III SA/Gl 1378/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-04-04
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Magdalena Jankiewicz, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r., w sytuacji gdy skarżąca kwestionuje ustalenia dotyczące wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów oraz zastosowania procedury VAT marża?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił, iż zebrany materiał dowodowy nie potwierdza wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów przez skarżącą w grudniu 2011 r. od belgijskich firm leasingowych, co skutkowało brakiem obowiązku podatkowego w tym zakresie. Jednocześnie sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w zakresie korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego za grudzień 2011 r. dotyczącej sprzedaży samochodów Opel Signum i Renault Espace, uznając, że sprzedaż tych pojazdów nastąpiła w 2012 r., a nie w grudniu 2011 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła A. N. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. w wysokości 887,00 zł. Organ kontroli skarbowej ustalił, że skarżąca dokonała wewnątrzwspólnotowego nabycia 4 samochodów we wrześniu/grudniu 2011 r. od belgijskich firm leasingowych, a także nieprawidłowo rozliczyła sprzedaż samochodów Opel Signum i Renault Espace w grudniu 2011 r. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, twierdząc m.in., że nabyła samochody od osób fizycznych na podstawie umów cywilnoprawnych i powinna zastosować procedurę VAT marża.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. opierając się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm., zwana dalej O.p.) oraz na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 720 z późn. zm.), w oparciu o przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 z późn. zm., zwana dalej ustawa o VAT), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. N. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. w wysokości 887,00 zł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Stan sprawy jest następujący:
W złożonej za grudzień 2011 r. deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7) A. N. zadeklarowała:
- podatek należny w kwocie 711 zł
- podatek naliczony do odliczenia w wysokości 759 zł
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres w kwocie 48 zł
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wszczął wobec A. N. postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okresy od 1 września 2011 r. do 31 grudnia 2012 r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. i 2012 r.
W okresie objętym postępowaniem kontrolnym A. N. prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "A" A. N. z siedzibą w B. , ul. [...] , której podstawowym przedmiotem wg wpisu w CEiDG była: sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek. W ramach wykonywanej działalności A. N. zajmowała się handlem samochodami oraz prowadzeniem komisu samochodowego w Oświęcimiu przy ul. [...]
Organ pierwszej instancji ustalił, iż w wskazanym okresie A. N. zatrudniona była także w pełnym wymiarze czasu pracy w "B" s.c. w T. w charakterze opiekuna.
W dniu [...] r. A. N. udostępniła kontrolującym dokumentację księgową dotyczącą przedmiotu kontroli.
Ponadto w ramach prowadzonych czynności kontrolnych A. N. , po wyrażeniu zgody, przesłuchana została w dniu 22 maja 2013 r. w charakterze strony. Do protokołu przesłuchania kontrolowana zeznała, że w ramach mojej działalności, nabywałam samochody za granicą. Stwierdziła, że jeździła do Czeskiego C. , do Niemiec miejscowości nie pamiętała, oferty wyszukiwała w internecie. Zajmowała się tym sama, przy czym miała jednego pracownika. Odpowiadała na ogłoszenia osobiście, telefonicznie, porozumiewała się ze sprzedającymi w języku angielskim, znała też podstawy języka niemieckiego. Ustalała cenę i stan techniczny, łamaną angielszczyzną. Następnie jechała za granicę w celu odbioru samochodu. Czasem jeździła z pracownikiem lub ze znajomymi, nie pamiętam nazwisk osób z którymi jeździłam za granicę. Podniosła, że umowy były spisywane za granicą i spisywały je osoby, od których kupowałam samochody, nie wypełniała umów, które były sporządzane przez sprzedających. Wskazała, że za samochody osobowe płaciła gotówką w euro, pieniądze wymieniała wcześniej w kantorze, natomiast za ciężarówki płaciła przelewem. Sprzedającymi były osoby fizyczne, umawiała się z właścicielem, sprzedawcą samochodu, np. w czeskim C. czy G. , gdzie sprzedający przyjeżdżał swoim samochodem, który miał do sprzedaży. Czasem jeden sprzedający miał kilka samochodów. Stwierdziła, że w Czeskim C. kupowała również od Czechów, ale głównie od Turków. Za granicę jeździła trzy, cztery razy w miesiącu w weekendy, taki wyjazd zajmował mi cały dzień. Po zakupie samochodu albo nim przyjeżdżała, albo jej pracownik nim wracał, czasem zdarzało się, że sprzedawca zgodził się dojechać sprzedawanym samochodem do jej komisu w O. Zakupowane samochody miały tablice rejestracyjne, miały niemieckie numery rejestracyjne. Strona stwierdziła, że nie pamięta co się działo potem z tymi tablicami rejestracyjnymi, czy samochody do Polski przyjeżdżały na zagranicznych tablicach. Nie pamiętała również czy w jej komisie samochody miały tablice rejestracyjne. Wyjaśniła, że nie dopytywała sprzedawców o poprzednich właścicieli, pytała głównie o model, rocznik i cenę, oświadczyła, że wszystkie sprzedane przez nią samochody zostały przywiezione z czeskiego C. lub G...
Uzupełniając zeznania A. N. wyjaśniła, że wszystkie samochody oferowane do sprzedaży zostały wcześniej wyrejestrowane z ewidencji kraju pochodzenia oraz, że w większości przypadków sprzedawca starał się, aby oferowany przez niego samochód mógł być dostarczony w bezpieczny sposób do kupującego, zapewniał możliwość przejazdu tym samochodem na kołach (jeżeli posiadał tablice rejestracyjne) wykupując okresowe ubezpieczenie, lub kupował tzw. tablice wywozowe, które traciły ważność zwykle po kilku dniach. Jednak w większości przypadków samochody transportowane były na tzw. lawetach i nie posiadały tablic.
Pracownik A. N. – M. B. zeznał, że do zakresu jego obowiązków wykonywanych na terenie komisu w O.przy ul. [...] należą zakup, sprzedaż i przygotowanie samochodu do sprzedaży. Poproszony o opisanie sposobu nabywania samochodów przesłuchiwany wyjaśnił, że: "Najpierw przychodził klient i mówił jakiego samochodu szuka, jakie kryteria, do jakiej ceny. Wtedy my z szefową szukaliśmy w Polsce i za granicą odpowiadającego klientowi aula. Szukaliśmy w Internecie, dzwoniliśmy, szukaliśmy na zagranicznych stronach internetowych. Następnie jechaliśmy po dany samochód, głównie do G. , czeskiego C. , B. , F. . W tych miejscowościach na parkingach wystawiane są samochody do sprzedaży. Po samochód jedziemy z szefową, bo musi być kierowca w drodze powrotnej. Prowadzimy negocjacje ze sprzedawcą pod presją innych kupujących. Dogadujemy cenę. Były przypadki, że samochód był dostarczany do naszego komisu, tj. przyjeżdżał nim sprzedający. Zdarzało się też że korzystaliśmy z lawet jakie znajdują się przy granicy, tam firmy oferują usługi transportu. Jeżeli auto jechało na kołach to jechało na zagranicznych tablicach rejestracyjnych. Samochody belgijskie miały jedną blachę, bo takie są przepisy w Belgii, że jedną trzeba zostawić. Dlatego takie samochody musiały być dowożone na lawetach. Większość była sprowadzana na lawetach. Za samochód płaciła szefowa, gotówką w euro. Po samochody jeździliśmy bez względu na weekendy, porę dnia i dzień tygodnia. Czasem jeździłem ze znajomymi, ale nie jestem w stanie podać ich nazwisk".
W toku postępowania strona wyjaśniła, że samochody kupowała osobiście lub ze swoim pracownikiem płacąc za nie w walucie euro w chwili zakupu. Transport zakupionych samochodów odbywał się w różny sposób z uwagi na okoliczności zakupu tj. wielokrotnie samochody dostarczane były do mojej firmy przez sprzedającego, jego transportem w ramach ceny zakupu. Korzystałam również z usług przypadkowych przewoźników różnych narodowości, oferujących swoje usługi w miejscach zakupu samochodów oraz jeżeli było to możliwe wracałam zakupionym samochodem osobiście. (...).
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej strona przedstawiła w 2012 r. w Urzędzie Celnym w K. , Oddział Celny w T. m.in. niżej wymienione umowy zakupu samochodów od zagranicznych osób fizycznych, na podstawie których naliczony został podatek akcyzowy:
1) z dnia 10 stycznia 2012 r., zawarta w Czeskim C. , dot. zakupu samochodu Volvo V50, VIN: [...] od J.Z., 2500 Baden, [...] 7, Austria (cena zakupu: 7.300,00 EUR);
2) z dnia 1 lutego 2012 r., zawarta w Czeskim C. , dot. zakupu samochodu Ford Mondeo, VIN: [...]od J. Z., 2500 Baden, [...], Austria (cena zakupu: 7.000,00 EUR);
3) z dnia 14 stycznia 2012 r., zawarta w G. , dot. zakupu samochodu Ford Galaxy, VIN: [...] od H.B., [...](cena zakupu: 7.600,00 EUR),
4) z dnia 14 stycznia 2012 r., zawarta w G. , dot. zakupu samochodu Opel Astra, VIN: [...] od H. B., 23554 Liibeck, [...], Niemcy (cena zakupu: 4.500,00 EUR),
5) z dnia 15 stycznia 2012 r., zawarta w Czeskim C. , dot. zakupu samochodu Opel Vectra, VIN: [...] od J. Z., [...], Austria (cena zakupu: 5.800,00 EUR ).
W związku z powyższym w ramach prowadzonego postępowania kontrolnego skierowano do administracji podatkowych Austrii i Niemiec wnioski o weryfikację danych osób wskazanych na ww. umowach zakupu samochodów jako sprzedający celem ustalenia, czy osoby te rzeczywiście istnieją, czy były one właścicielami wskazanych samochodów, czy dokonały ich sprzedaży na rzecz A. N. w dacie i kwocie wskazanej na umowie oraz jaka była forma płatności.
Dodatkowo w przypadku opisanych 5 samochodów zgłoszonych w 2012 r. przez stronę w Urzędzie Celnym zgromadzony został materiał dowodowy świadczący, iż były one przedmiotem wewnątrzwspólnotowych dostaw na terytorium Polski dokonanych przez belgijskie firmy w 2011 r.
Organ pierwszej instancji ustalił, że pojazd marki:
- Volvo V50, VIN: [...] został nabyty przez A. K. ul. W. [...] prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "C" ul. [...] 43-155 [...]
- Ford Galaxy, VIN: [...] został nabyty przez A. K. ul. [...]prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "C" ul. [...] [...] od [...]
- Opel Vectra, VIN: [...] został nabyty przez A. K. ul. [...] prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "C" ul. [...]
- Ford Mondeo, VIN: [...] został nabyty przez A. K. ul. [...]prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "C" ul. [...]
- Opel Astra, YIN: [...] został nabyty przez A. K. ul. [...]prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "C" ul. [...]
Organ pierwszej instancji w oparciu o informacje przekazane przez belgijską administrację podatkową ustalił, że wskazane samochody były faktyczne przedmiotem dostaw dokonanych przez opisane podmioty.
W toku postępowania kontrolnego ustalono jednocześnie, iż podmiot A.K. "C" , B. , ul. [...] widniejący na przekazanych dokumentach jako nabywca nie był w istocie rzeczywistym nabywcą samochodów sprowadzanych z Belgii.
Dyrektor UKS w K. na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził, iż podmiotem, który faktycznie nabył opisane 5 samochodów od firm belgijskich, a równocześnie podmiotem odpowiedzialnym za sprowadzenie samochodów na teren kraju jest A. N. . W ocenie organu kontroli skarbowej strona dokonując dalszej sprzedaży tych samochodów w kraju w 2012 r. potwierdziła, że była wcześniej ich rzeczywistym nabywcą. Wskazano, że Strona składając w Urzędzie Celnym dokumenty niezbędne do uiszczenia podatku akcyzowego przyznała, że jest podmiotem dokonującym ich wewnątrzwspólnotowego nabycia w rozumieniu przepisów ustawy o podatku akcyzowym. Podkreślono, że A. N. przedkładając w Urzędzie Celnym nierzeczywiste umowy zakupu od osób fizycznych miała świadomość, że nie zakupiła samochodów we wskazanym miejscu i czasie od osób wymienionych na umowach.
