III SA/Gl 144/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na realizację zadań objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata [...] postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca spółka w piśmie z 11 lutego 2015 r., złożyła wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej. Powyższy potraktowany został przez tut. Sąd jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego motywach powołano się na argumenty podniesione w skardze, z których wynika, że organy dopuściły się wielu naruszeń i uchybień skutkujących wydaniem decyzji bez podstawy prawnej i faktycznej. Dlatego w celu ochrony swoich interesów zagrożonych prowadzeniem egzekucji w oparciu o decyzję wydaną z naruszeniem prawa zwróciła się o zastosowanie ochrony tymczasowej. W ocenie wnioskodawcy jest to stanowisko zasadne, gdyż decyzję wydano w przedmiocie, który nie może być rozpoznawany w drodze postępowania administracyjnego lecz "cywilnoprawnego". W tej sytuacji prowadzenie egzekucji w sposób oczywisty doprowadzi do wyrządzenia istotnych szkód w majątku skarżącej i wywołania nieodwracalnych skutków w postaci pozbawienia Spółki możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i zagrożenia podstaw jej dalszego funkcjonowania, albowiem kwota egzekwowanych zobowiązań jest "bardzo istotna", biorąc pod uwagę aktualną kondycję finansową skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreśla się w judykaturze, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla wnioskującego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (vide: postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 576/08, Lex 493724). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (vide: postanowienia NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09 oraz z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I FZ 37/14 publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny wstrzymać prowadzonych egzekucji administracyjnych. Jest natomiast uprawniony do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na zasadach określonych w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Z tego też względu domaganie się wstrzymania prowadzonej wobec Spółki "A" egzekucji administracyjnej potraktowane zostało przez tut. Sąd jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który nie zasługiwał na uwzględnienie. Z jego uzasadnienia wynikało, że podstawowym argumentem mającym przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, jest jej wadliwość. Tymczasem kwestia ta nie może stanowić przesłanki przemawiającej za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Badanie, czy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa może nastąpić jedynie w fazie postępowania rozpoznawczego, które kończy się wydaniem wyroku rozstrzygającego merytorycznie przedmiot postępowania sądowego, a nie na etapie postępowania wpadkowego jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dlatego też podniesione w skardze zarzuty nie mogą być wystarczającym argumentem dla stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone orzeczenie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy p.p.s.a. (tak w postanowieniu NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Będzie ono bowiem badane przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Dlatego też powoływanie się na powyższe na etapie postępowania wpadkowego, poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 184/05, LEX nr 302251). Podobnie samo wezwanie do zwrotu wypłaconej beneficjentowi części dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...] nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Obowiązkiem strony jest bowiem wykazanie, że na skutek zwrotu spornej kwoty wystąpi szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji. To oznacza, że nie wystarczy powtórzyć samą treść przepisu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest więc spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami, a nie samo stwierdzenie, że prowadzenie egzekucji przyczyni się w sposób oczywisty do wyrządzenia istotnych szkód w majątku skarżącej. Wprawdzie w dalszej części wniosku wskazano, że prowadzenie egzekucji wywoła nieodwracalne skutki w postaci pozbawienia Spółki możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże z dokumentów źródłowych znajdujących się w aktach sprawy, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu wynika, że Spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu przepisów art. 10 i 11 Prawa upadłościowego, gdyż w sposób trwały zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań już w III kwartale 2013 r. Sąd Rejonowy K. w K. rozpatrując wnioski wierzycieli o ogłoszenie upadłości Spółki "A" wnioski te oddalił z uwagi na brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego (vide: postanowienie z dnia [...] r. sygn. akt [...]). Z tego względu wskazana wyżej okoliczność nie mogła stanowić podstawy do zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Faktem jest, że niewypłacalność Spółki stanowiła podstawę do zwolnienia z kosztów sądowych. Niemniej jednak w doktrynie i w judykaturze przyjmuje się, że przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 ustawy p.p.s.a., nie można utożsamiać z przesłankami, na podstawie, których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. II FZ 605/10, LEX nr 742664 oraz z dnia 16 października 2009 r., sygn. II FSK 1783/08, LEX nr 573464). Dlatego trudności finansowe Spółki choć miały wpływ na przyznanie prawa pomocy, to nie mogły być wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, zwłaszcza że wystąpiły one już w III kwartale 2013 r., a obecnie w żaden sposób nie uprawdopodobniono występowania realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 61 § 1, § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji.