III SA/Gl 1511/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka, działająca przy pomocy ustanowionego w sprawie pełnomocnika, domagała się zwolnienia od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. W motywach powyższego wskazała, iż jej działalność związana jest z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Ponieważ w ubiegłym roku z tego tytułu poniosła stratę w wysokości 11.002.396,78 zł nie jest w stanie uiścić wpisu stosunkowego od skargi, który według wyliczeń pełnomocnika wynosić będzie 54.843,00 zł. Wprawdzie jej kapitał zakładowy wynosi 2.496.000,00 zł, a wartość środków trwałych oszacowano na 4.237.906,36 zł, nie mniej jednak na koniec drugiego kwartału 2011 r. Spółka ponownie wykazała stratę rzędu 7.595.000,00 zł (vide: sprawozdanie finansowe dołączone do wniosku). Podobnie zgromadzone na posiadanych rachunkach bankowych środki w kwocie 19.262,15 zł i 30.108,30 zł (vide: przegląd rachunków na dzień [...] r.), nie są wystarczające na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, nie została spełniona. Należy bowiem zauważyć, iż przedmiotem skargi wniesionej do tut. Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] wydana na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Jest to więc decyzja kasacyjna, w której organ nie odnosi się do meritum sprawy. To oznacza, iż jej związek z należnością pieniężną określoną w decyzji organu pierwszej instancji jest tylko pośredni. Fakt, iż decyzja organu pierwszej instancji rozstrzygała sprawę co do istoty nie ma w tej mierze znaczenia, skoro to rozstrzygnięcie organu odwoławczego podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego i to jego treść decyduje o wartości przedmiotu zaskarżenia. W konsekwencji podzielenia wymaga prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, iż wpis od decyzji kasacyjnej ma charakter wpisu stałego (vide: postanowienia NSA z dnia 12 września 2005 r. sygn. akt II FZ 546/05 niepubl., z dnia 13 kwietnia 2007 r. sygn. akt II FZ 168/07, ONSAiWSA 2008/1/11, z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 335/09 niepubl. oraz z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1939/10 niepubl.). Co za tym idzie w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), nie będzie miał zastosowania, jako że wpisem właściwym zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 w/w rozporządzenia będzie wpis stały w wysokości 500,00 zł. Mając zatem na uwadze powyższe oraz przedstawioną w treści urzędowego formularza sytuację finansową strony skarżącej uznać należało, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Przyznanie prawa pomocy Spółce, której kapitał zakładowy wynosi, według oświadczenia, 2.496.000,00 zł, a wartość środków trwałych szacuje się na kwotę 4.237.906,36 zł stanowiłoby rozstrzygnięcie sprzeczne z zasadami słuszności. Tym bardziej, że na rachunkach bankowych Spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku zgromadzono gotówkę w wysokości 19.262,15 zł i 30.108,30 zł, która pozwoli jej nie tylko na uiszczenie wpisu sądowego we wskazanej wyżej kwocie, ale również na poniesienie innych występujących w sprawie kosztów, które mogą pojawić się w przyszłości. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.