II SAB/Gl 85/25

WyrokWSA w Gliwicach2026-03-16

Skład orzekający: Artur Żurawik, Beata Kalaga-Gajewska, Agnieszka Kręcisz-Sarna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Pszczyny dopuścił się bezczynności w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie, a jeśli tak, to czy naruszenie to miało charakter rażący?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Burmistrz Pszczyny dopuścił się bezczynności w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność wynikała z wielokrotnego przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy, braku zawiadomienia stron o przedłużeniu terminu zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. oraz braku podjęcia czynności po uchyleniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną oraz zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Pszczyny w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie, wskazując na brak podjęcia czynności po uchyleniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący domagał się stwierdzenia rażącej przewlekłości postępowania, wydania zaleceń organowi oraz zasądzenia zwrotu kosztów. Burmistrz wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że postępowanie jest skomplikowane i nie doszło do rażącej przewlekłości. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Burmistrza Pszczyny do wydania aktu w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że Burmistrz Pszczyny dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Burmistrza Pszczyny na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 500 zł, 5. zasądza od Burmistrza Pszczyny na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2026 r. sprawy ze skargi C.M. (M.) na bezczynność Burmistrza Pszczyny w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie 1. zobowiązuje Burmistrza Pszczyny do wydania aktu w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że Burmistrz Pszczyny dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Burmistrza Pszczyny na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych, 5. zasądza od Burmistrza Pszczyny na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 7 maja 2025 r. C. M. (dalej "Skarżący") wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza P. (dalej "Burmistrz" lub "Organ") w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na gruncie. Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że w postępowaniu przed Burmistrzem nastąpiła rażąca przewlekłość postępowania wyjaśniającego po dwukrotnym złożeniu ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej w tej samej sprawie; 2) wydanie Burmistrzowi zalecenia w trybie niezwłocznym ustalenia stanu faktycznego, stron postępowania, nr działek oraz pomiarów geodezyjnych, jak i wejście na teren działki nr [...] przez autora opinii celem ustalenia stanu faktycznego przedmiotu sporu oraz przeprowadzenie czynności z udziałem m. in. biegłego, który brał udział przy wydaniu opinii dla Burmistrza i przedstawiciela organu geodety również biorącego udział w postępowaniu wyjaśniającym; 3) zasądzenie od Burmistrza zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że pismem z 22 listopada 2022 r. (wpływ do Organu 22 listopada 2022 r.) wniósł do Burmistrza o przeprowadzenie kontroli w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez sąsiada. Organ następnie wszczął postępowanie z wniosku Skarżącego, o czym został on poinformowany na piśmie. Następnie po dwukrotnym złożeniu ponaglenia, organ wydał 1 lipca 2024 r. decyzję w sprawie stosunków wodnych. Decyzja ta została uchylona przez Kolegium w Bielsku-Białej decyzją z 4 września 2024 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Od czasu uchylenia decyzji, Organ nie podjął żadnych czynności. Do skargi Skarżący załączył kserokopie: wniosku z 22 listopada 2022 r., zawiadomienia o oględzinach w terenie z 5 stycznia 2023 r, ponagleń z 24 maja 2023 r. (strona 1) i 28 czerwca 2024 r. (strona 1), decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 4 września 2024 r. (strona 1) wraz z postanowieniem o sprostowaniu z 12 listopada 2024 r. (strona 1). W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że nie zgadza się z wniesioną skargą. Niezwłocznie po zwrocie akt przez Kolegium podjęte zostały dalsze czynności w postępowaniu administracyjnym, przy czym mając na uwadze bardzo skomplikowany i wielowątkowy charakter sprawy, postępowanie do chwili obecnej nie zostało zakończone. Zdaniem Burmistrza, podejmowanie kolejnych czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wydania prawidłowej decyzji potwierdza, że nie doszło do przewlekłości postępowania, a z całą pewnością nie ma miejsca zarzucana przez Skarżącego "rażąca przewlekłość postępowania". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Wyjaśnić także należy, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie zaś do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku Skarżącego o wyznaczenie rozprawy należy wskazać, że rozpoznanie w trybie uproszczonym skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest uzależnione od wniosku strony postępowania. Wynikająca zaś z art. 122 p.p.s.a. kompetencja sądu administracyjnego do przekazania sprawy do rozpoznania na rozprawie jest dyskrecjonalnym uprawnieniem sądu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej "NSA") z 5 kwietnia 2017 r., II GSK 5287/16, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Wobec tego wniosek Skarżącego nie był dla Sądu wiążący, zaś przedłożone do sprawy akta administracyjne pozwalały na rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skarga została poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu (Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej), a zatem jest dopuszczalna. Zaznaczyć trzeba, że skarga na bezczynność bądź przewlekłość jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. wyroki NSA z 13 października 2020 r., II OSK 71/20 oraz z 25 września 2018 r., II OSK 1659/18; postanowienie NSA z 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18 - opubl. w CBOSA). Następnie należy zauważyć, że skarga na bezczynność do sądu administracyjnego może być wniesiona w okresie od zaistnienia stanu bezczynności aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, opubl. w CBOSA). Zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego - w okresie od zaistnienia stanu przewlekłości aż do jego ostatecznego zakończenia (por. uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r., II OPS 1/21, opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie brak jest przeszkód w merytorycznym rozpoznaniu skargi w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przypomnieć trzeba, że bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r., I OSK 1987/2018, opubl. w CBOSA). Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu. Z kolei z przewlekłością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania administracyjnego niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 138). Postępowanie jest prowadzone przewlekle, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, opubl. w CBOSA). Wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji, bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji (por. wyrok NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22; postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19 – opubl. w CBOSA). Zgodnie z zasadą szybkości postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej "k.p.a."). Przepis art. 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwiania spraw niż określone w k.p.a. Jednocześnie w art. 35 § 5 k.p.a. wskazano, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 i 1841), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. W ocenie Sądu treść wniosku Skarżącego z 22 listopada 2022 r. (strona 3 pisma) nie budziła wątpliwości co do konieczności jego załatwienia w trybie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2025, poz. 960; dalej "p.w.) przez Burmistrza jako organ właściwy w sprawie przywrócenia stosunków wodnych. Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. W treści zaś pisma z 22 listopada 2022 r. Skarżący wniósł o "przeprowadzenie kontroli naruszenia stosunków wodnych przez sąsiada p. G. D." wskazując, że istnieją podtopienia gruntu i zastoje wody od strony południowej tj. przy ogrodzeniu i budynku garażu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Wniosek Skarżącego z 22 listopada 2022 r. wpłynął do Organu 22 listopada 2022 r., a zatem z tym dniem doszło do wszczęcia postępowania z art. 234 ust. 3 p.w. Podkreślić należy, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.). W myśl art. 234 ust. 5 p.w. postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Z kolei gdy treść wniosku (pisma, podania) nie jest jednoznaczna lub nasuwa wątpliwości organu, powinien on na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać stronę o wyjaśnienie bądź sprecyzowanie złożonego żądania, a więc