III SA/Gl 1529/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" w Ż. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. 1.We wniosku o wydanie interpretacji podatkowej Zarząd Budynków Miejskich w Z. wskazał, że zawiera umowy najmu, w których wyodrębnia poszczególne składniki składające się na opłatę miesięczną, tj.: - czynsz najmu z tytułu zajmowania lokalu, - opłata za dostawę zimnej wody, - opłata za podgrzanie zimnej wody, - opłata za odbiór ścieków, - opłata za ogrzewanie, - opłata za energię elektryczną, - opłata za wywóz nieczystości. Zaznaczył też, że opłaty za media nie są obligatoryjnym składnikiem opłaty miesięcznej, a najemcy mają potencjalną możliwość zawarcia umów o dostawę mediów z ich dostawcami oraz wyboru dostawcy oraz że Wnioskodawca refakturując koszty mediów nie dolicza żadnej marży tylko obciąża najemców kosztami faktycznie zużytych mediów. W związku z tym zadał pytanie: według jakiej stawki podatku od towarów i usług powinny być opodatkowane refakturowane na najemców usługi dostawy poszczególnych mediów? W opinii Wnioskodawcy świadczone usługi winny podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako oddzielne usługi według właściwej stawki dla każdej z tych usług. 2. Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji z dnia 26 kwietnia 2013 r. stwierdził, że stanowisko to jest nieprawidłowe. Uznał, że wydatki związane ze wskazanymi opłatami stanowią koszty utrzymania obciążające wynajmującego, a w odniesieniu do wynajmu stanowią element rachunku kosztów zmierzające do ustalenia odpłatności za usługę najmu. W związku z tym przyjął, że świadczeniem wiodącym jest usługa najmu, a dodatkowe dostawy i usługi (media) są świadczeniami pomocniczymi, do których należy stosować stawkę właściwą dla świadczenia głównego, czyli dla usługi najmu. 3. W skardze na powyższą interpretację Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 8 ust. 2a, art. 29 i art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 4. Jak stanowi art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. 4.1. Przepis ten reguluje podstawę fakultatywnego zawieszenia postępowania, o czym decydują między innymi względy celowościowe. Zagadnienie wstępne musi mieć wpływ na wynik danego postępowania. 4.2. Jeśli chodzi o interpretację pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", to nie jest ona jednolita. 4.2.1. Według jednych poglądów należy dokonać szerokiej wykładni tego pojęcia i wyjść poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. W ramach tego przyjmuje się, że pojęcie to obejmuje przypadek rozstrzygania pewnych kwestii w innych toczących się sprawach w drodze uchwały NSA lub poprzez wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy też z pytaniem do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) (zob. postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r., I GSK 746/09 i z dnia 26 sierpnia 2009 r., I FZ 248/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 i 4 w komentarzu do art. 125 P.p.s.a. [w:] B. Deuter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2011; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008 r., II FZ 200/08, LEX nr 505445). W ramach tego stanowiska zwraca się uwagę na takie elementy jak: celowość zawieszenia postępowania analizowaną z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego, względy ekonomii procesowej i sprawiedliwości oraz konieczność kierowania się zasadą państwa prawa, gdzie liczą się przede wszystkim: stabilność orzecznicza sądów, trwałość i nienaruszalność prawomocnych wyroków, spójność systemu prawnego i konstytucyjna eliminacja wadliwych aktów normatywnych. Zauważa się też, że art. 6 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności dotyczy nie tylko szybkiego postępowania, ale i postępowania rzetelnego, którego rozsądny termin zakończenia jest jednym z elementów kształtujących. 4.2.2. W innych orzeczeniach akcentuje się to, że dana sprawa powinna być rozpoznania bez zbędnej zwłoki. Przykładowo przy stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu należy brać pod uwagę to, że strona może złożyć wniosek o wznowienie postępowania, co powoduje, że jej interes prawny jest zabezpieczony (zob. postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., II FZ 569/09, Wspólnota 2010, nr 19, s. 43). Przy tym podkreśla się, że wprawdzie obowiązkiem sądu jest rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania w sprawie z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej, ale to wszystko powinno być ocenione w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 P.p.s.a.) (zob. np. postanowienia NSA z dnia 20 maja 2013 r., I FZ 150/13 i z dnia 23 kwietnia 2013 r., I FZ 24/13, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane tam inne orzeczenia). Wskazując na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r., II FPS 4/08 (ONSAiWSA 2009/4/62, z glosą Z. Czarnika, OSP 2009, z. 7-8, poz. 82) uznaje się, że przepis powyższy ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. 5. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest indywidualna interpretacja wydana w zakresie stosowania stawki podatku od towarów i usług przy refakturowaniu na najemców dostaw towarów i świadczenia usług poszczególnych mediów w określonych okolicznościach faktycznych. 6. Tymczasem, postanowieniem z dnia 22 października 2013 r., I FSK 1389/12, Naczelny Sąd Administracyjny skierował do TSUE pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: 1/ Czy przepisy art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1 i art. 24 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.06.347.1 ze zm.; dalej zwanej Dyrektywą 112) należy interpretować w ten sposób, że dochodzi do dostaw przez wynajmującego energii elektrycznej, cieplnej i wody oraz usług wywozu nieczystości na rzecz najemcy lokalu, bezpośrednio zużywającego te towary i usługi, które dostarczane są do tego lokalu przez wyspecjalizowane podmioty trzecie, w sytuacji gdy stroną umów o dostawy tych towarów i świadczenie usług jest wynajmujący przenoszący jedynie koszty ich poniesienia na najemcę lokalu z nich faktycznie korzystającego? 2/ W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze - czy koszty energii elektrycznej, cieplnej i wody oraz wywozu nieczystości zużytych przez najemcę lokalu powiększają u wynajmującego podstawę opodatkowania (czynsz), o której mowa w art. 73 Dyrektywy 112, z tytułu świadczenia usługi najmu, czy też przedmiotowe dostawy i usługi stanowią świadczenia odrębne od usługi wynajmu lokali? W uzasadnieniu tego postanowienia NSA wskazał między innymi na stosowne przepisy unijne, tj. art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1 i art. 24 ust. 1 Dyrektywy 112 oraz art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 i art. 29 ust. 1 u.p.t.u. z 2004 r. zaznaczając, że istnieją wątpliwości, czy można refakturować dostawy towarów tak jak świadczenie usług oraz jakie kryteria powinny być brane pod uwagę przy ocenie stosowania stawki podatku od towarów i usług przy dostawie towarów lub świadczeniu usług mediów, jeśli są one realizowane obok świadczenia usługi najmu. Powołał się przy tym na stosowne wyroki TSUE. 7. Jeśli chodzi o podstawy zawieszenia postępowania, to Sąd w składzie obecnym podziela pierwsze stanowisko opisane powyżej, z którego wynika, że występują podstawy do zawieszenia postępowania w danej sprawie ze względu na konieczność rozstrzygnięcia istotnego dla sprawy problemu prawnego w drodze wyroku TSUE, którego wykładnia ma wiążący charakter dla wszystkich krajowych sądów administracyjnych nie tylko tego sądu, który zadał pytanie prawne. 8. Przedstawione kwestie prawne do rozstrzygnięcia TSUE mają znaczenie i w niniejszej sprawie, gdyż część świadczeń w ramach mediów należy określić jako dostawę towarów, a część jako świadczenie usług, czyli istniej problem refakturowania tych świadczeń oraz stosowania stawki podatkowej, gdy w umowie strony określiły swoje prawa i obowiązki w sposób podany we wniosku o interpretację. 9. W związku z tym, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne i prawne, działając w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie do czasu wydania wyroku przez TSUE, czyli rozstrzygnięcia powyższego pytania prejudycjalnego.