II SAB/Gl 52/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie niezałatwienia sprawy dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości 1. zobowiązuje organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 13 marca 2009 r. w terminie 30 dni od zwrotu akt sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta Miasta Z. na rzecz skarżącego 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] r. P. K. wystąpił do Prezydenta Miasta Z. o wszczęcie postępowania o rozgraniczenie należącej do niego nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym "1" położonej w miejscowości S. Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta Z. wszczął postępowanie w sprawie z tego wniosku wskazując, że w jego ramach należy ustalić granice między działką nr "1" km 2, obręb S., a działkami: nr "2" stanowiącej współwłasność F. K. H. D., L. D. oraz R. D., nr "3" będącej własnością Skarbu Państwa, nr "4" stanowiąca własność R. C. oraz nr "5" stanowiącej współwłasność R. i K. W., P. i E. C. oraz M. U.. Do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych Prezydent Miasta Z. wyznaczył uprawnionego geodetę M. W. Z uwagi na przedłużanie się z różnych powodów wszczętego postępowania rozgraniczeniowego (m.in. w związku z koniecznością przeprowadzenia postępowania o nabycie spadku po zmarłej współwłaścicielce jednej z działek) wnioskodawca złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zażalenie na niezałatwienie przedmiotowej sprawy w terminie. Organ ten zaś postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...], uznał wniesione zażalenie za uzasadnione wyznaczając dodatkowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy na dzień [...]r. Jednocześnie Kolegium nakazało Prezydentowi Miasta Z. wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. Pismem z dnia [...]r. Prezydent Miasta Z. zawiadomił strony postępowania, że decyzja dotycząca rozgraniczenia przedmiotowej nieruchomości zostanie wydana w terminie 30 dni od daty złożenia prawidłowo sporządzonej dokumentacji z rozgraniczenia. Pismem z dnia [...]r. wyznaczony do przeprowadzenia rozgraniczenia uprawniony geodeta M. W. zwrócił się zaś do Gminnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej w Z. o przesunięcie terminu zakończenia przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego do dnia [...]r. wskazując swój zły stan zdrowia jako przyczynę kolejnego przesunięcia terminu załatwienia sprawy. Wobec niezałatwienia sprawy także w ostatnio wskazanym terminie P. K., zastępowany przez radcę prawnego I. B., pismem z dnia [...]r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w opisanej sprawie. W skardze domagał się zobowiązania organu do wydania "w tej sprawie decyzji w terminie 14 dni" oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Z. opisał przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. Wskazał, że skarżący był za pośrednictwem jednej ze stron postępowania R. C. informowany "bezpośrednio" o utrudnionym kontakcie z uprawnionym geodetą wyznaczonym do załatwienia sprawy i o możliwości zmiany na jego wniosek upoważnienia do wykonania rozgraniczenia przez innego geodetę. Wniosek taki nie wpłynął jednak do urzędu. Zdaniem Prezydenta Miasta Z. nie był uprawniony aby upoważnić do wykonania czynności związanych z rozgraniczeniem innego uprawnionego geodetę ponieważ wnioskodawca sam dokonał jego wyboru i wskazał go jako wykonawcę rozgraniczenia, co oznaczało, że zawarł z nim umowę cywilno-prawną. Organ stwierdził też, że wyznaczony do załatwienia sprawy uprawniony geodeta pismem z dnia [...]r. złożył na jego ręce rezygnację z wykonania powierzonych mu prac rozgraniczeniowych wskazując na swój zły stan zdrowia spowodowany nieuleczalną chorobą. W związku z tym organ podalł, że do załatwienia sprawy upoważni innego uprawnionego geodetę, którego wyłoni z zastosowaniem przepisów ustawy o zamówieniach publicznych. Z geodetą tym zawarta zostanie następnie umowa o wykonanie prac związanych z rozgraniczeniem. Prezydent Miasta Z. dodał, że do wszystkich uczestników postępowania "zostało już przygotowane stosowne pismo informujące o sposobie załatwienia sprawy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, bowiem Prezydent Miasta Z. nie załatwił wniosku skarżącego, w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tej ustawy. Przesłanka ta została w kontrolowanej sprawie niewątpliwie spełniona, bowiem skarżący domagał się ustalenia przebiegu granic jego nieruchomości, o jakim jest mowa w art. 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( j.t. Dz. U z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Stosownie do ust. 3 tego artykułu rozgraniczenie przeprowadzają wójtowie (burmistrzowie , prezydenci miast) oraz w przypadkach określonych w ustawie, sądy. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte postanowieniem Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. znak: [...], zmienionym opatrzonym tym samym znakiem postanowieniem tego organu z dnia [...]r. Rozważając dopuszczalność wniesionej skargi na bezczynność bez znaczenia jest okoliczność, że postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch etapach, przy czym tylko pierwszy z tych etapów należy zaliczyć do postępowania administracyjnego, natomiast drugi przebiega przed sądem powszechnym i odnoszą się do niego regulacje zawarte w Kodeksie postepowania cywilnego. Pierwszy z etapów postępowania rozgraniczeniowego jest prowadzony bowiem na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz w zakresie nieuregulowanym tą ustawą w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Faza ta winna zakończyć się bądź to ugodą zawartą przed geodetą, która ma moc ugody sądowej i umorzeniem postępowania, bądź to decyzją wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wydaną w trybie art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, od której strona niezadowolona może wnieść odwołanie do sądu powszechnego, czy też wreszcie umorzeniem postępowania i przekazaniem sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi, o czym jest mowa w art. 34 ust. 2 ustawy. W konsekwencji strona w trybie skargi opartej na przepisie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. może domagać się skontrolowania stanu bezczynności organu przez sąd administracyjny. Drugą przesłanką skutecznego uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na bezczynność organu, stanowi podobnie jak w przypadku innych skarg, wypełnienie wskazanego w art. 52 p.p.s.a. obowiązku wyczerpania przysługujących skarżącym środków zaskarżenia. Także i ta przesłanka została w sprawie spełniona, bowiem skarżący pismem z dnia [...]r. wniósł do SKO w C. przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 tej ustawy. Wskazać trzeba, że w przypadku wnoszonej do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu strona nie jest związana żadnymi terminami do jej wniesienia. Stan bezczynności, jako stan naruszenia prawa, trwa bowiem tak długo, jak długo organ nie załatwi sprawy lub nie podejmie innej czynności prawem przewidzianej, umożliwiającej kontynuowanie postępowania administracyjnego. Skarga na bezczynność organu jest zatem prawnie dopuszczalna dopóki stan milczenia nie zostanie przez organ usunięty (vide: P. Brzozowski, Glosa krytyczna do postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 68/10 - LEX/el.2010). Przedmiotowa skarga jest nie tylko dopuszczalna, ale jest także zasadna. Stosownie do przepisu art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Wskazać należy, że w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia. W kontrolowanej sprawie Sąd ustalił, że do dnia wyrokowania Prezydent Miasta Z. nie wydał jeszcze orzeczenia kończącego etap toczącego się przed nim postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (por. znajdująca się w aktach sprawy notatka z dnia [...]r.). Odnosząc się do argumentów podniesionych przez organ w udzielonej odpowiedzi na skargę wskazać trzeba, że w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości uprawniony geodeta jest wyznaczany i umocowany przez organ, a nie przez stronę postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że w sprawach dotyczących rozgraniczenia przepisy nie nakładają na organ obowiązku dopuszczenia stron do udziału w procedurze wyboru geodety dokonującego czynności ustalenia przebiegu granic, więc strony nie mogą żądać od organu upoważnienia geodety przez nie zaproponowanego. Ewentualne wezwanie strony przez organ do wskazania uprawnionego geodety należy natomiast traktować jako czynność fakultatywną, wykonaną przez organ w ramach zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2012r., III SA/Kr 840/11, LEX nr 1139276 oraz wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 marca 2008 r., I OSK 445/07, LEX nr 477266). Tym samym brak wniosku strony o zmianę wyznaczonego przez organ uprawnionego geodety nie stanowił okoliczności pozwalającej przyjąć, że Prezydent Miasta Z. nie pozostawał z tego powodu w bezczynności. Organ ten winien był bowiem czuwać nad przestrzeganiem przez uprawnionego geodetę terminów przewidzianych przepisami do załatwienia sprawy. W przypadku zaistnienia przeszkód do terminowego załatwienia sprawy leżących po stronie wyznaczonego geodety organ ten był zatem zobowiązany do ustalenia z urzędu przyczyn niedotrzymania przez tego geodetę terminów załatwienia sprawy i podjęcia niezbędnych działań zmierzających do załatwienia sprawy w pierwszym możliwym terminie. Dodać też należy, że SKO w C. zobowiązało w swoim postanowieniu Prezydenta Miasta Z. do wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie z czego organ ten się nie wywiązał. Mając na uwadze jednak okoliczność, że bezczynność organu pozostawała w związku z długotrwałą i nieuleczalną chorobą wyznaczonego przez niego geodety, a także brak działań podejmowanych przez skarżącego w kwestii zmiany tego geodety Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 149 p.p.s.a. zobowiązał organ do wydania w terminie 30 aktu załatwiającego wniosek skarżącego. Termin załatwienia sprawy wskazany w sentencji wyroku należy liczyć stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a. od dnia doręczenia akt organowi. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłąt za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pańsytwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).