III SA/Gl 122/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-08-23
Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda, Aleksandra Żmudzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kary pieniężne za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografów mogą być sumowane (kumulowane) na podstawie przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, w szczególności w odniesieniu do przepisów lp. 5.6, 5.7, 5.11 oraz lp. 6.2.1 i 6.3.5?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kary pieniężne za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografów nie mogą być sumowane (kumulowane) w sposób stosowany przez organy administracji. Wykładnia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, zwłaszcza po nowelizacji z 2018 r., nie dopuszcza sumowania kar z poszczególnych podpunktów (np. lp. 5.11.1 i 5.11.2) ani wielokrotnego sankcjonowania jednego naruszenia. Kwalifikacja naruszeń dotyczących tachografów również wymagała ponownej oceny, z uwzględnieniem właściwej klasyfikacji czynów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografów. Organ I instancji nałożył karę w wysokości 15.000 zł, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy, mimo że łączna kwota kar za poszczególne naruszenia wynosiła 27.300 zł. Skarżąca zarzuciła organom błędne sumowanie kar za poszczególne naruszenia oraz nieprawidłową kwalifikację niektórych czynów, w szczególności dotyczących obsługi tachografu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 2 listopada 2021 r. nr BP.500.7.2021.0165.KA12.135431 w przedmiocie kary pieniężnej w transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia 16 grudnia 2020 r. nr [...], 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie na rzecz strony skarżącej 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej zwany organem odwoławczym), po rozpoznaniu odwołania J. C. prowadzącej działalność pod firmą J w Z. (dalej zwanej skarżącą), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego organem I instancji) z dnia 16 grudnia 2020 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.
W podstawie prawnej tej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm. – dalej zwanej k.p.a.) art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 919 – dalej zwanej u.t.d.), Ip. 5.2, Ip. 5.6, Ip. 5.7, Ip. 5.11, Ip. 6.3.11, Ip. 6.3.16, Ip. 6.3.18, Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych
w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1), art. 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1).
Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniach od 19 października 2020 r. do 16 listopada 2020 r., inspektorzy organu I instancji, przeprowadzili kontrolę, która obejmowała działalność skarżącej w zakresie przestrzegania obowiązków lub warunków wykonywanych przewozów drogowych wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Kontrolą objęto okres od dnia 19 października 2019 r. do 19 października 2020r.
Zgodnie z okazanymi dokumentami, przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał średnio 7,5 kierowców.
Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 16 listopada 2020 r.
Pismem z dnia 16 listopada 2020 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, informując jednocześnie o możliwości ustosunkowania się do stwierdzonych naruszeń. Następnie zawiadomiono skarżącą o zakończeniu postępowania dowodowego. Nie wniosła ona wyjaśnień odnośnie naruszeń wskazanych w protokole kontroli.
Wydając decyzję organ I instancji podał, że łączna kara za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia wynosi 33.400,00 zł, lecz na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. została ograniczona do kwoty 15.000 zł. Wskazał na:
1.Ip. 5.2 - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej
10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych;
2.Ip. 5.6 - niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych, skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 200 złotych,
3.Ip. 5.7 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: o czas do
1 godziny, sankcjonowane jest karą w wysokości 150 złotych, o czas powyżej
1 godziny do 2 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 350 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 550 złotych;
4.Ip. 5.11- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy;
o czas do mniej niż 30 minut, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych,
o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut, karą w wysokości 250 złotych, za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut, karą w wysokości 350 złotych, międzynarodowym okazjonalnym przewozie osób, w godzinach od 22.00 do 6.00, gdy pojazd obsługuje jeden kierowca: o czas do mniej niż 1 godzina i 30 minut - karą w wysokości 50 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin - karą
w wysokości 100 złotych;
5.Ip. 6.3.16 - nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, sankcjonowane jest karą
w wysokości 500
6.Ip. 6.2.1 - niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;
7.Ip. 6.3.11 - niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy, sankcjonowane jest karą w wysokości
100 złotych, maksymalnie 1.000 złotych - za każdy dzień.
8.Ip. 6.3.18 - naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd, sankcjonowane jest karą w wysokości 500 złotych.
W odwołaniu skarżąca podniosła, że organ I instancji w sposób nieuprawniony zsumował kary w ramach poszczególnych naruszeń z zakresu czasu pracy. Odnośnie naruszenia kierowcy M. T. w dniu 16 marca 2020r. wskazała, że kierowca ten postąpił zgodnie z przepisami obwieszczenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 marca 2020r. i nie musiał sporządzać wydruku. Odnośnie naruszenia z Ip. 6.2.1 podała, że opis naruszeń może wypełniać znamiona naruszenia z Ip. 6.3.5, które zagrożone jest niższą karą.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy odniósł się do poszczególnych naruszeń podając:
1. odnośnie naruszenia z lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. – kara pieniężna w łącznej wysokości 300 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa. Ponowna analiza danych cyfrowych z kart kierowców oraz urządzeń rejestrujących, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia, wykazała, że:
- kierowca M. T. prowadził pojazd przez 10 godzin i 41 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 41 minut. Kara za powyższe wynosi 100 złotych;
- kierowca W. K. prowadził pojazd przez 10 godzin i 38 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 38 minut. Kara za powyższe wynosi 100 złotych;
- kierowca G. K. prowadził pojazd przez 10 godzin i 49 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 49 minut. Kara za powyższe wynosi 100 złotych.
2. odnośnie naruszenia z lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. kara pieniężna w łącznej wysokości 900 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa. Ponowna analiza danych cyfrowych wykazała, że:
- kierowca M. T. skrócił dzienny czas odpoczynku o 40 minut. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi 100 złotych;
- kierowca W. K. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 41 minut - kara pieniężna 300 złotych oraz o 1 godzinę i 4 minuty – kara pieniężna 300 złotych;
- kierowca G. K. skrócił dzienny czas odpoczynku o 35 minut. – kara wynosi 100 złotych oraz o 58 minut – kara wynosi 100 złotych.
3. odnośnie naruszenia z Ip. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. - kara pieniężna w łącznej wysokości 5.650 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa. Ponowna analiza danych cyfrowych wykazała, że:
- kierowca M. T. skrócił dzienny czas odpoczynku o 53 minuty - kara wynosi 150 złotych oraz o 1 godzinę i 10 minut – kara wynosi 500 złotych. Organ wskazał na dalsze naruszenia związane ze skróceniem dziennego czasu odpoczynku kierowcy M. T. o 3 godziny i 21 minut wskazując na karę 1.600 złotych oraz o 44 minuty i karę 150 złotych.
Organ podał, że ww. naruszenie dotyczyło również kierowców: G. K. (skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 minut – kara 150 złotych oraz
o 2 godziny i 17 minut - kara 1050 złotych), P. K. (skrócił dzienny czas odpoczynku o 11 minut – kara 150 złotych), M. C. (skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 41 minut – kara 1.600 złotych), G. R. (skrócił dzienny czas odpoczynku o 8 minut - kara 150 złotych oraz o 46 minut – kara 150 złotych).
4. Odnośnie naruszenia z Ip. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. kara pieniężna wynosi łącznie 3.450 złotych. Analiza danych cyfrowych wykazała przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy przez kierowców: M. T. (o 11 minut - kara 100 złotych, o 36 minut – kara 350 złotych, o 15 minut - kara 100 złotych, o 46 minut – kara 350 złotych oraz
o 49 minut – kara 350 złotych), W. K. (o 31 minut - kara 350 złotych oraz o 13 minut - kara 100 złotych), G. K. (o 16 minut - kara 100 złotych,
o 14 minut - kara 100 złotych, o 25 minut - kara 100 złotych, o 19 minut – kara
100 złotych, o 33 minuty - 350 złotych, o 11 minut – kara 100 złotych oraz o 11 minut - kara 100 złotych), G. R. (o 9 minut – kara 100 złotych, o 7 minut - kara 100 złotych, o 16 minut - kara 100 złotych, 17 minut - kara 100 złotych, o 21 minut – kara 100 złotych, o 19 minut – kara 100 złotych, o 22 minuty – kara 100 złotych oraz
o 17 minut - kara100 złotych), P. K. (o 9 minut – kara 100 złotych).
Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu odwołania, wyjaśnił również, że naruszenie popełnienie przez kierowcę M. T. w dniu 16 marca 2020r. nie może być rozpoznawane z uwzględnieniem przepisów obwieszczenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 marca 2020r., gdyż regulacja ta obowiązywała od dnia 18 marca 2020r. do 16 kwietnia 2020r.
5. Odnośnie naruszenia z Ip. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podając numery rejestracyjne trzech pojazdów wskazał odpowiednio na 240, 164 i 203 dni, które minęły pomiędzy odczytami zarejestrowanej automatycznie przez tachografy działalności. Wobec tego, w ocenie organu odwoławczego, kara pieniężna za te naruszenia w łącznej wysokości 1.500 złotych (3 x 500 zł) została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
6. Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., uznając na prawidłowość nałożenia kary w kwocie 500 złotych, organ odwoławczy wskazał na braku udokumentowanego przebiegu 22 km tj. przejazdu z miejscowości G. do miejscowości Z. w dniu 3 marca 2020 r w odniesieniu określonego w decyzji kierowcy.
7. Odnośnie naruszenia z Ip. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podał, że kara pieniężna wynosi 1.000 złotych oraz opisał stany faktyczne, w których wymienieni w decyzji kierowcy niepoprawnie operowali przełącznikiem grup czasowych tachografu.
8. Odnośnie określonego w decyzji organu I instancji naruszenia z Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy stwierdził niewłaściwą obsługę tachografu w dniu 17 marca 2020 r., tj. nierejestrowanie na karcie kierowcy G. K. aktywności jazdy oraz innej pracy, kwalifikując ten stan faktyczny jako spełniający przesłanki naruszenia z Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Zasadnym uznał zatem nałożenie kary w wysokości 3.000 złotych. Tożsame stanowisko zajął odnośne niewłaściwej obsługi tachografów w dniu 19/20 lutego 2020r., tj. nierejestrowanie na kartach kierowców W. K. i M. T. aktywności jazdy oraz innej pracy. Nakładając karę również w kwocie po 3000 złotych (2 x 3000 złotych). Z kolei, po przeprowadzeniu ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności okazanych do kontroli danych cyfrowych z pojazdu o nr rej. [...] oraz danych z systemu viaTOLL organ odwoławczy wskazał na nieprawidłową obsługę tachografu tj. nierejestrowanie na karcie kierowcy aktywności jazdy oraz innej pracy w dniu
17 marca 2020r., lecz podał, że kara za powyższe wynosi 5.000 złotych.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podając, że całość kary pieniężnej po ponownym rozpoznaniu sprawy wynosi 27.300 złotych. Odwołał się przy tym do regulacji art. 92a ust. 1 i ust. 5 u.t.d. Dodatkowo wyjaśnił, że iż art. 92 c u.t.d. nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy, zaś skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, które w jej ocenie, uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d. Nadto, organ odwoławczy stwierdził, że brak jest w sprawie podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Końcowo organ odwoławczy zaprezentował, jego zdaniem, sposób prawidłowej wykładni przepisów grupy Ip. 5 załącznika nr 1 do u.t.d. oraz grupy Ip. 5. załącznika nr 3 do u.t.d. Powołując pierwotny tekst załącznika do u.t.d. ogłoszonego w dniu 6 września 2001 r. (Dz. U. Nr 125, poz. 1371) wskazał, że przepisy zawierające normy sankcjonujące dla przepisów materialnych regulujących materię czasu pracy kierowcy zostały zawarte w części numerowanej jako Ip. 1.11 załącznika w pozycjach od 1.11.1 do 1.11.6. Cytując pierwszy przepis z tej grupy, czyli Ip. 11.1.1 załącznika, organ odwoławczy wyjaśnił, że wymiar naruszenia, do którego należało zastosować powyższy przepis ,wynikał z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez właściwe organy: czyli przykładowo z wykresówek, danych z kart kierowców bądź ewidencji czasu pracy. Przepis nie określał w formie liczbowej nominalnej wartości skrócenia do której należało przyporządkować rzeczywistą wartość skrócenia ustaloną w danym przypadku, lecz podawał przedziały czasowe czyli przedział pierwszy - do jednej godziny oraz następny - za każdą rozpoczętą kolejną godzinę. Zastosowanie tego przepisu było możliwe tylko jeżeli ustalony w danym przypadku podczas kontroli okres czasu stanowiący skróconą wartość odpoczynku wynoszącą np. 5 godzin podzieli się odcinek czasu określony w pkt a) czyli do jednej godziny oraz kolejne 4 odcinki czasu stanowiące każdą kolejną rozpoczętą godzinę. Otrzymane w ten sposób działanie dawało łączną kwotę kary pieniężnej 250 złotych czyli; 50 zł+50zł+50zł+50 zł+50 zł = 250 złotych, gdyż kierowca odpoczywał za krótko o 5 godzin, a więc tyle ile składników ma przedstawione wyżej równanie sumy. Identyczną zasadę stosowało się do pozostałych naruszeń grupy 1.11.2- 1.11.6 pierwotnego załącznika do u.t.d.
Organ odwoławczy zaznaczył, że opisana powyżej zasada wykładni przepisów zawierających normy sankcjonujące dla naruszeń przepisów materialnych określających maksymalne oraz minimalne wartości okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw oraz odpoczynków nigdy nie została podważona w orzecznictwie zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wskazując na ustawę o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 lipca 2018r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1481) organ odwoławczy wyjaśnił, że odpowiednikami przepisu Ip. 1.11.1 pierwotnego załącznika do u.t.d. są w obecnym stanie prawnym przepisy: Ip. 5.5, Ip. 5.6., Ip. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Każdy z wskazanych wyżej trzech przepisów składa się z trzech punktów określających konkretny przedział czasowy, do którego to przedziału kolejna kolumna załącznika nr 3 do u.t.d. przyporządkowuje karę pieniężną.
Nadto, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że konstrukcja ww. przepisów, tak jak miało to miejsce w pierwotnym tekście załącznika, nie wskazuje formie liczbowej nominalnej wartości skrócenia do której należy przyporządkować rzeczywistą wartość skrócenia- wynika to z faktu że ostatni punkt każdego z przepisów czyli np. Ip. 5.5.3, Ip. 5.6.3, Ip. 5.7.3 opisuje nie łączną wartość liczbową skróconego okresu, lecz wyłącznie jeden z jego przedziałów czyli odpowiednio: za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut (lp.5.5.3), za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin (Ip. 5.6.3), za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin(lp.5.7.3). Oznacza to, że reguła stosowania nie uległa zmianie czyli okres czasu stanowiący skróconą wartość odpoczynku (np. do wymaganego odpoczynku regularnego) kierowcy wynoszącą np. 5 godzin należy podzielić na kolejne odcinki czasu:
- pierwszy przedział do jednej godziny,
- drugi przedział powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut,
- trzeci przedział: 2 godzina i 31 minut do 3 godziny i 30 minut,
- czwarty przedział: 3 godzina i 31 minut do 4 godziny i 30 minut,
- piąty przedział: 4 godzina i 31 minut do 5 godziny ( a więc końca okresu skrócenia). Następnie kwoty kar pieniężnych przyporządkowane do każdego z przedziałów należy dodać do siebie co opisuje równanie 100 zł+200 zł+350 zł+ 350zł+350 zł.= 1350 złotych. Otrzymana suma kar pieniężnych, zdaniem organu odwoławczego, odzwierciedla wielkość skrócenia odpoczynku dziennego tj. wielkość 5 godzin rozpisaną na następujące po sobie przedziały czasowe (czyli 1h+1.5h+1h+1h+0.5h).
Według organu odwoławczego powyższy tok rozumowania ma zastosowanie dla wszystkich pozostałych przepisów tj. lp. 5.1, Ip. 5.2., Ip. 5.3., Ip. 5.4, Ip. 5.8, Ip. 5.10., Ip. 5.11, Ip. 5.13., Ip. 5.14, lp.5.15, Ip. 5.16, Ip. 5.17., Ip. 5.18 załącznika nr 3 do u.t.d. W jego ocenie wprowadzona konstrukcja narzuca jeden określony tok rozumowania i nie dopuszcza pomijania któregokolwiek z punktów każdego z przepisów w procesie subsumpcji.
Jako niepoprawny organ odwoławczy ocenił również wniosek, że waga naruszenia wskazanego w załączniku 1 do rozporządzenia 2016/4032 (PN - poważne naruszenie, BPN - bardzo poważne naruszenie, NN - najpoważniejsze naruszenie) kształtuje wyliczenie wysokości kary pieniężnej każdego z przepisów w tym m.in. między innymi Ip. 5.1, Ip. 5.2., Ip. 5.3., Ip. 5.4, Ip. 5.5., Ip. 5.6, Ip. 5.7, Ip. 5.8, Ip. 5.10., Ip. 5.11, Ip. 5.13., Ip. 5.14, lp.5.15, Ip. 5.16, Ip. 5.17., Ip. 5.18 załącznika nr 3 do u.t.d. Zwracając uwagę, że celem wprowadzenia kolumny 4
w załącznikach do u.t.d. jest wyłącznie zapewnienie poprawnego obliczenia łącznej liczby poważnych naruszeń w postępowaniach dotyczących dobrej reputacji, a co istotniejsze, umożliwienia przekazywania informacji o wadze naruszeń popełnionych przez przewoźników z innych krajów Unii Europejskiej właściwym służbom i organom krajów macierzystych tych przewoźników.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie naruszył przepisów k.p.a., a ponadto wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarte zostały zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego przejawiające się błędnym zastosowaniem na gruncie niniejszej sprawy przepisów sankcjonujących określonych w:
- załączniku nr 3 do u.t.d., tj.lp.5.11.1.,5.11.2 poprzez sumowanie kar określonych w pkt 1 i 2 Ip. 5.11,
- załączniku nr 3 do u.t.d, tj. Ip. 5.6.1., 5.6.2 poprzez sumowanie kar określonych w pkt 1 i 2 Ip. 5.6,
- załączniku nr 3 do u.t.d., tj. Ip. 5.7.1., 5.7.2 oraz 5.7.3 poprzez sumowanie kar określonych w pkt 1, 2 i 3 Ip. 5.7,
Nadto, naruszenie przepisów prawa materialnego przejawiające się błędnym zastosowaniem przepisu sankcjonującego. Na skarżącą nałożono cztery kary za naruszenia polegające na "niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi" - 5000 zł - w sumie 20.000 zł, tj. czyn za określony pod Ip. 6.2.1 zał. 3 do u.t.d., gdy tymczasem wobec skarżącej powinna zostać nałożona kara w wymiarze 3000 zł za czyn określony pod Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. - "niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych".
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów opłaty sądowej.
Zdaniem skarżącej doszło do nieprawidłowego, wadliwego nałożenia kary czym naruszono przepisy prawa materialnego:
a) za naruszenie kierowcy M. T. z dnia 10 lutego 2020r. powinna zostać nałożona tylko kara na podstawie Ip. 5.11.2 zał. 3 do u.t.d., analogicznie za naruszenia z dnia 16 lutego 2020r. oraz z dnia 24/25 lutego 2020r.
b) za naruszenie kierowcy W. K. z dnia 03 lutego.2020r. powinna zostać nałożona tylko kara na podstawie Ip. 5.11.2 zał. 3 do u.t.d.
c) za naruszenie kierowcy G. K. z dnia 10 lutego 2020r. powinna zostać nałożona tylko kara na podstawie Ip. 5.11.2 zał. 3 do u.t.d.
d) za naruszenie kierowcy W. K. z dnia 02 lutego 2020r. powinna zostać nałożona tylko kara na podstawie Ip. 5.6.2 zał. 3 do u.t.d., tak samo za naruszenie tego kierowcy z dnia 20.02.2020r.
e) za naruszenie kierowcy M. T. z dnia 20 lutego 2020r. powinna zostać nałożona tylko kara na podstawie Ip. 5.7.2 zał. 3 do u.t.d.
f) za naruszenie kierowcy M. T. z dnia 26 lutego 2020r. powinna zostać nałożona tylko kara na podstawie Ip. 5.7.3 zał. 3 do u.t.d.
g) za naruszenie kierowcy G. K. z dnia 13 marca 2020r. powinna zostać nałożona tylko kara na podstawie Ip. 5.7.3 zał. 3 do u.t.d.
h) za naruszenie kierowcy M. T. z dnia 18 lutego.2020r. powinna zostać nałożona tylko kara na podstawie Ip. 5.7.3 zał. 3 do u.t.d.
Skarżąca podkreśliła, że konstrukcja taryfikatora uniemożliwia sumowanie kar, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
Argumentując ostatni z ww. zarzutów skargi skarżąca zwróciła uwagę, że zgodnie z decyzjami o nałożeniu kary w dniu 14 marca 2020r. G. K. wyciągnął swoją kartę kierowcy i bezpośrednio po tym zdarzenie prowadził pojazd bez jej logowania. Tym samym popełnił naruszenie określone pod Ip. 6.2.1 zał. 3 do u.t.d. Takiego samego naruszenia dopuścili się ponadto kierowcy: W. K. w dniu 19 lutego 2020r. oraz M. T. w dniu 19 lutego 2020r. Natomiast w dniu 17 marca 2020r. pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] poruszono się bez załogowanej karty w tachografie nie przypisując tego zdarzenia jakiemukolwiek kierowcy. Wskazała, że organ I Instancji za wyżej wymienione naruszenia nałożył karę w wysokości 20.000 zł, tj. 4x5000 zł. Tymczasem, zdaniem skarżącej, czyn opisany w decyzji może wyczerpywać znamiona innego naruszenia, szczegółowego, określonego pod Ip. 6.3.5., zagrożonego dużo niższą karą. Z kolei organ odwoławczy mimo, że uznał, iż rzeczywiście opisywany czyn może zostać zakwalifikowany jako naruszenie wskazane pod Ip. 6.3.5 to nie dokonał zmiany kwalifikacji.
Dodatkowo, według skarżącej, zgodnie z konstrukcją załącznika nr 3 u.t.d. ustawodawca wprost wskazał sytuacje podlegające krotności poprzez użycie sformułowań "za każdy dzień; za każdy wpis; za każdy pojazd", itp., a w przypadku tego naruszenia (Ip. 6.2.1, Ip. 6.3.5) takiego sformułowania nie uczyniono. Oznacza to, że nie powinno się sumować powyższych kar. Wyraz takiej interpretacji dał ustawodawca poprzez niezastosowanie wymienionych wyżej sformułowań "za każdy..". Wobec tego w niniejszej sprawie kara powinna zostać zmniejszona do
3000 zł na podstawie Ip. 6.3.5 zał. 3 do u.t.d.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie uznał zasadności zarzutów skarżącej podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 15.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Kontrolując wskazane decyzje Sąd stwierdził naruszenie przez organy przepisów prawa materialnego w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 919 – zwanej dalej jak dotychczas u.t.d.), która w art. 92a ust. 1 przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Przy czym, na zasadzie art. 92a
ust. 5 pkt 1 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku Nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku.
Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 5 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Na podstawie art. 4 pkt 22 u.t.d. przyjąć należy, że odpowiedzialność z
art. 92a ust. 1 u.t.d. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006,
a także z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014 r. – dalej zwanego rozporządzeniem
nr 561/2006).
Wyjaśnić wymaga również, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d., w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny jest niesporny. Skarżąca nie zgadza się natomiast ze stanowiskiem organu, iż w wyniku stwierdzonych nieprawidłowości powinna uiścić karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. W ocenie skarżącego z treści przepisów nie wynika w żaden sposób, aby kara zapisana pod Ip. 5.11.1 mogła być dodawana do pozycji z 5.11.2 w sytuacji w której jest przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas od 30 minut. Podobnie skarżąca wskazuje, że nie można sumować sankcji z lp. 5.6.1. i 5.6.2 w przypadku niespełnienia wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, a także z lp. 5.7.1, 5.7.2 oraz 5.7.3. (skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego).
Z kolei organ stoi na stanowisku, że nałożenie sankcji za naruszenie l.p. 5.1, Ip. 5.2., Ip. 5.3., Ip. 5.4, Ip. 5.8, Ip. 5.10., Ip. 5.11, Ip. 5.13., Ip. 5.14, lp.5.15, Ip. 5.16, Ip. 5.17., Ip. 5.18 załącznika nr 3 do u.t.d. nie oznacza braku możliwości nałożenia sankcji za naruszenie odpowiednio z lp. 5.11.1, lp. 5.6.1 itd. załącznika nr 3 do it.d., wskazując na "schodkowy" opis ww. sankcji. Organ nie zgodził się zatem ze stanowiskiem skarżącej o "pochłanianiu" się kolejnych naruszeń z l.p. 5.11, lp. 5. 6 i lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d.
Mając na uwadze powyższy spór zauważyć trzeba, że mający zastosowanie w sprawie stan prawny ukształtowany został na skutek wejścia w życie (3 września 2018 r.) ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1481). Na mocy tej ustawy uległa zmianie treść załącznika nr 3 do u.t.d., m.in. w zakresie dotyczącym punktów 5.11.1 i 5.11.2, których postanowienia stanowiły podstawę wymierzenia kary administracyjnej w rozpoznawanej sprawie. Wskazać należy, że ustawodawca, konstruując w znowelizowanej ustawie normy dotyczące kar za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, użył zwrotów: "o czas do mniej", "o czas powyżej", "za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut".
Przy czym jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych użyty w tym kontekście zwrot "powyżej" zawiera odniesienie do zdarzenia trwającego w okresie pewnego czasu, które rozpoczęło się od momentu jego zaistnienia, a więc już z chwilą przekroczenia wartości normatywnej dopuszczalnego maksymalnego czasu pracy (zob. wyroki NSA: z 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1738/21; z 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1863/21; z 24 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1753/21; z 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 604/21).
Nadto, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym podnieść wymaga, że uwzględniając powyższą dyrektywę wykładni językowej oraz rezultat wykładni celowościowo-funkcjonalnej, uznać należy, że w każdym przypadku przekroczenia ustawowych progów poszczególnych naruszeń, znajduje zastosowanie kolejna i przy tym każdorazowo wyższa sankcja administracyjna, co odpowiada ogólnym wymogom prewencji i jest zgodne z wymogami realizacji celu ustawy za pomocą proporcjonalnego środka oddziaływania. Kumulowania kar za naruszenia rozciągnięte w czasie i prowadzące do przekroczenia następnego progu normatywnego - bądź jeszcze kolejnych - uznać należy za wyjątek od tej reguły. Dopuszczalność więc kumulowania (sumowania) kar przewidzianych za przekroczenie norm mieszczących się w niższych przedziałach normatywnych, z karami za przekroczenie kolejnych przedziałów, nie jest wykluczona, o ile wynika to wprost z regulacji ustawowej (zob. wyrok z dnia 1 marca 2022 r. sygn. akt II GSK 1316/20).
W rozpoznawanej sprawie organy zastosowały sposób wyliczenia kary pieniężnej, jaki przewidywał załącznik nr 3 w brzmieniu sprzed powyższej nowelizacji. Zgodnie z jego ówczesnym brzmieniem, przykładowo, za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny kara wynosiła 100 zł (lp. 5.3.1) i za każdą następną rozpoczętą godzinę - 200 zł (lp.5.3.2). W świetle takiego brzmienia załącznika nr 3 nie budził wątpliwości fakt, że za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu sumowało się kary z lp. 5.3.1 i z lp. 5.3.2. Za sumowaniem kar z lp. 5.3.1 i z lp. 5.3.2 przemawiała konstrukcja tej regulacji i okoliczność, iż w jej treści użyto zwrotu i "za każdą następną rozpoczętą", co wskazuje na powiązanie sankcji przewidzianej w lp. 5.3.2. z sankcją z lp. 5.3.1. Tymczasem jak już wskazano powyższej treść lp. 5.6, 5.7 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu obowiązującym od 3 września 2018 r. jest odmienna od poprzednio obowiązującego uregulowania, czego nie dostrzegły organy orzekające w sprawie.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, wykładnia omawianej regulacji sprzed nowelizacji, wedle której dopuszczalne było sumowanie kar za poszczególne naruszenia jest obecnie nieprawidłowa.
Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić zatem należy, że w lp. 5.11 w aktualnym brzmieniu załącznika nr 3 wyraźnie określono, ile wynosi kara za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdów za przekroczenie określonych przedziałów czasowych, w lp. 5.6. ile wynosi kara za niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku w określonych przedziałach czasowych, w lp. 5.7 - ile wynosi kara za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego w określonych przedziałach czasowych. W ich treści nie ma zwrotu nawiązującego do następującego po sobie sumowania kar z wcześniejszych punktów. Jak słusznie zatem wskazuje skarżąca nie ma zatem podstaw prawnych do sumowania kar z podpunktów 5.11.1 i 5.11.2. Brzmienie tychże podpunktów nie zawiera takiego nakazu sformułowanego wprost, ani też wprost nie dopuszcza takiej możliwości (zob. powołany już wyrok NSA z dnia 1 marca 2022 r. sygn. akt II GSK 131/20).
Reguła ta znajduje zastosowanie również do kwestii naruszenia przez organ podpunktów 5.6.1. i 5.6.2. oraz 5.7.1., 5.7.2. i 5.7.3. Wszak użyte przez ustawodawcę wyraźne brzmienie podpunktu 5.6.2. zawiera zwrot "o czas powyżej", zaś w podpunkcie 5.7.3. użyto zwrotu "za każdą rozpoczętą godzinę". Także i te regulacje te nie pozwalają zatem na przyjęcie, że przewidziana w nich kara może być skumulowana.
Tym samym Sąd w niniejszej składzie podziela stanowisko, że niedopuszczalna jest praktyka sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia przepisów transportu drogowego. Przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, a nie sumowanie sankcji od najniższej do najwyższej. W przypadku sumowania kar, o których mowa, dochodzi do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane przez państwa członkowskie w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące (zob. wyroki WSA: w Olsztynie z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 1106/19, w Rzeszowie z 19 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1386/19, w Opolu z 3 września 2020 r. sygn. akt II SA/Op 170/20, w Łodzi z 25 września 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 227/20 i 11 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 154/20).
Przechodząc do oceny kolejnego z zarzutów skargi, w którym skarżąca podniosła błędną kwalifikację w zakresie naruszenia z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. niezbędna jest odpowiedź na pytanie, czy organ I instancji prawidłowo wymierzył karę pieniężną w wysokości 4 x 5000 zł z uwzględnieniem naruszenia przepisów o stosowaniu tachografów przez niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, tj. za naruszenie określone w lp. 6.2.1. – załącznika 3 do u.t.d.
Przypomnieć jednakże należy, że organ odwoławczy dokonując oceny naruszenia określonego w decyzji organu I instancji jako naruszenie z Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. stwierdził niewłaściwą obsługę tachografu w dniu 17 marca 2020 r., tj. nierejestrowanie na karcie kierowcy G. K. aktywności jazdy oraz innej pracy, kwalifikując ten stan faktyczny jako spełniający przesłanki naruszenia z Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Zasadnym uznał zatem nałożenie kary w wysokości 3.000 złotych. Tożsame stanowisko zajął odnośne niewłaściwej obsługi tachografów w dniu 19/20 lutego 2020r., tj. nierejestrowanie na kartach kierowców W. K. i M. T. aktywności jazdy oraz innej pracy. Nakładając karę również w kwocie po 3000 złotych (2 x 3000 złotych). Z kolei, po przeprowadzeniu ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności okazanych do kontroli danych cyfrowych z pojazdu o nr rej. [...] oraz danych z systemu viaTOLL organ odwoławczy wskazał na nieprawidłową obsługę tachografu tj. nierejestrowanie na karcie kierowcy aktywności jazdy oraz innej pracy w dniu 17 marca 2020r., lecz podał, że kara za powyższe wynosi 5.000 złotych.
W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego w omawianym zakresie nie można jednak uznać za w pełni prawidłowe.
Należy zgodzić się ze skarżącą oraz z organem odwoławczym, że kwalifikacja uchybień przez organ I instancji polegających na wyjęciu przez G. K., W. K. i M. T. swojej karty kierowcy i bezpośrednio po tym zdarzeniu prowadzenie pojazdu bez jej logowania była nieprawidłowa, gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienia te odpowiadały naruszeniu opisanemu w załączniku nr 3 do u.t.d. w pkt 6.2. czyli wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf.
Wymaga zwrócić uwagę, że naruszenie polegające na ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf musi wynikać z działania strony, tj. podjęcia przez przedsiębiorcę lub kierowcę czynności skutkujących nieprawidłowym działaniem tachografu lub bezpośrednio wpływających na zapis danych rejestrowanych przez tachograf. Z tego typu naruszeniem będziemy mieli zatem do czynienia w sytuacji podjęcia czynności, które oddziałują bezpośrednio na tachograf, a nie zaś w przypadku bezczynności, czyli braku jakiegokolwiek działania ze strony kierowcy lub innej osoby. Ingerencja w prawidłowość działania tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf oznacza zatem oddziaływanie na to urządzenie, a nie brak jakiegokolwiek działania – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.
Nie można zatem w tym przypadku mówić o naruszeniu określonym w lp. 6.2.1. – załącznika nr 3 do u.t.d., który umieszczony został w punkcie 6.2. "Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf" i przewiduje karę w wysokości 5000 zł, ale z sytuacjami opisanymi w punkcie 6.3 załącznika nr 3 do u.t.d. odnoszącymi się do "Naruszenia zasad i warunków użytkowania tachografu", za które ustawodawca przewidział kary pieniężne w wysokości od 50 zł do 3000 zł. Natomiast w pkt 6.3.5. załącznik wymienia: "Niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych", które zagrożone jest karą rzędu 3.000 zł.
W ocenie Sądu sporne naruszenia należy należało zatem zakwalifikować - zgodnie ze stanowiskiem skarżącej jako czyn opisany w lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji takiej kwalifikacji dokonał organ odwoławczy.
Jednakże, w świetle powyższych rozważań, za nieprawidłową uznać należy także kwalifikację naruszenia mającego miejsce w dniu 17 marca 2020 r., tj. poruszania się pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] bez zalogowanej karty w tachografie. Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu bez zalogowanej karty kierowcy nie stanowi wykonywania przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf i nie może być sankcjonowane karą w wysokości 5.000 zł z tytułu niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Zdaniem Sądu naruszenie to należało zakwalifikować jako czyn opisany w lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, bowiem żaden z punktów lp. 6.3. załącznika nr 3 do u.t.d. nie przewiduje wprost kary odnoszącej się do niewłożenia karty kierowcy do urządzenia rejestrującego. Dokonaną przez organy kwalifikację tego naruszenia do Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Sąd ocenił zatem jako nieprawidłową.
Jednocześnie Sąd, odsyłając do wcześniejszych rozważań w zakresie dopuszczalności kumulowania (sumowania) kar przewidzianych w załączniku nr 3 do u.t.d., uznając, że nie zachodzi potrzeba powielenia zaprezentowanej już wcześniej argumentacji z uwagi na jej tożsamość, wskazuje, że brak jest podstaw prawnych do sumowania kwot kar w przypadku naruszenia z lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d. Jak słusznie zauważa skarżąca ustawodawca w regulacji załącznika nr 3 do u.t.d. wprost wskazał na sytuacje podlegające krotności poprzez użycie sfomułowań "za każdy dzień", "za każdego kierowcę", "za każdy pojazd". Brak jest zaś takiej regulacji w przypadku naruszenia z lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d.
Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził bowiem, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, bo w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w nieprawidłowej wysokości. Dlatego też konieczne stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzji organu I instancji.
Stosownie do treści art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (uiszczony wpis sądowy od skargi).
Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany jest uwzględnić powyższe rozważania, w tym przedstawioną w nich ocenę prawną, pamiętając, że brak jest możliwości sumowania kar z poszczególnych podpunktów l.p. 5.6, lp.5.7, lp. 5.11. oraz kar za naruszenia z lp. 6.3.5.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło