uchybieniem terminu do jej złożenia. Mając na względzie powyższe, Sąd postanowił odrzucić skargę jako spóźnioną na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 ustawy p.p.s.a.