do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Ustalenie rzeczywistej treści żądania, jeżeli budzi ono wątpliwości, należy do organu administracji publicznej, który postępuje w tym zakresie zgodnie z art. 9 k.p.a. (por. wyrok NSA z 1 marca 2019 r., I OSK 657/17, opubl. w CBOSA). Z akt sprawy nie wynika, aby Organ powziął jakiekolwiek wątpliwości co do treści żądania Skarżącego bądź stwierdził istnienie przeszkód do prowadzenia postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych. Należy mieć przy tym na uwadze, że Skarżący nie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie Organ nie korzystał z trybu z art. 64 § 2 k.p.a., nie odmówił także wszczęcia postępowania w drodze postanowienia. Po otrzymaniu 22 listopada 2022 r. wniosku Skarżącego, Organ pismem z 8 grudnia 2022 r. poinformował Skarżącego m. in., że w 2018 r. przeprowadzono postępowanie administracyjne zakończone decyzją nr [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w tym zakresie. Nadto poprosił o informację, czy na nieruchomości Skarżącego powstała szkoda w związku ze zdarzeniami na działce sąsiada. Następnie Organ pismem z 4 stycznia 2023 r. poinformował Skarżącego, że zgodnie z art. 85 § 1 k.p.a. zostaną przeprowadzone oględziny w terenie celem stwierdzenia czy zaistniały przesłanki do zastosowania art. 234 ust. 3 p.w. Zawiadomienie o oględzinach w terenie zostało doręczone Skarżącemu i G. D. 11 stycznia 2023 r. Oględziny wyznaczono na 31 stycznia 2023 r. i z akt sprawy wynika, iż w tym dniu czynność ta została przeprowadzona. Pismem z 14 lutego 2023 r. poinformowano strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy, tj. do 30 września 2023 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, a w szczególności konieczność powołania biegłego z zakresu hydrologii. Zawiadomienie o nowym terminie zostało doręczone Skarżącemu i pozostałym stronom postępowania 16 lutego 2023 r. Po raz kolejny Burmistrz przedłużył termin załatwienia sprawy do 15 grudnia 2023 r., informując o tym strony postępowania pismem z 18 października 2023 r. W piśmie tym wskazano, że nie było możliwości terminowego zakończenia postępowania z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, w tym zmianę terminu opracowania opinii hydrologicznej do 30 listopada 2023 r. Burmistrz 1 lipca 2024 r. na podstawie art. 234 ust. 3 p.w. wydał decyzję merytoryczną (nakazującą wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom), która została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 4 września 2024 r., a sprawa została Organowi przekazana do ponownego rozpoznania. Decyzja Kolegium została sprostowana postanowieniem z 12 listopada 2024 r. Po dacie 12 listopada 2024 r. akta administracyjne przekazane przez Burmistrza nie zawierają jakichkolwiek dokumentów obrazujących dalszy przebieg postępowania. Burmistrz w toku postępowania sądowego nie informował Sądu o kolejnych podejmowanych czynnościach, w tym o wydaniu decyzji załatwiającej sprawę. Biorąc pod uwagę fakt, że sprawy z zakresu prawa wodnego, w tym dotyczące naruszenia stosunków wodnych, często są sprawami szczególnie skomplikowanymi w rozumieniu art. 35 § 3 k.p.a. to załatwienie sprawy Skarżącego powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie (również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu) organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 i 2 k.p.a.). Jak wynika z przedstawionych wyżej okoliczności, zawarte w piśmie Organu z 14 lutego 2023 r. powiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy zostało sporządzone i doręczone stronom postępowania już po upływie terminu na załatwienie sprawy wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a. Przedłużenie terminu załatwienia sprawy nastąpiło zatem z naruszeniem art. 36 § 1 k.p.a. Przy czym podkreślić trzeba, że obowiązek zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Przedłużeniu może ulec termin, który jeszcze nie upłynął. Reguła ta jest niezależna od tego czy mamy do czynienia z terminem ustawowym czy terminem ustalonym przez organ. W przeciwnym wypadku, gdy termin zakończył bieg, nie ma już czego przedłużać. W sytuacji, gdy organ w wyznaczonym przez siebie terminie nie załatwia sprawy, a kolejne ustalenie terminu następuje po upływie wcześniej wyznaczonego, to należy uznać, że organ jest bezczynny. Bezczynność to sytuacja, w której organ nie załatwia sprawy w terminie, bez względu na to, jakie są powody niezałatwienia (por. wyroki NSA z 9 stycznia 2024 r., II GSK 268/23 i z 26 kwietnia 2023 r., II GSK 181/23 – opubl. w CBOSA). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić zatem należy, że Organ popadł w stan bezczynności od 23 stycznia 2023 r. Do dnia rozpoznania skargi nie nastąpiło wydanie aktu kończącego postępowanie administracyjne, skoro Organ nie poinformował Sądu o zakończeniu sprawy. Z tego też względu Sąd zobowiązał Burmistrza do wydania aktu w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy z prawomocnym wyrokiem. W ocenie Sądu stwierdzona bezczynność Burmistrza ma charakter rażącego naruszenia prawa. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące bezczynność czy przewlekłe działanie organu (por. wyroki NSA: z 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14 oraz z 16 stycznia 2020 r., II OSK 470/18 - opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie miało miejsce kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu z art. 35 § 3 k.p.a. na rozpatrzenie wniosku Skarżącego, a tym samym nie budzi wątpliwości, że przekroczenie terminu jest znaczące. Opisana wyżej postawa Organu pozostaje w jawnej i oczywistej sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada szybkości postępowania. Podważa ona również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów administracji publicznej wyrażoną w art. 8 k.p.a. Zachowując należytą staranność przy rozpoznawaniu wniosku Skarżącego, Organ mógłby zakończyć postępowanie bez przekraczania w sposób znaczący ustawowego terminu przewidzianego na jego załatwienie. Zwłoka Organu w wydaniu rozstrzygnięcia nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Organ nie wskazał na żadne niezależne od niego przyczyny, z powodu których wniosek Skarżącego nie został rozpoznany w terminie. Przyczyny ekskulpujące bezczynność nie wynikają także z akt postępowania administracyjnego. W tym miejscu wskazać trzeba, że brak akt administracyjnych nie jest przeszkodą do rozpoznania sprawy, gdyż to rzeczą organu jest takie zorganizowanie pracy, aby być w posiadaniu albo samych akt administracyjnych albo ich kopii w razie zaistnienia konieczności ich przekazania innemu organowi (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., II OSK 461/17, opubl. w CBOSA). Tak więc ani brak akt sprawy związany z ich przesłaniem innemu organowi czy sądowi, ani też bierne oczekiwanie na ich zwrot, nie jest przyczyną niezależną od organu, uzasadniającą zwłokę w załatwieniu sprawy w terminie (por. wyrok NSA z 21 listopada 2018 r., II OSK 2916/18, opubl. w CBOSA). Trudności kadrowe organu administracji publicznej ani też znaczny wpływ spraw nie stanowią usprawiedliwienia dla prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny. Należy podkreślić, że właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 23 sierpnia 2022 r., I SAB/Wr 134/22, opubl. w CBOSA). Sąd, działając z urzędu i biorąc pod uwagę wielkość zwłoki Organu, jej przyczyny oraz dotkliwość dla Skarżącego, przyznał Skarżącemu od Organu kwotę 500 zł tytułem sumy pieniężnej. Sąd doszedł do przekonania, że kwota 500 zł stanowić będzie zadośćuczynienie za krzywdę, jaką Skarżący poniósł wskutek wadliwie działającej administracji publicznej i ignorowania przysługującego mu prawa do niezwłocznego rozpoznania sprawy przez organ administracji. Sąd przyznając Skarżącemu sumę pieniężną uznał, że spełniać ona będzie również funkcję represyjno-prewencyjną dla Organu, zapewniając przestrzeganie przez niego zasad postępowania administracyjnego i obowiązków związanych ze sprawnym jego prowadzeniem w przyszłości. Z tego względu uznał, że niezasadne jest wymierzenie Burmistrzowi grzywny. Odnosząc się do żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania należy wskazać, że orzeczenie o bezczynności Organu powodowało, że brak było podstaw do jednoczesnego orzekania o przewlekłości postępowania z uwagi na rozłączny charakter bezczynności i przewlekłości (por. wyrok NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22, opubl. w CBOSA). Z tego względu skarga w zakresie żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania została oddalona. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1-2 sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a - jak w punkcie 3 sentencji wyroku, zaś na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. – jak w punkcie 4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 5 sentencji wyroku, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło