III SA/Gl 105/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. (J.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 29 grudnia 2016 r. M. J. reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego D. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podniesiono, że wniosek ten popierają okoliczności wskazane w skardze oraz brak jednolitego stanowiska Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniach, różna praktyka organów pierwszej instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od zagadnienia wstępnego oraz istotne wątpliwości co do waloru dowodowego opinie biegłego i braku jego kompetencji do rozstrzygania w sprawie w miejsce specjalisty z jednostki badającej.. Nadto pełnomocnik wskazał sygnatury podobnych w jego ocenie spraw, rozpatrywanych przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne. We wszystkich tych sprawach Sąd uchylał zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organów pierwszej instancji. Wskazano również sprawy w których w podobnych sprawach sądy administracyjne wstrzymywały wykonie zaskarżonych decyzji. Te twierdzenia stanowiły podstawowy argument przemawiający za uwzględnieniem przedmiotowego wniosku. Do wniosku nie dołączono żadnej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. "Niebezpieczeństwo" zaistnienia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej. Tym samym, aby ocena Sądu nastąpiła, zainicjowana złożonym wnioskiem o wstrzymanie, strona winna uzasadnić ten wniosek powołując się na określone okoliczności faktyczne, ewentualnie winna uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia działając we własnym interesie. Zauważyć należy, iż przepis art. 61 ustawy został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Wniosek Strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został poparty żadną dokumentacją obrazującą sytuację finansową działalności prowadzonej przez M. J., co w rezultacie uniemożliwiło Sądowi ocenę wpływu wykonania tej decyzji na sytuację majątkową Strony skarżącej. Zauważyć bowiem należy, że z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Samo przedstawienie zakresu żądania, a mianowicie wniesienie o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, uniemożliwia zweryfikowanie sytuacji strony w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jednakże w przypadku braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, aby wzywać stronę do ich przedłożenia (zob. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudno jest bowiem na podstawie samych tylko twierdzeń strony niezobrazowanych żadnym dodatkowym materiałem źródłowym ustalić wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony. W konsekwencji brak powyższych danych w połączeniu z niedołączeniem stosownych dokumentów do wniosku uniemożliwił Sądowi zweryfikowanie, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Wbrew także stanowisku strony, ciążący na niej obowiązek wynikający z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie sprowadza się jedynie do gołosłownego twierdzenia, że wykonanie decyzji grozi stronie wyrządzeniem znacznej szkody i dojdzie do likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., I FSK 450/09), natomiast strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że takie skutki w stosunku do niej mogłyby wystąpić. Poza tym sama szkoda, powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, iż skoro Strona skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, to nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę, a co więcej "znaczna szkodę". Strona nie wykazała istnienia argumentów przemawiających za tym, że wykonanie decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone orzeczenie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy p.p.s.a. (tak postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Będzie ono bowiem badane przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, wówczas także będzie badana kwestia ewentualnego przedawnienia. Dlatego też powoływanie się na powyższą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 184/05, Lex nr 302251). Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.