Organ kontroli skarbowej opierając się na poczynionych ustaleniach stwierdził, że u strony w grudniu 2011 r., na podstawie art. 20 ust. 5 i 6 ustawy o VAT powstał obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia 4 samochodów, przy czym wskazano, że w przypadku 1 samochodu obowiązek podatkowy powstał we wrześniu 2011 r., tj. obowiązek podatkowy powstał w rozliczeniu za miesiąc, w którym zagraniczny kontrahent (belgijskie firmy) wystawiły faktury sprzedaży samochodów. Wyjaśniono na podstawie art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o VAT jako podstawa opodatkowania przyjęte zostały wartości wynikające z tychże faktur, powiększone o kwotę zapłaconej przez A. N. akcyzy. Zdaniem organu strona winna była uwzględnić, w rozliczeniu za grudzień 2011 r., wyliczone podatku należnego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów, zachowując prawo, na podstawie art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2 pkt 4 oraz art. 86 ust 10 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, do wykazania podatku naliczonego w tej samej wysokości.
Organ podatkowy wskazał, iż w rejestrze sprzedaży za grudzień 2011 r. zaewidencjonowana została transakcja sprzedaży samochodu marki Opel Signum VIN: [...] na podstawie faktury VAT-marża z dnia 30 grudnia 2011 r. nr [...] wystawionej na rzecz A. N. ojca kontrolowanej (marża brutto 500,00 zł, VAT 93,50 zł, marża netto 406,50 zł), przy czym w dokumentacji kontrolowanej znajduje się ww. faktura VAT-marża nr 2/12/11 - cena sprzedaży 25.500 zł oraz faktura zakupu przedmiotowego samochodu od "D" z dnia 24 listopada 2011 r. nr [...] wartość 24.000 zł
Podkreślono, że z dokumentacji przesłanej przez Wydział Komunikacji Urzędu Miasta T. wynika, że rejestracji opisanego samochodu dokonał P. D. przedkładając wystawioną przez A. N. fakturę VAT-marża z dnia [..]. r. nr [...] (cena sprzedaży 33.000 zł) oraz fakturę VAT-marża nr 7/11 z dnia 24.11.2011 r. dokumentującą zakup samochodu przez "A" A. N. od "D" za cenę 32.500 zł). W okazanym w Wydziale Komunikacji oryginalnym dowodzie rejestracyjnym jako właściciel samochodu widniała Dexia Auto Lease Belgium NV.
A. N. wyjaśniła zaistniałą sytuację stwierdzając, iż sytuacja ta powstała w wyniku odstąpienia od transakcji pierwszego kupującego, a rzeczywistą sprzedaż dokumentuje faktura [...] z dnia [...] r. Wskazała, że . brak korekty tej transakcji spowodowany był prawdopodobnie jej nieuwagą.
Uwzględniając powyższe organ kontroli skarbowej stwierdził, że obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży przedmiotowego samochodu powstał w czerwcu 2012 r. Natomiast w grudniu 2011 r. organ zmniejszył wartość podatku należnego o kwotę 93,50 zł.
Wskazano, że w rejestrze sprzedaży za grudzień 2011 r. zaewidencjonowana została transakcja sprzedaży pojazdu marki Renault Espace VIN:[...] na podstawie faktury VAT-marża z dnia 30 grudnia 2011 r. nr [...] wystawionej na rzecz D. Ś. (marża brutto 500,00 zł, VAT 93,50 zł, marża netto 406,50 zł). W dokumentacji kontrolowanej znajduje się ww. faktura VAT-marża nr [...] (cena sprzedaży 24.500 zł) oraz faktura zakupu przedmiotowego samochodu od F.H. "D" z dnia 25 listopada 2011 r. nr [..] (wartość 24.000 zł).
Organ podatkowy podkreślił, że z dokumentacji przesłanej przez Wydział Komunikacji Urzędu Miasta R. wynika, że rejestracji tego samochodu dokonał M. K. przedkładając wystawioną przez A. N. fakturę VAT-marża z dnia [...] r. nr 6/11 (cena sprzedaży 30.000 zł) oraz fakturę VAT-marża nr [...] z dnia 25 listopada 2011 r. dokumentującą zakup samochodu przez "A" A. N. od "D" za cenę 24.000 zł.
Strona zaistniała sytuację wyjaśniła, stwierdzając, że miało miejsce odstąpienie od transakcji pierwszego kupującego, a co za tym idzie transakcję dokumentuje dokument z datą późniejszą.
Organ kontroli skarbowej za wiarygodne uznał dokumenty otrzymane z Urzędu Miasta R. , a potwierdzające rejestrację wskazanego pojazdu na wniosek M.K..
Prawidłową wartość marży stanowiącej podstawę opodatkowania wyliczono zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług jako różnica pomiędzy całkowitą kwotą, jaką ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszoną o kwotę podatku, tj:
30.000 zł - 24.000,00 = 6.000,00 zł 6.000,00 zł * 23/123 = 1.121,95 zł
6.000 zł - 1.121,95 zł = 4.878,05 zł.
Stąd marża netto: 4.878,05 zł, VAT od marży (23%) : 1.121,95 zł.
Organ uznał, że A. N. zaniżyła wartość podstawy opodatkowania z tytułu dostawy opisanego samochodu na terytorium kraju oraz podatku należnego za grudzień 2011 r. odpowiednio o 4.471,55 zł oraz 1.028,45 zł.
Organ kontroli skarbowej uznał księgi podatkowe A. N. za nierzetelne w części wskazanej w protokole badania ksiąg z dnia 23 września 2015 r. nr [...] .
Postępowanie kontrolne wszczęte postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], w zakresie podatku od towarów i usług, zakończone zostało wydaniem:
- wyniku kontroli z dnia [...] r. nr [...] za okres od września do listopada 2011 r.
- decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r., gdzie określono A. N. wysokość zobowiązana podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. w kwocie 887,00 zł.
- decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2012 r.
W odwołaniu strona odwołująca się podniosła, iż nie zgadza się z:
1. uznaniem przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. , że samochody wymienione w pkt 1-3 zaskarżonej decyzji zostały nabyte w trybie wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od zagranicznych firm leasingowych, bowiem samochody te zostały zakupione w 2011 r. od osób fizycznych na podstawie umów cywilnoprawnych;
2. określeniem przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. podatku należnego z tytułu sprzedaży samochodów wymienionych w pkt 1-3 zaskarżonej decyzji z pominięciem procedury VAT marża z uwagi na rzekomy brak spełnienia warunków, o których mowa w art. 120 ust. 10 ustawy o podatku od towarów i usług;
3. przypisaniem odwołującej się nabycia samochodów wymienionych w pkt 1-3 zaskarżonej decyzji, pomimo wskazania w zebranym materiale dowodowym faktycznych organizatorów procederu sprowadzania samochodów od belgijskich firm leasingowych: [...]
W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż:
- organ kontroli skarbowej w zgromadzonym materiale dowodowym w żadnym miejscu nie wskazał dowodów stwierdzających fakt dokonania przez odwołującą się zakupu przedmiotowych samochodów w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia od belgijskich firm leasingowych: [...]
- organ kontroli skarbowej nie wykazał również jakiejkolwiek współpracy w zakresie sprowadzania samochodów z Belgii pomiędzy odwołującą się a A. K., K. S., S. K.; nie wykazał także aby pomiędzy odwołującą się i ww. osobami istniały jakiekolwiek kontakty dające prawo do domniemania, iż zna ona te osoby;
- zebrany materiał jest niewystarczający aby uznać, iż osoby widniejące na umowach kupna - sprzedaży nie dokonały transakcji tylko ze względu na okoliczność, że przedmiotowe pojazdy, jak wynika z odpowiedzi udzielonych przez zagraniczne administracje podatkowe, nie były dopuszczone do ruchu lub nie były zarejestrowane w kraju zamieszkania osoby dokonującej sprzedaży - w odwołaniu podniesiono, że przepisy prawa w krajach Unii Europejskiej nie wiążą możliwości sprzedaży samochodu z dopuszczeniem do ruchu oraz jego rejestracją; ponadto dodano, że osoba dokonująca sprzedaży samochodu nie musi być jego właścicielem wówczas, gdy działa jako pośrednik; wobec powyższego, w opinii strony odwołującej się, zebrany materiał jest niewystarczający, aby zakwestionować rzeczywisty przebieg transakcji gospodarczej pomiędzy sprzedającym a A. N. .
Ponadto podała, iż kupując przedmiotowe samochody działała w dobrej wierze - po krótkich oględzinach samochodu ona lub jej pracownik podejmowali decyzję o kupnie, otrzymywali dokument, tj. umowę kupna-sprzedaży, uiszczali należną cenę i odjeżdżali samochodem do siedziby firmy w Polsce. W wypadku zakupu kilku samochodów i braku możliwości przewiezienia ich w dniu zakupu, samochody pozostawiane były na parkingu strzeżonym - co, jak wskazano, jest normalnym procederem w handlu samochodami.
W odwołaniu wyjaśniła, że nie korzystała z usług transportowych firm przewożących samochody pomiędzy krajami Unii Europejskiej, bowiem nabywane samochody były sprawne technicznie, zatem nie istniała konieczność korzystania z samochodów typu laweta bądź lora, których wynajem jest kosztowny. Podała nadto, że w przedszkolu, w którym pracowała dzienny czas pracy wynosił 4-5 godzin, wobec powyższego mogła swobodnie, jak też czyniła, dokonać zakupu samochodów wynikających z przedstawionych umów kupna - sprzedaży, bądź powierzała to zadanie pracownikowi.
Odwołująca odniosła się także do ustaleń poczynionych w toku postępowania kontrolnego w zakresie transportu samochodów z zagranicznych firm leasingowych przez pracowników firmy przewozowej "E" s.r.o., wg których samochody transportowane były z belgijskich firm leasingowych na tzw. lawetach (wg uzasadnienia), rozładowywane w miejscach nie będących siedzibą firmy oficjalnie kupującego, tj. A. K. , K.S., bądź S.K., ani też zlecającego transport R.B., tj. na bliżej nieokreślonym placu z magazynami, prawdopodobnie w B. oraz w O. przy ul. [...]na stacji serwisowej i dystrybucji nieustalonego właściciela - tam wydawane były nieznanym z imienia i nazwiska osobom, a zapłata za usługę transportową odbywała się gotówką do rąk kierowcy.
W odwołaniu podniesiono również, że zebrany przez organ podatkowy materiał dowodowy nie wskazuje na powiązania A.N. z dokonanymi ustaleniami, a ponadto w opinii strony odwołującej się budzi szereg wątpliwości, gdyż:
- samochody z pewnością nie były dostarczane na lawetach, jak mowa w uzasadnieniu decyzji, a na tzw. "lorach", które mieszczą 8 samochodów osobowych,
- nie jest możliwe (bądź jest niewiarygodne), aby kierowcy firmy transportowej przekazywali towar o tak znacznej wartości (za który odpowiada zawsze przewoźnik) w miejscu nieoznaczonym jako siedziba odbiorcy, bądź w ręce osób nieznanych,
- niespotykane w obrocie gospodarczym jest również, aby kierowcy z firmy transportowej odbierali należność w gotówce za świadczone przez spółkę usługi transportowe,
- zgodnie z powszechnie znanymi w branży samochodowej zasadami sprzedaży przez zagraniczne firmy leasingowe zakup samochodów odbywa się przez Internet.
Strona odwołująca się podkreśliła, że w zebranym materiale dowodowym:
- istnieją faktury, które dokumentują sprzedaż samochodów przez firmy leasingowe, ze wskazaniem osoby nabywcy,
- znane są osoby z imienia i nazwiska, które dokonywały wpłaty należności do banku w wielkości wynikającej z faktury (w RP nie ma możliwości dokonywania wpłaty tak znacznych kwot bez podania danych wpłacającego) co nie zostało ujawnione,
- firmy transportowe dokonywały dostawy towarów o tak znacznej wartości osobom nieznanym, poza siedzibami firm nabywcy (co jest niewiarygodne),
- kierowcy otrzymywali należność za usługę transportową spółki w gotówce (co jest niewiarygodne),
- dokumentacja samochodów została wysłana przez firmy leasingowe drogą pocztową na adresy nabywców (których dane nie zostały ujawnione).
Strona podała, że samochody o wskazanych numerach VIN były oferowane do sprzedaży przez osoby fizyczne zarówno w G., jak i Czeskim C. , gdzie nabywała je na podstawie umów cywilnoprawnych. W ten sposób udokumentowany zakup nie ma charakteru wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, zatem wg odwołującej się nie ciążył na niej obowiązek opodatkowania zakupu samochodów podatkiem od towarów i usług i jako Wewnątrzwspólnotowe Nabycie Towarów (WNT) rozliczenia w deklaracji VAT-7 i informacji podsumowującej. Ponadto jako nabywca samochodów miała możliwość zastosowania przepisów art. 120 ust. 4 ustawy o VAT, który umożliwia zastosowanie procedury "VAT marża".
Zdaniem odwołującej się skoro wg organu kontroli skarbowej odbiorcy samochodów, tj. firma ""C" jest fikcyjna, a firmy "F" są firmantami firmującymi działalność osób trzecich, zamówienia i przelewy nie potwierdzają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczej, nadto firma R. B. nie dokonywała zamówienia usługi transportu samochodów z Belgii do Polski - trudno oprzeć się wrażeniu, że przedmiotowe samochody w ogóle nie były przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w czasie i okolicznościach na jakie powołują się belgijskie firmy sprzedające samochody. Skoro natomiast nie miała miejsca, jak podaje strona odwołująca się, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów - brak jest podstaw do twierdzenia, iż w stosunku do tych towarów miało miejsce wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, w tym dokonywane przez firmę odwołującej się.
W ocenie strony firmy belgijskie nie wykazały należytej staranności przy dokonywaniu transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, nie zgromadziły wystarczającej i rzetelnej dokumentacji, mogącej dać podstawę do zastosowania stawki 0% w podatku od wartości dodanej. Z tego powodu, jak podnosi odwołująca się, trudno dać wiarę twierdzeniom zawartym w dokumentach SCAC belgijskich i czeskich organów podatkowych, iż firmy leasingowe oraz firma transportowa są podmiotami wiarygodnymi.
Tym niemniej dodano w odwołaniu, iż skoro zagraniczne firmy leasingowe dokonywały każdorazowo sprawdzenia kontrahenta w systemie VIES, to za prawidłowość i rzetelność danych figurujących w systemie VIES ze strony polskiej odpowiadają organy podatkowe, zatem przerzucanie odpowiedzialności za skutki nierzetelności danych w systemie VIES zarówno na sprzedawcę bądź na nabywcę jest nieuzasadnione.
Nadto odwołująca się podała, że nie zna G. Z. , nigdy nie zlecała mu organizowania sieci nabywania samochodów z Unii, nie nabywała samochodów za jego pośrednictwem, nie dokonywała z nim żadnych transakcji. W odwołaniu podniesiono, że to G.Z. organizując sieć podmiotów - słupów trudniących się sprowadzaniem samochodów z UE odpowiedzialny jest za ich sprowadzanie.
Ponadto w opinii strony Dyrektor UKS w K. posiada wiedzę, kto faktycznie sprowadzał samochody posługując się dokumentami K. S. i S.K.. Podniosła też , że nigdy nie współpracowała, nie zetknęła się, i nie miała żadnej wiedzy o charakterze działalności K.S. Nie zna także S.K. i nigdy nie dokonywała transakcji zakupu samochodów z terenu Unii Europejskiej posługując się dokumentami firmy ""G" ".
A. N. wyraziła pogląd, że to wobec osób dokonujących faktycznych czynności sprowadzenia samochodów z zagranicy od firm leasingowych należy przeprowadzić postępowanie zmierzające do określenia zobowiązań podatkowych.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z [...] r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. N. od opisanej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. w wysokości 887,00 zł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy odnosząc się do okoliczności dotyczących nabycia wskazanych przez organ pierwszej instancji 5 samochodów, tj.
1) Volvo V50, VIN: [...],
2) Ford Mondeo, VIN: [...] ,
3) Ford Galaxy, VIN: [...] ,
4) Opel Astra, VIN: [...] ,
5) Opel Vectra, VIN: [...].
wskazał, że A. N. utrzymywała, iż samochody te nabyła w 2012 r. w G. bądź Czeskim C. od osób fizycznych wskazanych w umowach zakupu, które znajdują się w jej dokumentacji księgowej, tj. odpowiednio od:
- [...].
Wyjaśniono, że A. N. umowy te przedstawiła w 2012 r. w Urzędzie Celnym i na ich podstawie naliczony został podatek akcyzowy, jednakże zgromadzony w toku postępowania kontrolnego materiał dowodowy wskazuje, iż przedłożone umowy nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń. Wskazano, że z odpowiedzi uzyskanych w ramach wymiany informacji z Austrią i Niemcami wynika w szczególności, że podane na umowach osoby nie sprzedały samochodów na rzecz A.N. , a J. Z. w ogóle nie posiada w Austrii miejsca zamieszkania i nie jest zarejestrowany w tym kraju dla celów podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej w K. za nieuprawniony uznał zarzut strony odwołującej się jakoby zebrany materiał był niewystarczający aby uznać, iż osoby widniejące w opisanych umowach kupna - sprzedaży nie dokonały transakcji. Dodać należy, iż do wniosku takiego skłania całokształt przekazanych przez zagraniczne administracje podatkowe informacji, w tym okoliczność, że przedmiotowe pojazdy nie były dopuszczone do ruchu lub nie były zarejestrowane w kraju zamieszkania osoby dokonującej sprzedaży.
Organ odwoławczy w ślad za organem pierwszej instancji podkreślił, że w przypadku 5 wskazanych samochodów zgromadzony został materiał dowodowy świadczący, iż były one przedmiotem wewnątrzwspólnotowych dostaw na terytorium Polski dokonanych w 2011 r. przez belgijskie firmy leasingowe, tj. [...], przy czym firmy te widniały także w belgijskich dowodach rejestracyjnych przedkładanych podczas rejestracji samochodów w kraju przez osoby, które nabyły wskazane samochody od A. N. .
Organ drugiej instancji podniósł, że fakt dokonania dostaw przez te firmy leasingowe został potwierdzony przez belgijską administrację podatkową w ramach wymiany informacji.
Organ pierwszej instancji stwierdził, iż podmiotem, który faktycznie nabył przedmiotowych 5 samochodów od firm belgijskich, a równocześnie podmiotem odpowiedzialnym za sprowadzenie samochodów na teren kraju jest A. N. . Skutkiem powyższego organ kontroli skarbowej stwierdził, że u A. N. w grudniu 2011 r. powstał obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia 4 samochodów w przypadku 1 samochodu obowiązek podatkowy powstał we wrześniu 2011 r.
W ocenie organu odwoławczego powyższy wniosek nie znalazł wystarczającego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Wyjaśniono, że z ustaleń poczynionych w toku postępowania kontrolnego wynika, że A. N. była w posiadaniu wskazanych samochodów i dokonała ich dalszej odsprzedaży na terenie kraju stosując szczególną procedurę opodatkowania VAT-marża oraz że przedkładane przez A. N. umowy ich zakupu od zagranicznych osób fizycznych nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń.
Zdaniem organu drugiej instancji nie pozwalało to na bezkrytyczne stwierdzenie, że A. N. dokonała zakupu tych samochodów w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od będących podatnikami podatku od wartości dodanej belgijskich firm leasingowych [...]. Nie dowodzą tego żadne ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji, a związane z nabyciem tych pojazdów.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. stanął na stanowisku, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje jednoznacznej odpowiedzi kto sprowadzając samochody z Belgii posługiwał się dokumentami zawierającymi nierzeczywiste dane "C" a tym bardziej nie dowodzi, iż była to A. N. . Brak też dowodów na to, że A. N. brała jakikolwiek udział w nabywaniu samochodów od firm belgijskich (np. przy dokonywaniu zamówień, płatności).
Stwierdzono, że organ pierwszej instancji naruszył art. 191 O.p., który stanowi, iż organ administracji ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślono, że przepis ten ustanawia zasadę tzw. swobodnej oceny materiału dowodowego, lecz ocena ta nie może przekształcić się w dowolną, co nastąpiło w niniejszej sprawie. W świetle analizowanego stanu faktycznego uznanie, że A. N. zakupiła samochody od belgijskich firm leasingowych stanowi tylko domniemanie faktyczne organu kontroli skarbowej, co za tym idzie istnieje wprawdzie takie prawdopodobieństwo, lecz Ordynacja podatkowa co do zasady wymaga udowodnienia okoliczności, wyjątkowo tylko wskazując na możliwość operowania w procesie wykładni prawdopodobieństwem.
Niewystarczające dla uzasadnienia prezentowanego przez organ pierwszej instancji stanowiska jest, iż:
- adres dotyczący "C" , tj. B., ul. [...] znajduje się w bliskim sąsiedztwie miejsca zamieszkania A. N. (B. ul. [...]),
- M. Z. , będący właścicielem lokalu w B. , ul. [...] jest sąsiadem A. N. (jak zeznał zamieszkuje wraz z rodzicami pod adresem B. , ul. [...]).
Organ odwoławczy zaznaczył, iż ewentualne nabywanie przez A. N. opisanych samochodów od osób trudniących się sprowadzaniem samochodów do Polski z pominięciem procedury WNT na terenie kraju nie stanowiłoby, w świetle art. 9 ust. 1 ustawy o VAT, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. opierając się na orzecznictwie TSUE oraz sądów administracyjnych wyjaśnił, iż istotne znaczenie dla zwolnienia z opodatkowania transakcji w państwie dostawy, a tym samym obowiązku jej opodatkowania w państwie nabycia ma zatem ocena, czy dostawca wiedział lub mógł wiedzieć, że bierze udział w czynnościach mających na celu nadużycia w podatku od towarów i usług. Ocena tzw. "dobrej wiary" (świadomości) podatnika ma bowiem wpływ na zakres jego odpowiedzialności.
Dokonana przez administrację belgijską ocena firm leasingowych biorących udział w przedmiotowych dostawach samochodów jako wiarygodnych, w świetle poczynionych dalszych ustaleń co do wiarygodności nabywcy, może okazać się nieaktualna (co jednak nie było przedmiotem dalszych ustaleń, a przynajmniej nie wynika to z akt prowadzonego postępowania kontrolnego).
Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie jego wątpliwości budziło pytanie nie tylko to na kim w istocie ciążyłby obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów, ale także czy rzeczywiście zawierane transakcje mają charakter wewnątrzwspólnotowy w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.
W ocenie organu odwoławczego, organ kontroli skarbowej w sposób nieuzasadniony ocenił, iż w odniesieniu do opisanych 5 samochodów powstał u A. N. obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.
Wyjaśniono jednocześnie kierując się zasadą ekonomiki procesowej organ drugiej instancji, odstąpił od skierowania sprawy, na podstawie art. 233 § 2 O.p., do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego we wskazanym zakresie.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, iż w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem kontrolnym, tj. w grudniu 2011 r. u A. N. , w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie powstał obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów, podkreślił jednak, że pozostaje to bez wpływu na wysokość określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, stwierdzając, iż umowy zakupu samochodów od zagranicznych osób fizycznych nie dokumentują rzeczywistego przebiegu zdarzeń, przy czym faktyczny dostawca pozostaje niezidentyfikowany.
Podkreślono, iż ocena podnoszonej w odwołaniu kwestii działania A. N. w dobrej wierze przy zawieraniu umów zakupu samochodów - wobec zajętego przez organ odwoławczy stanowiska pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania.
Zaakcentowano, że w rozliczeniu podatku od towarów i usług za okres objęty przedmiotowym postępowaniem odwoławczym organ pierwszej instancji, wbrew podniesionemu w odwołaniu zarzutowi, nie dokonał wyliczenia podatku należnego z tytułu sprzedaży przedmiotowych samochodów z pominięciem procedury VAT marża wskazując, że obowiązek podatkowy z tytułu ich sprzedaży powstał w 2012 r. Organ drugiej instancji uznał ten zarzutu w odniesieniu do analizowanego okresu za chybiony. Wyjaśnił, że sposób opodatkowania sprzedaży przedmiotowych samochodów pozostaje bez wpływu na rozliczenie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, iż według deklaracji podstawa opodatkowania na terytorium kraju to kwota 3089,41 zł, a podatek należny to 710,59 zł, a jego zdaniem wartości te powinny wynosić odpowiednio 7154 zł oraz 1646 zł. Organ odwoławczy stwierdził, iż wprawdzie kwoty podatku naliczonego oraz sumy podatku naliczonego do odliczenia nie zmienia się (wynoszą 759 zł), jednakże, Strona błędnie wskazała nadwyżkę do przeniesienia w kwocie 48 zł, gdyż nadwyżkę nie jest należna, a nadto Stronę obciążą zobowiązanie podatkowe w kwocie 887 zł.
Pismem z dnia [...] r. A. N. reprezentowana przez adwokata P.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak [..]. zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucono, naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię, tj. art. 120 ust. 1 pkt 4 oraz art. 120 ust. 10 ustawy o VAT w ten sposób, że przyjęto, iż podatnik nie spełnił warunków, o których mowa w tych przepisach. Tymczasem podatnik po pierwsze wskazał, iż nabył samochody od osób fizycznych; ponadto wskazał, że sprzedawane samochody były towarami używanymi w rozumieniu przepisu art. 120 ustawy o VAT;
2) przepisów postępowania, a to art. 121 § 1 O.p., poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o:
a) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz decyzji organu pierwszej instancji,
b) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej jako: [ppsa], nie dała bowiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa procesowego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).
Przedmiotem sporu jest decyzja określająca stronie wysokość zobowiązania w podatku VAT za grudzień 2011 r., w wysokości 887,00 zł; gdzie organ odwoławczy dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego przez organ I instancji podzielił ją w zakresie uznania za nieprawidłową zaewidencjonowanej przez stronę wartości sprzedaży samochodów marki Opel Signum i Renault Espace. W szczególności organ ten uznał, iż sprzedaż na podstawie faktury VAT marża samochodu marki Opel Signum ujęta w tym okresie rozliczeniowym była nieprawidłowa gdyż obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży przedmiotowego samochodu powstał w czerwcu 2012 r.
Co zaś do samochodu Renault Espace, podobnie jak organ I instancji, organ odwoławczy uznał, iż strona zaniżyła w rejestrze sprzedaży wartość transakcji sprzedaży dot. tego samochodu na podstawie faktury VAT-marża z dnia 30.12.2011 r. nr [...] wystawionej dla D.Ś. (marża brutto 500,00 zł, VAT 93,50 zł, marża netto 406,50 zł. Zestawiając bowiem fakturę zakupu samochodu od "D" z dnia 25.11.2011 r. nr [...] o wartości 24.000 zł z dokumentacją Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta Ruda [...] z której wynikało, że rejestracji samochodu dokonał M. K. fakturą VAT-marża z dnia 30.12.2011 r. nr [...] z ceną sprzedaży 30.000 zł jak i wyjaśnienia A. N. gdzie podano, iż rozbieżność pomiędzy ceną sprzedaży z faktury dla D.Ś. powstała w wyniku odstąpienia od transakcji pierwszego kupującego, a co za tym idzie transakcję dokumentuje dokument z datą późniejszą, za prawidłową przyjęto wartość marży wyliczonej w oparciu o fakturę sprzedaży z kwotą 30.000 zł dla M. K. jako różnica pomiędzy całkowitą kwotą, jaką ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszoną o kwotę podatku .
W tym względzie ustalenia te skutkujące nieprawidłowym zaniżeniem wartości podstawy opodatkowania oraz podatku należnego za grudzień 2011 r. nie są sporne pomiędzy stronami, M. N. ich nie podważa i nie kieruje zarzutów w tym zakresie, a Sąd z urzędu kontrolując sporną decyzję nie dopatrzył się nieprawidłowości w tym zakresie w stosowaniu prawa procesowego oraz materialnego.
Podobnie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w stosowaniu prawa procesowego w tej części rozstrzygnięcia, która dotyczy oceny organu II instancji w zakresie braku powstania u A. N. obowiązku podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w grudniu 2011r. samochodów Volvo V50, VIN: [...]
, Ford Galaxy, VIN: [...], Opel Astra, VIN: [...], Opel Vectra, VIN: [...]. W tym zakresie sporną decyzją organ odwoławczy nie podzielił oceny prawnej Dyrektora UKS przyjętej w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdzając iż została ona dokonana z naruszeniem regulacji z art. 191 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organy, w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, mają prawo autonomicznie rozważać wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie są związane żadnymi sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów. Kierując się własnym przekonaniem, winny jednak uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, prawa logiki oraz informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami. W przypadku dowodów przeciwstawnych organy mogą jednym z nich dać wiarę, a innym tej wiarygodności odmówić. Powyższe zasady i "uprawnienia" nie mogą naruszać reguły racji dostatecznej, wyrażającej się w postulacie, aby za udowodnione uznawać tylko te fakty, które zostały uzasadnione według określonych, rozsądnych dyrektyw poznawczych.
W ocenie Sądu organ I instancji wydając decyzję w ramach postępowania administracyjnego naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów z art. 191 O.p. Zebrany bowiem w sprawie materiał dowodowy przez ten organ nie uzasadniał oceny co do tego, iż strona dokonała nabycia tych samochodów wewnątrzwspólnotowo w grudniu 2011r. od firm leasingowych w Belgi.
W konsekwencji za prawidłowe trzeba uznać sporne rozstrzygnięcie organu odwoławczego w zakresie, w którym organ ten nie podzielił poglądu Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej co do uznania za udowodniony i wynikający z zebranego w sprawie materiału dowodowego fakt wewnątrzwspólnotowego nabycia tych samochodów w grudniu 2011r. przez A. N. . Jakkolwiek niespornym jest to, iż A. N. była w posiadaniu wskazanych samochodów nie będących nowymi środkami transportu i dokonała ich sprzedaży w 2012r. na terenie kraju stosując procedurę opodatkowania VAT-marża, to jednak w ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w K. słusznie przyjął, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza ich wewnątrzwspólnotowego nabycia przez stronę.
Zdaniem organu I instancji za przyjęciem, iż strona posługując się dokumentami zawierającymi nierzeczywiste dane firmy "C" , wewnątrzwspólnotowo nabyła w/w samochody i była podmiotem odpowiedzialnym za ich sprowadzenie do Polski przemawiało: złożenie stosownych dokumentów wymaganych do uiszczenia podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, uwidocznienie belgijskich firm leasingowych w dowodach rejestracyjnych przedkładanych podczas rejestracji samochodów w kraju przez osoby będące nabywcami ww. samochodów od strony. Natomiast za przyjęciem wniosku, że Andrzej K. nie był rzeczywistym nabywcą samochodów sprowadzonych z Belgii, przemawiały takie fakty jak to, iż A. K. , zam. w O. przy ul. [...], posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą "H" A. K. z siedzibą w miejscu zamieszkania, w której jako przeważający rodzaj działalności wskazano reklama, udostępnił G. Z. dane swojej firmy przez co umożliwił przygotowanie kompletu dokumentów na fikcyjne dane "C" , B. , ul.[...]oraz B. ul. [...] , gdzie ulica o nazwie [...] nie istnieje w tej miejscowości, wg zeznań A. K. , i G. Z. , osoby trzecie sprowadzając samochody z Belgii posługiwały się dokumentami zawierającymi ww. nierzeczywiste dane adresowe bez wiedzy A. K. .
W ocenie Sądu w/w przedstawiony materiał dowodowy i w sposób opisany omówiony nie uzasadniał podjętej przez organ I instancji decyzji co do przyjęcia, iż to A. N. w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego sprowadziła w/w 4 samochody z Belgii w grudniu 2011r. W szczególności w aktach brak jest dowodów na to by strona brała jakikolwiek udział w nabywaniu samochodów od firm belgijskich uczestnicząc np. przy dokonywaniu zamówień, płatności, w sprowadzaniu samochodów na teren kraju. Brak też jest jakichkolwiek innych dowodów mogących chociażby w sposób pośredni potwierdzać, wskazywać na dokonanie przez ten podmiot nabycia w/w samochodów w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego i ich przemieszczenia na teren kraju. To zaś jak organ I instancji argumentował iż adres dotyczący "C" , tj. B. , ul. [...] znajduje się w bliskim sąsiedztwie miejsca zamieszkania A. N. (B. ul.[...]), a M. Z. , będący właścicielem lokalu w B. , ul. [...] jest sąsiadem A. N. nie uzasadnia oceny organu I instancji, iż w odniesieniu do 4 w/w samochodów u A. N. powstał obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia tego towaru. Okoliczności tej nie potwierdza także to, iż strona złożyła stosowne dokumenty w celu opodatkowania akcyzą wewnątrzwspólnotowego nabycia w/w samochodów, i akcyzę te uregulowała w sytuacji, gdy przedłożone przez nią umowy zakupu od zagranicznych podmiotów, mające te okoliczności uwiarygodniać w jakikolwiek sposób nie zostały potwierdzone dowodami i informacjami uzyskanymi przez organy podatkowe w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego m.in. w ramach międzynarodowej wymiany informacji podatkowych z organami administracji belgijskimi, austriackimi i niemieckimi organami. Z informacji tych wynika bowiem, co zostanie niżej szczegółowe opisane, że osoby wskazane jako sprzedawcy samochodów nie dokonały sprzedaży tych pojazdów na rzecz A. N. . W konsekwencji zdaniem Sądu za prawidłową należy zatem uznać konkluzję organu II instancji o braku przesłanek do stwierdzenia nabycia wewnątrzwspólnotowego w zakresie tych pojazdów jak i wniosku iż ich nabycie przez A. N. miało miejsce na terenie kraju.
W tym miejscu odnosząc się do argumentacji strony, iż dokonała ona zakupu samochodów od zagranicznych osób fizycznych, co mają potwierdzać umowy zakupu to zauważyć należy, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy tego nie potwierdza. Z odpowiedzi uzyskanych w ramach wymiany informacji z Austrią i Niemcami wynika w szczególności, że osoby wskazane jako sprzedawcy samochodów nie dokonały transakcji sprzedaży na rzecz A. N. , i tak przykładowo można podać, iż J.Z.[...]G. jako osoba wpisana w dwóch przedłożonych umowach zakupu jako sprzedający w ogóle nie posiada w Austrii miejsca zamieszkania i nie jest zarejestrowany w tym kraju dla celów podatkowych. Pojazd Opel Vectra mający być przedmiotem sprzedaży nigdy nie był dopuszczony do ruchu w Austrii. Podobnie J. Z. ,[...] Austria widniejący jako sprzedający m.in. samochód Volvo V 50 podał ,iż nie zna A. N. i w związku z transakcjami handlowymi z tą osobą nie miał żadnego kontaktu. Jest to emeryt, nigdy nie prowadził działalności w zakresie handlu samochodami i nigdy nie był posiadaczem tego pojazdu. Pod adresem wskazanym w umowie przez stronę przedłożonej nie działa firma "I" . Także i tej firmie osoba A. N. nie jest w ogóle znana. W konsekwencji zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał był wystarczający by uznać, iż osoby widniejące w umowach kupna - sprzedaży przedłożonych przez stronę nie dokonały tych transakcji.
Nieuzasadnionym jest także zarzut strony, iż obowiązkiem organu II instancji w niniejszej sprawie, w sytuacji negacji prawdziwości umów zakupu od zagranicznych osób fizycznych przedłożonych przez nią, było prowadzenie w taki sposób postępowania podczas, którego ustalono by ostatecznie od kogo strona skarżąca nabyła sporne samochody i w jaki sposób przebiegały transakcje, czemu niezgodnie z prawem uchybiono.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem chociaż ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 op, spoczywa na organie podatkowym, to podatnik ma obowiązek współdziałania w gromadzeniu dowodów i ustalaniu faktów mających znaczenie prawne. Stawiane organom podatkowym wymagania, dotyczące obowiązku podejmowania wszelkich niezbędnych działań, mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, nie ma bowiem charakteru bezwzględnego. Jak trafnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r., II GSK 273/10 "obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia dowodów z urzędu celem odtworzenia prawdy obiektywnej nie sięgają tak daleko, by zwalniały stronę ze współudziału w zebraniu materiału dowodowego". W szczególności wówczas, gdy organ administracji publicznej dokonał pewnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie przeprowadzonych dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy, organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r.). Jeżeli podatnik kwestionuje jakiś dowód czy fakt, to na podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji. Tymczasem, organy w toku prowadzonego postępowania zgromadziły wystarczający materiał dowodowy pozwalający na zaprzeczeniu tezie o nabyciu przez stronę spornych pojazdów od zagranicznych osób (opisanych we wskazanych, przedłożonych przez nią umowach sprzedaży) w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia i dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie, jak strona utrzymuje konieczności wyjaśnienia od kogo w takim razie nabycie samochodów miało miejsce w rzeczywistości nie było niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku VAT za grudzień 2011r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 120 ust. 1 pkt 4 oraz art. 120 ust. 10 ustawy o VAT poprzez pominięcie w sprawie wyliczeń podatku należnego z tytułu sprzedaży spornych samochodów z pominięciem procedury VAT marża to stwierdzić należy iż jest on niezasadny. Organy w odniesieniu do sprzedaży spornych samochodów nie ujmowały tych transakcji dokonując prawidłowego rozliczenia w podatku VAT za grudzień 2011r wydając decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w wysokości 887 zł, albowiem ich sprzedaż miała miejsce w 2012r. Skoro sprzedaż spornych samochodów nie miała miejsca w grudniu 2011r. zatem i wskazane przez stronę przepisy nie mogły być przez organy naruszone przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
Sąd nie podziela zarzutu o braku spójności w rozstrzyganiu sprawy o tożsamym stanie faktycznym w działaniu organów polegającego, przy zdaniem strony nieustalonym stanie faktycznym sprawy, na podjęciu odmiennego rozstrzygnięcia na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych gdzie uchylono decyzje, jak i o podatku VAT. W sytuacji gdy dany stan faktyczny podlega ocenie przez organ na tle odmiennych regulacji prawnych wynikających z odmiennych ustaw podatkowych zarzut braku spójności w działaniu organów nie jest słuszny. Skoro wskazane ustawy regulują odmienne materie podatkowe zatem ocena przez organ czy elementy ustalonego stanu faktycznego są wystarczające do ich zastosowania w sprawie nie będzie tożsama w obu przypadkach.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło