III SA/Gl 19/20
WyrokWSA w Gliwicach2020-06-03
Skład orzekający: Iwona Wiesner, Beata Kozicka, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, która nie zawiera wyraźnego wskazania adresata na pierwszej stronie, ale jego oznaczenie znajduje się na trzeciej stronie, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja, która nie zawiera wyraźnego wskazania adresata na pierwszej stronie, ale jego oznaczenie znajduje się na trzeciej stronie, nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Wskazał, że techniczny sposób oznaczenia adresata nie decyduje o ważności decyzji, a analiza jej pełnej treści oraz akt sprawy pozwalały na jednoznaczną identyfikację strony postępowania.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. Spółka zarzuciła, że decyzja organu I instancji wstrzymująca ruch zakładu górniczego była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa z uwagi na brak wskazania adresata na pierwszej stronie, co narusza art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że decyzja organu I instancji zawierała oznaczenie adresata na trzeciej stronie i nie była dotknięta wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w S. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Pismem z 12 grudnia 2019 r. "A" sp. z o.o. w S. (dalej zwana stroną skarżącą, wnioskodawcą lub spółką) wniosła skargę na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z [...] r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] r. nr [...] poprzez błędną ocenę, że w decyzji I instancji został określony adresat podczas, gdy nie zawiera ona wskazania adresata, a tym samym nie uzasadnia odmowy stwierdzenia jej nieważności w sytuacji gdy zawiera ona kwalifikowaną wadę z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, poz. 730, poz. 1133 - dalej jako k.p.a.).
Złożenie skargi poprzedził następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2019 r., poz. 868 ze zm., dalej p.g.g.) oraz art. 104 k.p.a. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. w przedmiocie wstrzymania ruchu zakładu górniczego "B" i określenia warunków wznowienia ruchu tego zakładu górniczego – wstrzymano w pkt 1) "ruch zakładu górniczego "B" w całości w związku z zaistnieniem bezpośredniego zagrożenia dla pracowników zakładu górniczego, bezpieczeństwa powszechnego oraz środowiska oraz w pkt 2) określono warunki wznowienia ruchu tego zakładu górniczego. Decyzji tej, na podstawie art. 171 ust. 3 p.g.g. oraz art. 130 § 3 pkt 2 k.p.a., organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W jej uzasadnieniu organ powołał się na przeprowadzoną w dniu [...] r. kontrolę w odkrywkowym zakładzie górniczym "B" w S. należącym do Przedsiębiorcy – "A" Sp. z o.o. w S.. Wskazał na jej ustalenia i wyniki oraz wyjaśnił podstawy swojego działania. Na zakończenie zawarł pouczenie, że stronie służy odwołanie wskazując przy tym tryb jego wniesienia oraz określił adresata jako: ""A" Sp. z o.o. ul. [...],[...] S.".
Pismem z dnia 8 października 2019 r. strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Żądanie to oparła o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. naruszenie prawa w stopniu rażącym. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że decyzja organu I instancji wbrew jednoznacznemu wymogowi wynikającemu z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa strony, do której jest kierowana (adresata decyzji). Strona powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwo zwróciła uwagę, że decyzja powinna zawierać oznaczenie strony (stron postępowania) – tj. adresata, do której jest kierowana, a w szczególności w odniesieniu do osób prawnych winna zawierać ich nazwę oraz siedzibę, oraz że oznaczenie strony winno być podane w decyzji w taki sposób i w takim zakresie, aby umożliwiło jej jednoznaczną identyfikację, zaś zupełny brak oznaczenia strony prowadzi do nieistnienia decyzji w sensie prawnym.
Zaakcentowała, że decyzja administracyjna powinna zawierać oznaczenie strony lub stron występujących w danym postępowaniu administracyjnym. Oznaczenie strony będącej osobą fizyczną polega – jak zaznaczyła – na podaniu jej imienia (imion) oraz nazwiska i miejsca zamieszkania lub pobytu, a także ewentualnie innych danych (np. PESEL, NIP) zaś w odniesieniu do osób prawnych, państwowych jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych nieposiadających osobowości prawnej - ich nazwy oraz siedziby (wyrok WSA w Warszawie z 19 października 2007 r., VI SA/Wa 949/07, Legalis; wyrok WSA w Lublinie z 17 kwietnia 2009 r., I SA/Lu 405/08, Legalis).
Nadto podniosła, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że oznaczenie strony powinno być podane w decyzji w taki sposób i w takim zakresie, aby umożliwiło jej jednoznaczną identyfikację. Wiąże się to z podwójną konkretnością aktu administracyjnego, w ramach której konieczne jest zindywidualizowanie podmiotowego elementu aktu administracyjnego (wyrok WSA we Wrocławiu 21 lutego 2008 r., II SA/Wr 589/07, Legalis; wyrok WSA w Poznaniu z 17 września 2008 r., III SA/Po 323/08, Legalis; wyrok WSA w Lublinie z 19 listopada 2008 r., I SA/Lu 435/08, Legalis). W odniesieniu do podmiotów określanych mianem przedsiębiorców innych niż osoby fizyczne, w decyzji powinny być także uwzględnione dane z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), określające ich aktualną sytuację prawną, np. w likwidacji, czy w upadłości (E. Klat-Górska, L. Klat-Wertelecka, Oznaczenie strony w decyzji administracyjnej, Samorząd Terytorialny 2004, Nr 7-8, s. 44).
W dalszych motywach argumentowała przesłankę "rażącego naruszenie prawa". Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał, że za ukształtowany i niekwestionowany w nim uznać należy pogląd przyjmujący, że z "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mamy do czynienia wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki które wywołuje decyzja. A zatem o tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. W konsekwencji za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Tak więc nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi bowiem nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać. Należy także podkreślić, że o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r., II OSK 1334/17, Legalis).
Zgodziła się, że Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. "orzekł o wstrzymaniu ruchu zakładu górniczego "B" oraz określił warunki wznowienia tego zakładu", jednakże w jej ocenie: "(...)W żadnej części decyzji Dyrektor OUG nie wskazał jednak kto jest adresatem tej decyzji".
Prezes Wyższego Urzędu Górniczego dokonując analizy akt sprawy i objętej wnioskiem strony decyzji stwierdził, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i stoi w opozycji z zasadą trwałości rozstrzygnięć administracyjnych.
Ponadto wskazał, powołując się na art. 156 § 1 k.p.a., że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad stanowiących przesłankę stwierdzenia nieważności (wyrok NSA z 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 35), o których mowa w art. 156 § 1 kpa.
Stwierdził również, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą. Rolą organu prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest wyłącznie zweryfikowanie, czy decyzja jest obciążona którąś z wad, wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W konsekwencji, w postępowaniu prowadzonym z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji według organu ma on obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych dla postępowania o stwierdzenie nieważności, a to oznacza, że nie może rozpatrywać sprawy, w której wydano decyzję, jakiej stwierdzenia nieważności domaga się Wnioskodawca. W postępowaniu tym organ nie może przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej.
Dlatego też ocena merytoryczna sprawy administracyjnej rozstrzygniętej badaną decyzją, jego zdaniem, jest w takim postępowaniu niedopuszczalna. W dalszej części organ wskazuje wykładnie pojęcia "rażące naruszenie prawa" wraz z orzecznictwem.
Odnosząc się do analizowanej sprawy organ drugoinstancyjny stwierdził, że żądanie strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu pierwszo instancyjnego nie narusza prawa, tym bardziej nie narusza go w sposób rażący. Nie jest bowiem tak, że decyzja ta pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu powołanego przez Wnioskodawcę, tj. art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a., a tylko taki stan mógłby skutkować uwzględnieniem żądania wnioskodawcy.
Jego zdaniem nie może być mowy, że decyzja pierwszoinstancyjna z [...] r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zestawienie jej treści z treścią art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a., nie wskazuje na żadną niezgodność. Przepis ten – jak przypomniał – stanowi, że decyzja zawiera w szczególności "oznaczenie strony lub stron". Jak natomiast wynika z treści decyzji – objętej wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności – wbrew twierdzeniom strony, określa ona stronę, do której jest kierowana, tj. jej adresata. Zaakcentował, że na jej stronie trzeciej w sposób jasny i czytelny organ pierwszej instancji wydający ją wskazał jej adresat, a mianowicie: ""A" Sp. z o.o. ul. [...], [...] S.". Tak więc, jak podsumował, w nawiązaniu do powołanego przez stronę skarżącą orzecznictwa decyzja ta zawiera oznaczenie strony postępowania - adresata, do którego jest kierowana, a w szczególności w odniesieniu do osób prawnych zawiera ich nazwę oraz siedzibę a oznaczenie strony jest podane w decyzji w taki sposób i w takim zakresie, że umożliwia jej jednoznaczną identyfikację.
Dodatkowo zauważył, że przedmiotowa decyzja została Wnioskodawcy doręczona przez organ I instancji w dniu 3 września 2019 r. i po tym dniu nie stanowiła przedmiotu jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag, w tym z powodów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności, a odnoszących się do postępowania administracyjnego, w szczególności przepisu art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a.
Nie zgadzając się z odmową stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji z [...] r. nr [...] wyrażoną w przytoczonej na wstępie decyzji organu odwoławczego z [...] r. nr [...] i spółka złożyła do tut. Sądu skargę, zarzucając jej naruszenie:
- art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę, że w decyzji nr [...] z dnia [...] r. Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. określony został adresat podczas gdy nie zawiera ona adresata,
- art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez nieuzasadnioną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] r., w sytuacji gdy wskazana decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą w postaci rażącego naruszenia prawa.
Formułując powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W jej uzasadnieniu powtórzyła argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności i zawarła polemikę z treścią zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skarga decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., dalej: pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 pusa, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej ppsa).
Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ppsa wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc pod uwagę powyżej wskazany zakres kontroli sądowej postępowania poddanego ocenie wskutek wywiedzionej skargi wskazać także należy, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu jedynie pod kątem czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz czy jest zgodny z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jest to więc tzw. "sąd prawa", nie zaś "sąd faktu", jak to mamy do czynienia w przypadku sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, co wyklucza możliwość ponownego przeprowadzania postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, a tym samym merytorycznego rozpoznawania sprawy i wydawania przez sąd wyroków o charakterze decyzji administracyjnych. Zaznaczenia wymaga również, że za podstawę faktyczną wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął ustalenia dokonane przez organ odwoławczy, które uznał za prawidłowe (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska.
W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji prezentowania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Ponieważ stan faktyczny ustalony nie jest sporny, kwestionowana jest jego ocena, toteż Sąd w pełni uznaje te ustalenia za prawidłowe.
Istota sporu, dla przypomnienia, sprowadza się oceny czy objęta wnioskiem spółki o stwierdzenie nieważności decyzja z dnia [...] r. Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. nr [...] o wstrzymaniu ruchu zakładu górniczego "B" oraz określeniu warunków wznowienia tego zakładu dotknięta była kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą wyeliminowanie jej z obrotu prawnego z uwagi na jej nieważność wobec nie określenia jej strony czy też adresata – jak wywodzi strona skarżąca, czy wprost przeciwnie jak wywodzi organ.
Jak wskazano powyżej Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu z [...] r. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 156 § 1 k.p.a. Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo wymienionych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a., a służącej ochronie takich wartości jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Z tego powodu tryb ten może być zastosowany tylko w przypadku bezspornego ustalenia wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji określonych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Przesłanka rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wystąpi wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W ocenie Sądu, organ administracji publicznej prawidłowo dokonał analizy zarzutów wnioskodawcy i oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, odnosząc się do nich w sposób wyczerpujący zagadnienie w granicach wskazanej we wniosku podstawy.
Art. 156 § 1 k.p.a. wymienia bowiem zamknięty katalog przesłanek, które uwzględnia organ administracji publicznej stwierdzając nieważność decyzji, gdy decyzja:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Oznacza to jednoznacznie, że tylko te okoliczności taksatywnie określone przez ustawodawcę mogą stanowić o bytności postępowania nadzwyczajnego.
Zdaniem Sądu, wątpliwości co do tego, czy mamy do czynienia z wadliwością nieistotną decyzji administracyjnej, czy też z wadliwością, która prowadzi do uchylenia (zmiany) decyzji administracyjnej należy rozstrzygnąć w oparciu o treść samej decyzji administracyjnej, jak i akta sprawy dotyczące rozpoznania sprawy rozstrzygniętej tą decyzją administracyjną.
W rozpoznawanej sprawie akta administracyjne i treść decyzji z [...] r. nr [...] wydanej przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego wbrew wywodom strony skarżącej, pozwalały rozstrzygnąć w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że adresatem tej decyzji, a zarazem stroną postępowania w rozumieniu art. 28 i 29 k.p.a., była właśnie Spółka. Decyzja ta została jej doręczona, czego zresztą nie kwestionuje, oraz nie kwestionowała ani jej mocy, ani kształtu, ani treści, ani sposobu zredagowania w trybie zwyczajnym. Nie wniosła ani o jej wykładnię, ani tez o jej uzupełnienie, w sytuacji ujawnionych przez nią wątpliwości co do jej adresata i zarazem strony postępowania zwieńczonego doręczoną jej decyzją.
Podkreślenia wymaga, że analiza treści decyzji, może nie wzorcowa w jej kształcie, oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych dawały podstawy do przyjęcia, że postępowanie administracyjne w przedmiocie wstrzymania ruchu zakładu górniczego "B" należącym do strony skarżącej, co wyraźnie organ pierwszej instancji wskazał w decyzji i doręczając jej ją, było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ponadto zauważenia wymaga, że strona nie kwestionuje ani nie neguje i nie wskazuje ażeby nie wykonała obowiązku prawnego wynikającego z tej decyzji. W ocenie składu orzekającego nie można mieć wątpliwości, że obowiązek prawny wynikający z ww. decyzji administracyjnej skierowany był do Spółki. Obowiązek prawny stanowi bowiem uwarunkowane przez zawarte w normach prawa żądanie i zagwarantowaną przez przymus państwowy konieczność określonego zachowania się.
I jakkolwiek, sam kształt grafizmów (zapisów) decyzji nie jest wzorcowy (strona została określona i wskazana na jej końcu), to jednak po dokonaniu analizy jej pełnej treści odbiorca mógł stwierdzić kto jest adresatem tej decyzji i kogo dotyczą prawa i obowiązki, i co ważne, akta sprawy nie dają żadnej wątpliwości co do tożsamości strony w niniejszej sprawie. Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że techniczny sposób oznaczenia adresata nie decyduje bowiem o "ważności decyzji". Sposób w jaki został wskazany adresat w decyzji nr [...] z dnia [...] r. Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K., uznać należy za w pełni dopuszczalny i nie powoduje, iż decyzja ta jest obarczona wadą rażącego naruszenia art. 107 § 1 Kpa, a tym bardziej skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 ust. 1 pkt 2 Kpa.
Powtórzenia wymaga, że zarówno akta administracyjne jak i treść decyzji organu I instancji, wbrew zarzutom skarżącej, pozwalały rozstrzygnąć w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że adresatem tej decyzji, a zarazem stroną postępowania jest skarżąca.
Jednocześnie zaznaczenia wymaga, że o ile rację ma strona skarżąca, co do nie wskazania adresata decyzji objętej jej wnioskiem o stwierdzenie nieważności na wstępie, to już nie ma racji uznając, że strona nie została w niej oznaczona. W niniejszej sprawie nie wystąpiła sytuacja, w której decyzja objęta wnioskiem nie ma strony czy chociażby skierowana została do kogoś innego, kto powinien być jej adresatem, gdyż to właśnie w przedmiotowej decyzji - czego zdaje się nie dostrzega strona skarżąca - jako jej adresata wskazano właśnie Spółkę, o czym szerzej powyżej. Zdaniem Sądu nie może budzić żadnych wątpliwości, że decyzja z [...] r. została wydana w określonej w niej sytuacji prawnej kształtując władczo stosunek prawny kreujący i konkretyzujący prawa i obowiązki Spółki, a także, że w tym kształcie została przez nią wykonana.
Równocześnie podkreślenia wymaga, czego nie można pominąć w aspekcie podnoszonych przez stronę wadliwości decyzji objętej jej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie trzy przesłanki:
pierwsza - oczywistość naruszenia prawa,
druga - charakter przepisu, który został naruszony oraz
trzecia - racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja.
Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 k.p.a. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu te trzy wyżej wymienione przesłanki łącznie nie wystąpiły.
Na marginesie wskazania wymaga, że przywołane przez stronę skarżącą orzeczenia sądów administracyjnych są przez nią fragmentarycznie odczytanie albowiem co do istoty potwierdzają stanowisko wyrażone w niniejszym wyroku. I tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 21 lutego 208 r. II SA/Wr 589/07 (przywołanym przez stronę w skardze) badał kwestię uzyskania zgody wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, zaś WSA w Warszawie w przytoczonym przez stronę wyroku z 19 października 2007 r. VI SA/Wa 949/07 badał kwestie w ogóle prawidłowego określenia strony stwierdzając, że "organy administracji zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie ustaliły kto jest przedsiębiorcą a więc adresatem zaskarżonej decyzji. Organy posługiwały się w sprawie przedłożonymi przez skarżącego dokumentami, na których widniała nazwa przedsiębiorstwa która nie była tożsama z osobą prowadzącą tą działalność gospodarczą".
W ocenie Sądu postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było – wbrew zarzutom skargi - prawidłowo, z poszanowaniem reguł procesowych, a organ dostatecznie wyjaśnił i wykazał w uzasadnieniu co przesądziło o rozstrzygnięciu. Sąd nie znalazł zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania i trafności jego oceny. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Organ wyjaśnił też stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu wniosku strony o stwierdzenie nieważności przytoczonej wielokrotnie powyżej decyzji pierwszoinstancyjnej. Przeprowadzone postępowanie i podjęte rozstrzygnięcie w pełni odpowiadają przepisom postępowania oraz przepisom prawa materialnego, o czym szerzej powyżej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło