III SA/Gl 1315/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-01-10
Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Jużków, Henryk Wach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie wierzytelności na własny rachunek po cenie niższej od wartości nominalnej stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Nabycie wierzytelności na własny rachunek po cenie niższej od wartości nominalnej, jeżeli różnica między wartością nominalną a ceną sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość wierzytelności w chwili sprzedaży, nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. W takim przypadku nie występuje wynagrodzenie bezpośrednio związane z czynnością, które byłoby świadczeniem wzajemnym za wykonaną usługę.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła o interpretację indywidualną w zakresie podatku VAT, pytając, czy nabycie wierzytelności w drodze cesji po cenie niższej od wartości nominalnej stanowi świadczenie usługi podlegające opodatkowaniu VAT. Organ uznał, że nabycie wierzytelności jest usługą, od której należy odprowadzić VAT. Spółka zaskarżyła interpretację, argumentując, że transakcja ta nie jest usługą, powołując się na orzecznictwo TSUE i NSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia NSA Henryk Wach, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi ,,A.’’ S.A. w C. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. stwierdza, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] r., który do organu wpłynął [...] r. "A" SA z siedzibą w C. wniosła o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.
Z nakreślonego we wniosku stanu faktycznego wynikało, że wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której m. in. kupuje na podstawie umowy cesji wierzytelności po cenie niższej od ich nominalnej wartości w celu ich windykacji lub dalszej odprzedaży. Na podstawie umowy z cedentem posiadającym siedzibę w Polsce w drodze cesji nabywa wierzytelność. Umowa nie zobowiązuje cesjonariusza do windykacji wierzytelności na rzecz cedenta.
Zaznaczyła, że nabywając we własnym imieniu i na własny rachunek wierzytelność, wchodzi w miejsce cedenta jako dotychczasowego wierzyciela, nabywając wszystkie przysługujące mu prawa i w związku z tym może według własnego uznania prowadzić windykację wierzytelności lub dokonać jej dalszej sprzedaży.
Na podstawie tak nakreślonego stanu faktycznego wnioskodawczyni sformułowała pytanie:
Czy przelew przez cedenta wierzytelności na rzecz spółki powoduje powstanie po jej stronie obowiązku podatkowego w podatku VAT z tytułu nabycia wierzytelności?
W ocenie wnioskodawczyni i z powołaniem się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (daje określanego skrótem TSUE) z 27 października 2011 r. w sprawie C 93/10 GFKL Financial Services AG oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 42/11 nabywając w drodze cesji wierzytelność po cenie niższej od jej wartości nominalnej nie świadczy usługi na rzecz cedenta.
Zaskarżoną interpretacja indywidualną z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.749) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w [...], działając w imieniu Ministra Finansów uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe.
Odwołując się do treści art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 dlaje określanej skrótem ustawa o VAT) stwierdził, że każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu, tolerowaniu czy określonym zachowaniu mieści się w definicji usługi wynikającej z tych przepisów. Nadto, aby uznać świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę, a odbiorcą oraz musi być wypłacone wynagrodzenie.
Odnosząc się do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku zauważył, że wierzytelność jest prawem majątkowym, będącym przedmiotem obrotu gospodarczego. Zaś istotą przelewu uregulowanego w art. 509 – 517 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.) jest umowa zawierana przez wierzyciela z osoba trzecią, na mocy której nabywa ona od wierzyciela przysługującą mu wierzytelność, wchodząc we wszystkie prawa wierzyciela. Zatem może wierzytelność wyegzekwować, zamienić, darować, zbyć.
W przypadku odpłatnej cesji w zamian za nabywaną wierzytelność cesjonariusz zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia na rzecz cedenta, tzn. do zapłaty ceny za przelaną na niego wierzytelność.
Dalej stwierdził, że zakup wierzytelności stanowi usługę polegającą na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej pomiędzy cedentem i cesjonariuszem. W jej następstwie nabywca wierzytelności świadczy na rzecz zbywcy usługę, której celem jest uwolnienie sprzedawcy od ciężaru egzekwowania wierzytelności.
W ocenie interpretatora za takim poglądem przemawiają art. 43 ust. 1 pkt 38, pkt 40 oraz art. 43 ust. 15 ustawy o VAT. Usługi dotyczące długów co do zasady korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art.. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, jednakże w odniesieniu do usług ściągania długów, w tym factoringu nie stosuje się zwolnienia – art. 43 ust. 1 pkt 15 ustawy.
Zaznaczył, że wyłączenie ściągania długów i factoringu jest zgodne z art. 13B (1d) VI Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG, Urz. WE L nr 145) oraz art. 135 (1d) Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L nr 347), zgodnie z którym Państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych z wyłączeniem windykacji należności.
Z kolei usługi ściągania długów i factoringu nie zostały zdefiniowane w polskich przepisach, jednak co do zasady factoring polega na tym, że factor zawodowo trudniący tego typu działalnością, nabywa wierzytelności przysługujące przedsiębiorcy – factorantowi z tytułu dokonanych sprzedaży lub wykonanych usług w zamian za określoną kwotę, odpowiadającą wartości nominalnej wierzytelności pomniejszonej o dyskonto uwzględniające wynagrodzenie faktota.
W konkluzji uznał, że nie ma podstaw, by zasad obowiązujących w stosunku do factoringu analogicznie nie stosować w odniesieniu do handlu długami, w sytuacji, gdy cesjonariusz uwalnia cedenta od obowiązku egzekwowania wierzytelności.
Odnosząc się do powołanych przez wnioskodawczynie wyroków stwierdził, że wyrok WSA we Wrocławiu został wydany w odmiennym stanie faktycznym i nie może być wprost zastosowany w sprawie. Natomiast wyrok TSUE dotyczył tzw. trudnych długów. Zatem okoliczności sprawy w nim przedstawione były inne od stanu faktycznego niniejszej sprawy. Ponadto nie zawarto w nim stwierdzenia, które przytoczyła we wniosku strona.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa "A" SA konsekwentnie domagała się zmiany stanowiska interpretatora i uznania, że nabycie w drodze cesji, za cenę niższą od nominalnej, wierzytelności nie rodzi obowiązku w podatku od towarów i usług, nie jest świadczeniem usługi na rzecz cedenta. Powołała się dodatkowo na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2012 r. sygn. akt I FPS 5/11.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie nie znajdując podstaw do jego zmiany.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego "A" SA domagała się uchylenia zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nabywanie przez spółkę wierzytelności na własny rachunek stanowi odpłatne świadczenie usługi,
- art. 8 ust. 1 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, że umowa przelewu wierzytelności jest usługą polegającą na uwolnieniu sprzedawcy od ciężaru egzekwowania wierzytelności,
- art. 43 ust. 15 pkt 1 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, ze przelew wierzytelności jest czynnością ściągania długów, która na podstawie ustawy nie podlega zwolnieniu,
- art. 2 ust. 1c Dyrektywy 2006/112/WE poprzez przyjęcie, iż nabywanie przez spółkę wierzytelności na własny rachunek stanowi odpłatne świadczenie usług na terytorium państwa członkowskiego i w konsekwencji błędne zastosowanie tego przepisu,
- art. 135 ust. 1d Dyrektywy 2006/11/WE poprzez przyjęcie, ze umowa przelewu wierzytelności stanowi formę windykacji należności i w konsekwencji zastosowanie tego przepisu.
Uzasadniając zarzuty, podobnie jak we wniosku o udzielenie interpretacji, polując się na wyrok TSUE z 27 października 2011 r. raz jeszcze podkreśliła, że umowa przelewu wierzytelności, zawierana pomiędzy cedentem i cesjonariuszem sprowadza się w istocie do wymiany dwóch wzajemnych świadczeń stron i nie towarzyszy temu żaden inny stosunek prawny. Cedent przenosi na cesjonariusza wierzytelność, a ten ostatni płaci mu cenę. Przy czym cena jest niższa od nominalnej wartości wierzytelności i uwzględnia wszelkie okoliczności związane z ryzykiem windykacji. Różnica pomiędzy wartością nominalna wierzytelności a zapłaconą ceną sprzedaży nie jest wynagrodzeniem, lecz odzwierciedla ekonomiczną wartość wierzytelności w momencie jej sprzedaży. Ponadto odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1627/08 podkreśliła, że nabywając we własnym imieniu i na własny rachunek cudzą wierzytelność za własne środki finansowe cesjonariusz wchodzi w miejsce dotychczasowego wierzyciela, Natomiast "dalsze losy wierzytelności są poza transakcją. Jeżeli cesjonariusz wyegzekwuje nabyty dług od dłużnika na swoja rzecz, trudno jest uznać, iż takie "ściągnięcie długu" konstytuuje jakąkolwiek usługę".
Dlatego też nie zgodziła się z interpretacja art. 43 ust. 15 pkt 1 ustawy o VAT i art. 135 ust. 1d Dyrektywy 2006/112/WE. Jeżeli brak jakiejkolwiek usługi, to trudno w takim przypadku rozważać kwestie ewentualnego jej zwolnienia od podatku.
Z tych samych przyczyn nie zgodziła się także z poglądem, że cesję wierzytelności należy traktować tak, jak umowę factoringu. Umowa cesji sprowadza się do przelewu wierzytelności za zapłatą ceny. Natomiast umowa factoringu składa się z wielu takich zdarzeń, które obok przelania wierzytelności zawierają odrębny stosunek prawny regulujący zasady rozliczenia się stron umowy za usługę ściągnięcia długu.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że istotą sporu w sprawie jest ustalenie, czy czynności wykonywane w związku z obrotem wierzytelnościami stanowią usługę w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Odnosząc się zatem do meritum sprawy i zarzutów zgłoszonych w skardze w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone tak w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, jak i w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz przytoczoną tam argumentację. Nie odniósł się do wyroku siedmiu sędziów NSA z 19 marca 2012 r. sygn. akt I FPS 5/11, który w skardze powołała skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach.
Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę wskazane powyżej przepisy a także kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego w postaci pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej w indywidualnych sprawach, określone w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi znalazł podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a naruszenie to polegało na niedostatecznym zinterpretowaniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji prowadziło do naruszenia prawa materialnego.
Z opisanego przez skarżącą we wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji stanu faktycznego wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej kupuje wierzytelności za cenę niższą od ich nominalnej wartości, a elementem umowy jest przelew (cesja) wierzytelności. Innych warunków umowa nie zawiera.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że sąd dokonuje oceny zaskarżonej interpretacji tylko w kontekście opisanego we wniosku stanu faktycznego. Nie może, podobnie jak organ udzielający interpretacji, uzupełniać stanu faktycznego o dodatkowe elementy, nie wskazane przez wnioskodawcę. Z drugiej strony udzielona interpretacja "chroni" podatnika tylko w odniesieniu do stanów takich samych, jak opisane we wniosku i takiego samego stanu prawnego, jak uwzględniony w interpretacji.
W rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę opisany stan faktyczny, przedmiotem sporu w istocie jest zagadnienie opodatkowania podatkiem od towarów i usług nabywania wierzytelności na własny rachunek. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż zasadnie skarżąca przedstawiając swoje stanowisko w sprawie, powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 października 2011 r. w sprawie Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG, C-93/10 (opubl. Przegląd Podatkowy 2011, nr 12, s. 53) oraz w skardze na wyrok składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2012 r., I FPS 5/11.
Dalej zauważyć należy, że w sentencji swojego orzeczenia Trybunał stwierdził, iż podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej od ich wartości nominalnej, nie świadczy odpłatnie usługi i nie dokonuje tym samym czynności z zakresu działalności gospodarczej objętej zakresem stosowania VI Dyrektywy, jeżeli różnica między wartością nominalną tych wierzytelności, a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży.
To orzeczenie, wbrew stanowisku Ministra Finansów wyrażonemu w zaskarżonej interpretacji, ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazuje ono na wynikające z prawa europejskiego dyrektywy interpretacyjne, które muszą być uwzględnione przy wykładni przepisów prawa polskiego, w tym w szczególności art. 8 ustawy o VAT, definiującego pojęcie "usługi", oraz art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Naruszenie pierwszego przepisu zarzucono w skardze.
Z kolei wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w składzie 7 sędziów w dniu 19 marca 2012 r. zapadł w następstwie rozpoznaniu pytania przedstawionego do rozstrzygnięcia temu rozszerzonemu składowi: "czy nabycie wierzytelności pieniężnej w celu windykacji na podstawie umowy przelewu, określonej w art. 509 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) jest usługą ściągania długów w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w związku z pozycją 3 pkt 5 załącznika nr 4 do ustawy ?" Naczelny Sąd Administracyjny, dostrzegając poważne wątpliwości w tym zakresie, najpierw zawiesił postępowanie do czasu wydania przez TSUE wyroku z dnia 27 października 2011 r., a następnie odstąpił od podjęcia uchwały, uznając, iż Trybunał przesądził już w sposób wiążący dla sądów krajowych kwestię objętą pytaniem (pkt 7.1. uzasadnienia wyroku NSA). W wyroku tym NSA podkreślił, że nabycie wierzytelności pieniężnej, co wymaga podkreślenia, na własne ryzyko, w celu windykacji w swoim imieniu i na swoją rzecz, nie jest odpłatną usługą w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, tym samym art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, jeżeli różnica między wartością nominalną tych wierzytelności, a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży. Podstawowym i koniecznym warunkiem do uznania transakcji za odpłatną usługę, a więc czynność opodatkowaną, jest wystąpienie wynagrodzenia bezpośrednio związanego z tą czynnością, rzeczywiście otrzymanego (bądź należnego), jako świadczenia wzajemnego za wykonaną usługę.
Zatem analizując oba orzeczenia należy podkreślić, że w wyroku z dnia 27 października 2011 r. Trybunał już w punkcie wyjścia zastrzegł, że opodatkowaniu w ramach systemu VAT podlegają tylko takie transakcje, które przewidują zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie (pkt 17 wyroku TSUE). Następnie zestawił ze sobą usługę faktoringu, w której na wynagrodzenie składają się prowizja oraz premia del credere z cesją wierzytelności, nieprzewidującą tego rodzaju wynagrodzenia dla cesjonariusza i tym samym niedającą się zaliczyć do "czynności z zakresu działalności gospodarczej" (pkt 22 wyroku TSUE). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie 8.2 uzasadnienia wyroku z dnia 19 marca 2012 r. stwierdził, że cesję wierzytelności należy rozumieć jako przejście praw i obowiązków wynikających z danego zobowiązania na inną osobę bez zmiany istoty stosunku zobowiązaniowego Zdaniem TSUE w przypadku cesji różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności, a ceną ich sprzedaży nie stanowi wynagrodzenia, lecz odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość wierzytelności w chwili sprzedaży, która jest uzależniona od wątpliwych perspektyw na ich spłatę i zwiększonego ryzyka niewypłacalności dłużników (pkt 25 uzasadnienia wyroku z dnia TSUE). Wówczas nabywca wierzytelności płaci po prostu cenę za rynkową wartość wierzytelności i nie otrzymuje wynagrodzenia za swoje usługi, a zbywca z ekonomicznego punktu widzenia nie dokonuje żadnego faktycznego potrącenia z tej wartości, lecz tylko akceptuje taką cenę, którą nabywca jest gotowy uiścić.
Tej kwestii szczególną uwagę poświęcił NSA w punkcie 8.10. uzasadnienia wyroku z dnia 19 marca 2012 r. rozważając, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę, ustalając, czy po stronie kupującego-cesjonariusza wystąpiło wynagrodzenie bezpośrednio związane z nabyciem wierzytelności, rzeczywiście otrzymane (bądź należne), jako świadczenie wzajemne za wykonaną na rzecz zbywcy - cedenta usługę, stającą się tym samym usługą odpłatną, czyli czynnością opodatkowaną. Wyraził w tym zakresie pogląd, że "poszukiwać należy strumienia pieniędzy płynącego od zbywcy-cedenta do nabywcy cesjonariusza za wykonaną usługę, czyli odwrotnie płynącego niż w przypadku umowy kupna sprzedaży, kiedy zapłatę za wierzytelność otrzymuje zbywca od nabywcy". Stwierdził zarazem, że trzeba odpowiedzieć na pytanie, "czy – obok transakcji kupna-sprzedaży wierzytelności – wystąpiło świadczenie usługi przez nabywcę wierzytelności na rzecz jej zbywcy za bezpośrednim wynagrodzeniem otrzymanym, co ważne, przez nabywcę". W jego ocenie przy tym w "sytuacji, kiedy występuje tylko zapłata ceny za wierzytelność, trudno uznać, że do świadczenia takiej usługi dochodzi".
Konkludując swoje rozważania wyraził pogląd, że "żadna transakcja nabycia na własne ryzyko wierzytelności trudnej, po cenie niższej od jej wartości nominalnej, nie będzie mogła być zakwalifikowana jako świadczona przez nabywcę wierzytelności usługa w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT." Nie można jednak zapomnieć o warunku, o którym była już mowa, sprowadzającym się do tego, by ta cena nabycia wierzytelności odzwierciedlała ich rzeczywistą wartość ekonomiczną (pkt 8.8. uzasadnienia wyroku NSA). Takie stanowisko doprowadzić musiało do konkluzji, że "nie ma konieczności rozważania dalszych zagadnień materialnoprawnych, w tym zwłaszcza dokonywania analizy art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w związku z poz. 3 pkt 5 zał. nr 4 do ustawy, gdyż kwestia zwolnienia danej usługi od podatku od towarów i usług bądź ewentualnego wyłączenia od takiego zwolnienia może być rozpatrywana jedynie w odniesieniu do czynności, które podlegają opodatkowaniu tym podatkiem w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o VAT" (pkt 8.12 uzasadnienia wyroku NSA).
Wobec powyższego i biorąc pod uwagę opisany we wniosku stan faktyczny, w którym brak jest elementów wskazujących na to, że skarżąca spółka-cesjonariusz, kupując wierzytelności po cenie niższej od ich wartości nominalnej dodatkowo zobowiązuje się do dokonania na rzecz cedenta dodatkowych czynności, za które od niego miałaby otrzymać wynagrodzenie. W opisanym stanie faktycznym nie występuje przepływ strumienia pieniędzy, o jakim mowa w wyroku NSA od cesjonariusza do cedenta. Skarżąca nabywa w świetle tego stanu faktycznego wierzytelności na własny rachunek, czyli ryzyko cesjonariusza, bez wskazania, że czynności te wykonywane są za określonym wynagrodzeniem cesjonariusza w formie prowizji, czy premii del credere. Ze stanu faktycznego nie wynika, że cena sprzedaży nie odzwierciedla ekonomicznej wartości wierzytelności. Dlatego do opisanego we wniosku stanu faktycznego mają zastopsowanie opisane wyżej wyroki TSUE z dnia 27 października 2011 r., w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG oraz NSA (7) z 19 marca 2012 r. w sprawie I FPS 5/11.
Dlatego też za zasadne należało uznać zarzuty skargi zarówno naruszenia art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, jak i art. 2 ust. 1c i art. 135 ust. 1d Dyrektywy 2006/112/WE.
Wobec powyższego na podstawie art. 146 § 1 i art. 200 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną interpretację indywidualna i zasądzić na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Równocześnie na podstawie art. 152 wstrzymano wykonanie zaskarżonej interpretacji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło