III SA/Gl 121/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-04-18
Skład orzekający: Anna Apollo, Magdalena Jankiewicz, Gabriela Jyż
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie przyznania płatności obszarowych, opierając się na nowej okoliczności faktycznej w postaci darowizny gospodarstwa rolnego, która miała miejsce przed wydaniem pierwotnej decyzji, ale nie była znana organowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji miał podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ darowizna gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę synowi, która nastąpiła przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności, stanowiła nową okoliczność faktyczną istotną dla sprawy, nieznaną organowi w dacie wydawania pierwotnej decyzji. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest faktyczne posiadanie i użytkowanie gruntów rolnych w roku, którego dotyczy wniosek o płatność, a nie tylko tytuł prawny.Stan faktyczny
Wnioskodawca W.Z. złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2006. W trakcie postępowania ustalono, że wnioskodawca darował swoje gospodarstwo rolne synowi przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności, co nie zostało zgłoszone organowi. Organ I instancji uchylił decyzję ostateczną i odmówił przyznania płatności, a decyzję tę utrzymał w mocy organ II instancji. Skarga wnioskodawcy została oddalona przez WSA, jednak NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na konieczność ponownego ustalenia faktycznego przeniesienia posiadania gospodarstwa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Gabriela Jyż, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. po rozpoznaniu odwołania W. Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] r. nr [...], o uchyleniu decyzji ostatecznej oraz o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok na rok 2006. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze. zm. zwaną dalej K.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 5 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. nr 229, poz. 2273 ze zm.).
W uzasadnieniu ustalił przede wszystkim, że w dniu [...] r. W.Z. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Wniosek zawierał deklarację [...] działek rolnych oznaczonych symbolami [...] o łącznej powierzchni wykorzystywanej w celu rolniczym wynoszącej 3,90 ha, położonych na działkach ewidencyjnych o numerach [...] (województwo [...], powiat m., gmina P., obręb P.) oraz [...], [...], [...], [...] (województwo [...], powiat m., gmina Z., obręb P.).
W dniu [...] r., wezwaniem Nr [...] organ I instancji wezwał Pana W.Z. w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego do usunięcia braków w zakresie nieprawidłowości wykrytych po przeprowadzeniu wymaganych procedurą kontroli zadeklarowanych danych oraz ich weryfikacji przy wykorzystaniu systemu informatycznego Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, w zakresie braku dostarczenia załącznika graficznego dla działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] położonych w województwie [...], powiat m., gmina Z., obręb P.. Wnioskodawca na wezwanie organu nie wyjaśnił wątpliwości, nie złożył korekty wniosku.
W toku kontroli administracyjnej przeprowadzonej na kolejnym etapie obsługi sprawy w Biurze Powiatowym ARiMR w P. z wykorzystaniem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli wspomagającego proces kontroli i obsługi wykryto nieprawidłowości związane z brakiem dostarczenia załącznika graficznego dla działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] położonych w województwie [...], powiat m., gmina Z., obręb P. oraz faktem, iż działka rolna [...], dla której wnioskowano o płatności z tytułu ONW leży częściowo lub w całości na terenach, dla których nie jest przyznawana płatność z tytułu ONW. Błędy powyższe nie skutkowały wysłaniem Wezwania do złożenia wyjaśnień, sklasyfikowane zostały natomiast na "Wykluczające" celem naliczenia płatności.
Uwzględniając wyniki powyższej kontroli oraz uwzględniając okoliczności wykazane powyżej - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w łącznej wysokości [...] zł za powierzchnię 3,60 ha.
W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynęło oświadczenie L. Z., z którego wynikało, że przejął od swojego ojca W. Z. działki rolne o nr [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...]. Do oświadczenia dołączono akt notarialny sporządzony w dniu [...] r. dotyczący darowizny tych działek sporządzonym pomiędzy W.Z. - darczyńcą i L. Z. - obdarowanym, w którym w pkt. 3 wskazano, że darczyńca: "zobowiązuje się wydać przedmiot umowy w posiadanie obdarowanego w dniu dzisiejszym". Do aktu notarialnego dołączono aneks do tej umowy sporządzony w dniu [...] r., z którego wynikało, że przejęcie posiadania tych działek nastąpi w dniu [...] r.
Dalej ustalił, że w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności nieznanych w momencie rozpoznawania wniosku o przyznanie płatności, tj. faktu, iż w chwili wydawania decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych Pan W.Z. nie był właścicielem/użytkownikiem działek, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P., postanowieniem z [...] r. nr [...], powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 K.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. Natomiast w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, ze w sprawie pojawiły się nowe istotne okoliczności – przekazanie gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę synowi – które istniały w dacie wydanie decyzji, a nie były wówczas znane organowi.
Korzystając z przysługującego prawa Pan W.Z. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. pismo z dnia [...] r., w którym m.in. zawarł prośbę o uwzględnienie aneksu do umowy notarialnej złożonego w dniu [...] r. w Biurze Powiatowym ARiMR w P.
Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. uchylił decyzję ostateczną oraz odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 r. W podstawie prawnej decyzji powołał art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., art. 5 ust. 2 ustawy 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich Dz. U. nr 73, poz. 657 ze zm.), art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady(WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcie rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji (EFGOR) (Dz. U. L 153 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm. ).
W odwołaniu W.Z. wniósł o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że w pkt 3 umowy notarialnej z dnia [...] r. wskazano, że darczyńca: "zobowiązuje się wydać przedmiot umowy w posiadanie obdarowanego w dniu dzisiejszym". W jego ocenie umowa notarialna nie potwierdza, że świadczenie darowizny zostało spełnione, zawiera tylko zobowiązanie, które jednak w tym dniu nie zostało wykonane. Odwołujący poinformował, iż dokument zwany aneksem oraz pozostałe dokumenty są potwierdzeniem tego, że przeniesienie posiadania zostało spełnione dopiero w kwietniu 2007 r. Podkreślił, że strony mogły, uznając zasadę swobody zawierania i kształtowania umów, umówić się kiedy skutek przeniesienia posiadania nastąpi.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając jego stanowisko w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych w odwołaniu zauważył, że przedmiotem wnioskowania o płatności bezpośrednie i jednocześnie przedmiotem postępowania organu winien być stan faktyczny użytkowanych gruntów rolnych objętych wnioskiem - zarówno co do powierzchni użytkowanej rolniczo, rodzaju uprawy, jak również utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Ponadto producent rolny składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych podpisem potwierdza prawdziwość podanych danych oraz zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności dotyczących wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. W przypadku zmiany stanu posiadania uprawniony do płatności ma obowiązek zgłoszenia tej zmiany. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie ujawnił, po złożeniu wniosku o przyznanie płatności na 2006 r. zmiany, która nastąpiła w wyniku zawarcia umowy darowizny.
W skardze do sądu administracyjnego W.Z. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, że przeniesienie posiadania nastąpiło w dniu zawarcia aktu notarialnego, a nie w dniu [...] r., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru i § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania poprzez ich błędne zastosowanie.
W uzasadnieniu podniósł, iż podstawowa kwestią pozwalającą na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy jest ustalenie daty przeniesienia posiadania spornych działek objętych umową darowizny z [...] r. W ocenie skarżącego powołany przez organ odwoławczy art. 158 K.c. interpretowany w połączeniu z normą art. 155 K.c. należy odczytywać w ten sposób, iż samo przeniesienie w własności nieruchomości wymaga zachowania formy aktu notarialnego, przeniesienie posiadania już nie. Dlatego aneks do umowy dotyczył wyłącznie daty wydania nieruchomości – przeniesienia jej posiadania z dniem [...] r., a nie przeniesienia własności. Zatem skoro skarżący przez cały 2006 r. posiadał sporne działki, to przysługiwała mu do nich płatność.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wniósł o jej oddalenie, a odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów powtórzył argumentację przytoczoną już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Po rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 434/09 oddalił skargę. Powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 14 Rozporządzenia Rady Nr 1257/1999 r. z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.U.UE.L.99.160.80.) wywiódł, że posiadaczem rolnym jest ten, kto faktycznie użytkuje grunt rolny położony na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Warunkiem uzyskania płatności ONW jest zatem posiadanie przez producenta rolnego gruntów rolnych, a spełnienie tego kryterium ocenia się na dzień wydania decyzji w sprawie płatności. Dlatego w sytuacji, gdy wnioskodawca darował gospodarstwo przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności winien był poinformować o tym organ, niezwłocznie po zawarciu umowy. Nadto. zdaniem Sądu, dokument nazwany przez strony "Aneksem do umowy darowizny" nie rodził żadnych skutków prawnych, ze względu na formę tego dokumentu, zatem za datę przekazania posiadania gospodarstwa rolnego zasadnie organy przyjęły dzień określony w akcie notarialnym, a w konsekwencji uznały, że już w dacie zawarcia aktu notarialnego skarżący nie posiadał spornych gruntów.
W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez W.Z. sprawę rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny i wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1099/09 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 29 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 434/09.
Za zasadny uznał pogląd Sądu I instancji, że z art. 14 Rozporządzenia Nr 1257/1999 wynika, iż "posiadaczem rolnym jest ten, kto faktycznie użytkuje grunt rolny położony na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania". Bowiem ta teza była zgodna z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Między innymi w wyroku z dnia 20 marca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 456/07 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Pomoc na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest udzielana "producentowi rolnemu" jako osobie, która faktycznie użytkuje dane grunty rolne, a nie tylko dysponuje tytułem prawnym do zadeklarowanych gruntów. Zatem sama możność władania gruntami nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) rolnicze wykorzystywanie gruntów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, z punktu widzenia gospodarowania nimi".
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast stwierdzenia Sądu I instancji, że nie jest możliwe ustalenie faktycznego użytkownika działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, który w 2006 r. prowadził na nich działalność rolniczą. Nie podzielił również poglądu, iż kwestie posiadania przesądza § 3 umowy darowizny z dnia [...] r. Zawarte w § 3 aktu notarialnego zobowiązanie do przeniesienia wydania nieruchomości w dniu zawarcia umowy nie przesądza, iż w tym dniu doszło do faktycznego przeniesienia posiadania. Tym bardziej, że z "aneksu do umowy", oświadczenia skarżącego i jego syna z dnia [...] r., a także z umowy użyczenia z tej samej daty wynika, iż do faktycznego wydania działek rolnych doszło w 2007 r. To czy doszło do faktycznego przeniesienia posiadania powinno zostać ustalone w toku postępowania, a ustaleń tych nie dokonano uchybiając tym samym art. 7 art. 77 § 1 k.p.a. i w efekcie art. 107 § 3 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zaważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy w pierwszym rzędzie podkreślić, iż na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając na uwadze przytoczoną wyżej wiążącą wykładnię przedstawioną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1099/09 Podkreślić w tym miejscu należy, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ I instancji słusznie wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia z [...] roku w sprawie przyznania skarżącemu płatności ONW do gruntów rolnych na rok 2006 w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa, z uwagi na fakt, iż w ocenie organu ujawniono nowe okoliczności faktyczne dotyczące przekazania posiadania gospodarstwa rolnego przed dniem wydania wspomnianej decyzji, a następnie ponownego rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2006.
Wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ma charakter nadzwyczajny i może mieć miejsce w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 pkt 1-7 kpa, tj. gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco we wskazanych wyżej przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., IV SA 1885/99, LEX nr 50152).
Dokonując oceny w tym kontekście zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji trzeba stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja faktyczna i prawna miała miejsce. Niewątpliwie okoliczność darowania przez skarżącego nieruchomości rolnych składających się na gospodarstwo rolne jego synowi, gospodarstwa, którego dotyczył wniosek złożony w 2006 r. o przyznanie płatności, istniała w dniu wydania decyzji, gdyż umowę darowizny zawarto w dniu [...] r., a więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 r. i okoliczność ta nie była znana organowi, który wydał decyzję. Informację o zmianie właściciela organ I instancji powziął dopiero po złożeniu przez obdarowanego oświadczenia o przejęciu działek rolnych, które do niego wpłynęło [...] r.
Zauważyć w tym miejscu należy, że organ pierwszoinstancyjny w postanowieniu z dnia [...] r. wznawiającym postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w podstawie prawnej decyzji powołał art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a., dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji, a nie przepisy art. 145 i następnych K.p.a. odnoszące się do wznowienia postępowania. Uchybienie to naruszało przepisy postępowania, jednak w ocenie Sądu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem w uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono przesłanki wznowienia postępowania, właściwie przywołując stosowne przepisy prawa.
Dalej należy stwierdzić, że w wyroku NSA przesądzono, że z art. 14 Rozporządzenia Nr 1257/1999 sprawie wsparcie rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji (EFGOR) (Dz. U. L 153 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm. )wynika, iż "posiadaczem rolnym jest ten, kto faktycznie użytkuje grunt rolny położony na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania". Bowiem ta teza była zgodna z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Między innymi w wyroku z dnia 20 marca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 456/07 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Pomoc na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest udzielana "producentowi rolnemu" jako osobie, która faktycznie użytkuje dane grunty rolne, a nie tylko dysponuje tytułem prawnym do zadeklarowanych gruntów. Zatem sama możność władania gruntami nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) rolnicze wykorzystywanie gruntów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, z punktu widzenia gospodarowania nimi".
Przesądzono również, iż kwestia posiadania nie została przesądzona zapisem § 3 umowy darowizny z dnia [...] r. Zawarte w § 3 aktu notarialnego zobowiązanie do przeniesienia wydania nieruchomości w dniu zawarcia umowy nie przesądziło o tym, iż w tym dniu doszło do faktycznego przeniesienia posiadania. "Tym bardziej, że z "aneksu do umowy", oświadczenia skarżącego i jego syna z dnia [...] r., a także z umowy użyczenia z tej samej daty wynikało, iż do faktycznego wydania działek rolnych doszło w 2007 r. To czy doszło do faktycznego przeniesienia posiadania powinno zostać ustalone w toku postępowania, a ustaleń tych nie dokonano uchybiając tym samym art. 7 art. 77 § 1 k.p.a. i w efekcie art. 107 § 3 k.p.a."
Mając na uwadze powyższe, i kierując się tym, że płatności są przyznawane w relacji do danego roku kalendarzowego, należy przyjmować, iż stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Oznacza to, że na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem przez organ decyzji w sprawie(vide: wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 559/08).
Wobec powyższego istotną okolicznością, którą należało ustalić w niniejszej sprawie było to, kto faktycznie posiadał sporne działki tworzące gospodarstwo rolne, darczyńca, czy obdarowany. Zgodnie z art. 155 Kodeksu cywilnego do przeniesienia własności nieruchomości wymagana jest forma aktu notarialnego. Jednak skuteczność i ważność tak zawartej umowy nie jest uzależniona od wydania nieruchomości, przeniesienia posiadania – rzeczy oznaczonej w umowie darowizny z [...] r. indywidualnie, a nie co do gatunku. Zawarte w § 3 tej umowy zobowiązanie darczyńcy do wydania nieruchomości w dniu zawarcia umowy nie jest tożsamy z przeniesieniem posiadania. W rozpoznawanej sprawie nie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości, czy do wykonania tego zapisu umowy, zwłaszcza w świetle tzw. aneksu z [...] r. doszło. Dokument ten nie mógł zmienić umowy przenoszącej własność nieruchomości z uwagi na niezachowanie formy aktu notarialnego. Jednak należało go zinterpretować zgodnie z wolą stron i ustaleniami faktycznymi, których w pełni nie poczyniono w sprawie.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję należało uchylić. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić zaprezentowany powyżej pogląd prawny, a w konsekwencji ustalić, czy zostały spełnione przesłanki do przyznania skarżącemu płatności na rok 2006 r. W przypadku zmiany stanu prawnego rozważy także, czy i w jakim zakresie ewentualne przepisy przejściowe regulowałyby kwestię rozpoznawania sprawy po wznowieniu postępowania administracyjnego.
Wykonanie zaskarżonej decyzji wstrzymano w oparciu o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 ostatnio powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło