III SA/Gl 1102/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-03-19
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Adam Gołuch, Adam Pawlyta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji nakładającej karę pieniężną w postępowaniu wznowionym, gdy strona powołuje się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., a organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie uchylenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji nakładającej karę pieniężną. Postępowanie wznowieniowe nie jest środkiem do ponownego merytorycznego rozstrzygania sprawy, lecz służy jedynie zbadaniu, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wskazane w art. 145 § 1 k.p.a. Organy wykazały, że strona była skutecznie informowana o postępowaniu, a podnoszone nowe dowody nie spełniały wymogów wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nakładającą na nią karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania, a następnie decyzją odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i niezastosowanie się do wytycznych sądu z poprzedniego postępowania. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi E.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 14 października 2025 r., nr: SKO.4109.27.2025 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.
Przedmiot skargi E. J. reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika (dalej: skarżąca; Strona) stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej: organ drugiej instancji; organ odwoławczy, SKO) z 14 października 2025 r. znak: SKO.4109.27.2025 na podstawie której orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta C. (dalej również: organ pierwszej instancji; Prezydent) z 4 lipca 2025 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji nr [...] z 9 czerwca 2021 r. nakładającej na stronę karę pieniężną z tytułu zajęcia pasa drogowego ul. [...] w C. bez zgody zarządcy drogi poprzez umieszczenie ogrodzenia na działce drogowej nr [...] obręb [...], z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 7 listopada 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.).
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Pismem z 10 marca 2022 r. strona sformułowała wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta C. nr [...] z 9 czerwca 2021 r. nakładającej na nią karę pieniężną w wysokości 104.120 zł z tytułu zajęcia pasa drogowego ul. [...] w C. bez zgody zarządcy drogi poprzez umieszczenie ogrodzenia na działce drogowej nr [...] obręb [...]. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. (strona nie brała udziału bez własnej winy w postępowaniu; nowe fakty i dowody – istniejące w chwili wydania decyzji, lecz nieznane organowi).
2. Postanowieniem z 13 lipca 2023 r. organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wszczął postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego zajęcia pasa drogowego ul. [...] w C. bez zgody zarządcy drogi poprzez umieszczenie ogrodzenia na części działki drogowej nr [...] obręb [...] prowadzonego wobec E. J. zakończonego decyzją ostateczną z 9 czerwca 2021 r.
3. Organ pierwszej instancji decyzją nr [...] z 30 sierpnia 2023 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie [...]. Od powyższej decyzji strona odwołała się do SKO, który utrzymał w mocy zaskarżone przez stronę rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Skarżąca następnie złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach), który wyrokiem z 23 września 2024 r., III SA/GI 1082/23 uchylił decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Wskazany wyrok jest prawomocny.
4. Organ pierwszej instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 4 lipca 2025 r. nr [...] odmówił uchylenia (ostatecznej) decyzji nr [...] z 9 czerwca 2021 r. nakładającej na stronę karę pieniężną, z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie do SKO.
5. Aktualnie zaskarżoną do WSA w Gliwicach decyzją z 14 października 2025 r. znak: SKO.4109.27.2025 SKO działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. W jej uzasadnieniu przekonywano, że skoro pierwsze pismo z 21 maja 2020 r. wzywające do złożenia wyjaśnień w sprawie ustawienia ogrodzenia w pasie drogowym ul. [...] w C. (na działce nr [...] obręb [...]) wraz z pouczeniem, że brak odpowiedzi na wezwanie będzie skutkowało przeprowadzeniem procedury administracyjnej w sprawie przygrodzenia pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi i wszczęciem karnego postępowania administracyjnego, zostało skarżącej skutecznie doręczone, a ponadto, skarżąca pismem z 1 czerwca 2020 r., w którym zwróciła się do organu o wyznaczenie dłuższego terminu umożliwiającego jej złożenie rzetelnych wyjaśnień potwierdziła aktualność adresu do korespondencji tj. ul. [...], [...] C., to organ (pierwszej instancji) prawidłowo kierował kolejne pisma na ww. adres - zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 8 września 2020 r. (awizowane 14 września 2020 r., awizowane powtórnie 22 września 2020 r. i nieodebrane zostało zwrócone nadawcy).
W świetle powyższych ustaleń SKO uznało za niezasadny zarzut skarżącej, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji stronie albowiem decyzja została nadana do strony na adres przez nią wskazany.
Niezasadny, zdaniem SKO, jest również argument dotyczący wystąpienia przesłanki wznowienia określonej w 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jednak, jak dalej argumentowano, takich elementów nie zgłoszono w ramach postępowania wznowieniowego. Strona nie przedstawiła bowiem "istotnych dla sprawy" okoliczności, które podważałyby zasadę trwałości i stabilności decyzji ostatecznych o której mowa w art. 16 k.p.a. a co się z tym wiąże - przesłanki tego trybu postępowania nie mogą być interpretowane rozszerzające. Przedmiotem postępowania wznowieniowego, w ocenie organu odwoławczego, nie jest ponadto ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, jakie odnoszą się do zwykłego postępowania, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
6. Na ww. decyzję SKO z 14 października 2025 r. w ustawowym terminie skargę do WSA w Gliwicach złożyła Strona zaskarżając ją w całości i podnosząc następujące zarzuty, a mianowicie:
a. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nierzetelny, powierzchowny i arbitralny, a także z pominięciem przez organ administracyjny wskazanych przez skarżącą dowodów; nie uwzględnienie, że skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w sprawie wydania w/w decyzji; także poprzez brak ustalenia w sposób prawidłowy i niewątpliwy faktu zajęcia pasa drogowego i jego obszaru, ustaleniu kto faktycznie dokonał takiego zajęcia, a w konsekwencji niedopuszczalna odmowa uchylenia wadliwej;
b. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przez organ pierwszej instancji, który prowadził wznowione postępowanie istotnych okoliczności, tj. konieczności ustalenia w sposób prawidłowy i niewątpliwy faktu zajęcia pasa drogowego i jego obszaru, ustalenia kto i kiedy faktycznie dokonał takiego zajęcia, a także brak uwzględnienia przez organ, który prowadził wznowione postępowanie wniosków dowodowych i zarzutów złożonych przez skarżącą zmierzających do ustalenia w/w okoliczności;
c. art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 21 stycznia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania ujętych w wyroku WSA w Gliwicach z 23 września 2024 r., III SA/G1 1082/23 albowiem stwierdzenie, że decyzja SKO z 17 sierpnia 2021 r. w sprawie nr [...] dotyczy zupełnie innej sprawy nie jest realizacją wytycznych z w/w wyroku;
d. art. 40 ust. 12 pkt. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez brak ustalenia w sposób prawidłowy i niewątpliwy faktu zajęcia pasa drogowego i jego obszaru, ustaleniu kto i kiedy faktycznie dokonał takiego zajęcia, bezzasadnego przyjęcia, iż skarżąca miała świadomość zajęcia pasa drogowego, a tym samym niedopuszczalne wymierzenie kary pieniężnej i jej wysokości, a także brak ustalenia czy został złożony wniosek o zgodę na zajęcie pasa drogowego, na jakiej podstawie zostało wydana decyzja o warunkach zabudowy i decyzja o pozwoleniu na budowę dla nieruchomości skarżącej oraz w jaki sposób w/w decyzje kształtowały prawa i obowiązki stron w zakresie zabudowy i ewentualnego zajęcia pasa drogowego, a w konsekwencji niedopuszczalna odmowa uchylenia wadliwej, ostatecznej decyzji wymierzającej skarżącej karę finansową na podstawie nieprawidłowych ustaleń faktycznych.
W konsekwencji Strona domagała się: (1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta C. z 4 lipca 2025 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nr [...] i wskazanie organowi pierwszej instancji wytycznych dotyczących wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Miejskiego Zarządu Dróg w C. działającego w imieniu Prezydenta Miasta C. z 9 czerwca 2021 r., nr [...], w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego przy ul. [...] w C. (drogi gminnej) bez zgody zarządcy drogi za okres od 8 września 2020 r. do 8 czerwca 2021 r. poprzez umieszczenie ogrodzenia o pow. 19 m2 na działce drogowej nr [...] obręb [...] w wysokości 104.120,00 zł.; (2) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych; (3) zwrócenie się – przez WSA w Gliwicach – do Miejskiego Zarządu Dróg w C. z wnioskiem o nadesłanie decyzji wydanych w sprawie zajęcia pasa drogowego dotyczących nieruchomości sąsiedniej w stosunku do działki skarżącej, tj. działki położonej w C. przy ulicy [...] (działka należąca do E. J.(2), posadowienie ogrodzenia na działce nr [...], obręb [...]), a także decyzji dotyczących tej sąsiedniej działki wydanych przez SKO uchylające w/w decyzje organu I instancji dotyczącej tej działki na okoliczność wykazania, że w stosunku do działki sąsiedniej organ drugiej instancji konsekwentnie uchyla decyzje organu pierwszej instancji dotyczące nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego z uwagi na uchybienia w procedowaniu przez organ pierwszej instancji.
7. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), określa, jakie naruszenia prawa stanowią podstawę uwzględnienia skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja SKO z 14 października 2025 r. na podstawie której orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta C. z 4 lipca 2025 r. nr [...] o odmowie uchylenia (ostatecznej w administracyjnym toku instancji) decyzji nr [...] z 9 czerwca 2021 r. nakładającej na Stronę karę pieniężną.
Na wstępie wskazać należało, że sprawa będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu, była już poddana kontroli sądu administracyjnego, który wyrokiem z 23 września 2024 r., III SA/Gl 1082/22, uchylił poprzednio wydane decyzje organów obydwu instancji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego.
Na podstawie art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast w myśl art. 171 tej ustawy, wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Związanie organów administracji publicznej oraz sądów oceną prawną oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowym, i zobowiązane są do podporządkowania się jej w pełnym zakresie.
Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zatem – w pierwszej kolejności – do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 2022 r., I OSK 805/19, Legalis nr 2777708; wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 729/10, Legalis nr 379090).
Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy (por.: M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, Warszawa 2011 r., s. 546). Natomiast zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Prawomocny wyrok wiąże nie tylko w zakresie jego sentencji, ale także jego uzasadnienia (por. Roman Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 170 p.p.s.a., Warszawa 2023, s. 862). Zawiera ono bowiem konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do określenia jego zakresu (por. wyroki NSA z: 17 stycznia 2023 r., III OSK 1702/21, opublikowano w: centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych; i z 30 czerwca 2022 r., I OSK 884/19, Legalis nr 2710888).
W niniejszej sprawie organ administracji, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z 23 września 2024 r., III SA/Gl 1082/23, został zobowiązany do uwzględnienia, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wydane w kontrolowanej sprawie nie odpowiada prawu, a w szczególności treści art. 151 § 1 k.p.a. który określa rodzaje decyzji kończących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania (Sąd równocześnie dostrzegł, że postanowieniem z 13 lipca 2023 r. znak [...] Prezydent orzekł o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 9 czerwca 2021 r. – art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Przyjęta forma stanowi bowiem, jak dalej wskazał WSA w Gliwicach w ww. wyroku z 23 września 2024 r. niedopuszczalną kompilację odmowy wznowienia decyzji z przyczyn formalnych z odmową uchylenia decyzji dotychczasowej z przyczyn merytorycznych, gdyż orzeczenie o "odmowie wznowienia postępowania (...), z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a." jest niedopuszczalne, gdyż rozstrzygnięcie organu i jego uzasadnienie stanowią jedność w znaczeniu materialnym oraz formalnym i z tego też względu powinny one być wewnętrznie spójne.
Sąd zatem stwierdza, że aktualnie kontrolowana decyzja organu pierwszej instancji z 4 lipca 2025 r. pozbawiona jest wyżej opisanego błędu i formułuje sentencję odpowiadającą treści art. 151 § 1 k.p.a zgodnie z którym organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. O ile zatem – w uwzględnieniu wniosku Strony z 10 marca 2022 r. o wznowienie postępowania – Prezydent orzekł o wznowieniu postępowania (na podstawie art. 149 § 1 k.p.a.) to tego typu orzeczenie formalnie inicjowało tylko postępowanie służące przeprowadzeniu przez właściwy organ postępowania merytorycznego co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z akt administracyjnych przy tym wynika, że po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. Prezydent wydał decyzję, w której orzekł o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (tj. ostatecznej decyzji Prezydenta z 9 czerwca 2021 r. znak [...]), gdyż stwierdził brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. na które przesłanki powoływała się Strona we wniosku z 10 marca 2022 r. o wznowienie (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; wyjście na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi).
Analiza uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, jej sentencji oraz powołanej podstawy prawnej jest zrozumiała i nie pozostawia wątpliwości co do rzeczywistych intencji jakimi kierował się Prezydent. Nie zachodzi obecnie niespójność pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem prawnym. Organ pierwszej instancji przedstawił bowiem w stopniu wystarczającym wykładnię stosowanych przepisów k.p.a. oraz omówił okoliczności dla których nie podzielił argumentacji Strony prezentowanej w sprawie. Poza tym WSA w Gliwicach w wyroku z 23 września 2024 r. nakazał organowi ustosunkowanie się do decyzji SKO z 17 sierpnia 2021 r., nr [...], znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy (karta nr 33 akt administracyjnych). Jest to dowód, który pełnomocnik strony dołączył do wniosku z 10 marca 2022 r. o wznowienie postępowania a jej treść wskazuje, że dotyczy sprawy z udziałem E. J.(2) – tj. innej osoby aniżeli skarżąca. Natomiast ww. okoliczność dostrzegł organ pierwszej instancji oraz omówił w uzasadnieniu decyzji (str. 2 i 4 uzasadnienia decyzji Prezydenta), jak również SKO stwierdzając, że decyzja z 17 sierpnia 2021 r. dotyczy innego postępowania prowadzonego wskutek wniesionego "w terminie" odwołania - postępowania w zwykłym trybie (str. 8 uzasadnienia decyzji SKO).
Kontrolowane rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, zdaniem Sądu, zostało zatem uzasadnione zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., jest czytelne i transparentne, a zatem aktualnie umożliwia Sądowi dokonanie kontroli tego aktu, a wcześniej pozwalało stronom na zapoznanie się z jej motywami.
Oznacza to, że wbrew zarzutom formułowanym w skardze, w szczególności z art. 153 p.p.s.a organy administracji wykonały nakazane im zalecenia.
Samo wznowienie postępowania nie oznacza jeszcze konieczności uchylenia decyzji objętej wnioskiem Strony. Rozpoczyna się bowiem postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w tym sensie, czy powołana we wniosku z 10 marca 2022 r. przesłanki mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Postępowanie wznowieniowe nie oznacza bowiem ponownego rozstrzygania sprawy w jej całym wymiarze, co natomiast zostało przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Postępowanie to dotyczy (tylko) ustalenia, czy przesłanka wznowieniowa w istocie prowadzi do konieczności uchylenia decyzji i ponownego rozstrzygnięcia sprawy.
Postępowanie wznowieniowe nie pozwala zatem na całościowe merytoryczne badanie wszystkich elementów dotychczasowej decyzji, bowiem – co w świetle argumentacji skargi należy szczególnie podkreślić − instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem prawnym, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości, lecz tylko wówczas, gdy postępowanie administracyjne przed organami było dotknięte wadami procesowymi wymienionymi w art. 145 § 1 k.p.a. Do tej kwestii odniósł się organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z 14 października 2025 r. zaznaczając, że ocena tych warunków/przesłanek następuje w ramach nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji ostatecznej, jest więc wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych uregulowanej w art. 16 k.p.a. a co się z tym wiąże - przesłanki tego trybu postępowania nie mogą być interpretowane rozszerzające.
Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest zatem ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, jakie odnoszą się do zwykłego postępowania administarcyjnego, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Z wyżej wskazanych przyczyn nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., a także art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Jedynie w uzupełnieniu ww. argumentacji trzeba jeszcze dodać, że Sąd administracyjny w miejsce organu administracji nie prowadzi postępowania dowodowego (wyjaśniającego) na okoliczności podnoszone we wniosku o wznowienie postępowania stąd również wniosek Strony proponowany w petitum skargi o zwrócenie się do Miejskiego Zarządu Dróg w C. z wnioskiem o nadesłanie decyzji wydanych w sprawie zajęcia pasa drogowego dotyczących nieruchomości sąsiedniej w stosunku do działki skarżącej, tj. działki położonej w C. przy ulicy [...] nie mógł zostać uwzględniony. Nie było również możliwości wezwania wskazanego w skardze organu do przedstawienia akt administracyjnych innych spraw, gdyż – zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. - Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że jedynymi dowodami, które mogą być przeprowadzone przed sądem administracyjnym są dowody z dokumentów, zatem nie ma możliwości przeprowadzenia tego typu dowodu.
W uzasadnieniu wniosku z 10 marca 2022 r. o wznowienie postępowania Strona powołała się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) i z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję). Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony, a z przyczyny z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może nastąpić także z urzędu. Oznacza to, zdaniem Sądu, że obowiązkiem organów obydwu instancji było zatem szczegółowe przeanalizowanie argumentacji i dowodów przedstawionych przez Stronę we wniosku o wznowienie i ich ocena w kontekście ww. podstaw wznowieniowych. Nie jest natomiast możliwe, w ramach nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych objętego art. 145 i następne k.p.a., całościowe, merytoryczne rozpoznawanie sprawy administracyjnej w sposób proponowany w uzasadnieniu skargi Strony.
Organy obu instancji, co wynika z uzasadnienia kontrolowanych rozstrzygnięć, twierdziły, że skarżąca jeszcze przed wszczęciem postępowania, które nastąpiło w dniu 8 września 2020 r. posiadała wiedzę o tym, że właściwy organ bada sprawę zajęcia pasa drogowego, gdyż odebrała pierwsze pismo z 21 maja 2020 r. wzywające do złożenia wyjaśnień w sprawie ustawienia ogrodzenia w pasie drogowym ul. [...] w C. (na działce nr [...] obręb [...]) wraz z pouczeniem, że brak odpowiedzi na wezwanie będzie skutkowało przeprowadzeniem procedury administracyjnej w sprawie przygrodzenia pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi i wszczęciem karnego postępowania administracyjnego.
Jest to ustalenie prawidłowe, gdyż w aktach administracyjnych (karta nr 5) znajduje się pismo zatytułowane jako "wezwanie" z 21 maja 2020 r. znak [...] z którego wynika, że Stronę skutecznie poinformowano o prowadzonym postępowaniu "w sprawie ustanowienia ogrodzenia w pasie drogowym ul. [...] w C. (na działce nr [...] obręb [...])" oraz wezwano w trybie art. 50 § 1 k.p.a. do zajęcia stanowiska w sprawie. Ww. wezwanie zawiera zatem czytelne pouczenie, że brak odpowiedzi będzie skutkował przeprowadzeniem procedury administracyjnej w sprawie przygrodzenia pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi i wszczęciem postępowania administracyjnego. Pismo to zostało odebrane osobiście przez Stronę 29 maja 2020 r. – co ilustruje zwrotne potwierdzenie odbioru (karta nr 4). Kolejne pisma były kierowane przez organ administracji z uwzględnieniem adresu Strony pod którym dokonano pierwszego skutecznego doręczenia – tym razie korespondencja wracała jednak nie podjęta przez skarżącą. Ponadto w przedstawionym przez pełnomocnika strony piśmie Poczty Polskiej S.A. z 18 marca 2022 r. nie potwierdzono zasadności złożonej przez Stronę reklamacji, co zostało dostrzeżone przez SKO w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji.
Następną podstawą wznowienia postępowania, powołaną przez Stronę w jej wniosku z 10 marca 2022 r. jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Chodzi przy tym o istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej, co w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może mieć miejsce co do zgłaszanych przez Stronę dowodów z reklamacji z 7 marca 2022 r. wraz z potwierdzeniem złożenia, pisma Poczty Polskiej S.A. z 18 marca 2022 r., czy wyjaśnień świadka. Natomiast jak zważyło SKO, odnosząc się do przywołanej przez stronę decyzji SKO w Częstochowie z 17 sierpnia 2021 r. w sprawie nr [...], wyjaśnić należy, iż decyzja ta dotyczy innego postępowania prowadzonego wskutek wniesionego "w terminie" odwołania - postępowania w zwykłym trybie. Decyzja ta zatem również nie istniała w dacie wydania ostatecznej decyzji z 9 czerwca 2021 r., a przy tym nie jest dowodem istotnym, gdyż dotyczy innej niż skarżąca osoby. W tym zakresie Sąd podziela argumentację i wnioski zawarte w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji SKO jako prawidłowe i wystarczające.
Zdaniem Sądu, analiza zgromadzonego materiału dowodowego zaprzecza rozbudowanym zarzutom skargi (pkt 1 i pkt 3), że zaskarżoną decyzję wydano w warunkach naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie naruszono art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), ani art. 77 k.p.a. (obowiązek organu administracji publicznej zebrania całego materiału dowodowego) zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka, korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Powyższe ustalenia i dokonana ocena znalazły również odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a., przy realizacji zasady przekonywania zawartej w art. 11 k.p.a. Treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego odnosi się do stanowiska jakie zajmowała strona skarżąca w odwołaniu. Dlatego też Sąd nie uznał zarzutu opisanego w pkt 1 i w pkt 3 skargi za zasadny.
Podsumowując należy stwierdzić, że ustalenie przez organ orzekający w postępowaniu wznowieniowym, że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 k.p.a., pomimo powołania jej we wniosku o wznowienie i wydania postanowienia o wznowieniu, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 §1 pkt 1 k.p.a.; por. wyrok NSA z 6 maja 2010 r., II OSK 773/09, Legalis nr 820571). Mając natomiast na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, w szczególności spełniającego warunki określone w art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Poza tym brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem wymienionych decyzji, wydanych na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.
W związku z powyższym, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło