III SA/Gl 223/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści skargi skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłaty sądowej od skargi. Żądanie to rozszerzyła następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku podała zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego wyjaśniła, że w ramach prowadzonej działalności zajmuje się handlem artykułami przemysłowymi. Z tego tytułu w ubiegłym roku obrotowym poniosła stratę rzędu 779.307,92 zł. Ponadto nie posiada kapitału zakładowego, majątku ani żadnych środków pieniężnych, albowiem bank wypowiedział zawartą w tym zakresie umowę. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: bilans Spółki wraz z rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową, zeznanie podatkowe CIT-8 za [...] r., deklaracje VAT-7 za [...], [...] i [...] r., ewidencję środków trwałych, raport kasowy oraz zaświadczenie o zamknięciu rachunku bankowego. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 tej ustawy zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującego tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Powyższe może bowiem zostać przyznane dopiero wtedy, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku zarówno w całości jak i w części. Podane w treści urzędowego formularza dane o stanie majątkowym wnioskodawcy (vide: rubryki od 6-9) nie znalazły bowiem potwierdzenia w przedłożonym do akt materiale dowodowym. Mianowicie z informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za [...] r. ustalono, że skarżąca Spółka prowadzi działalność polegającą na handlu artykułami pochodzenia chińskiego. Towary nabywane są i sprzedawane do krajów Unii Europejskiej w walutach obcych, tj. EUR lub USD. Jej kapitał zakładowy wynosi 300.000,00 zł, a wartość środków trwałych szacuje się na 11.391,07 zł, podczas gdy w rubrykach nr 6 i 7 formularza deklarowano ich brak. Poza tym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku Spółka posiadała zgromadzone na rachunku bankowym środki finansowe, albowiem w [...] r. miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów na kwotę 140.836,00 zł, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów w kwocie 134.059,00 zł, import usług na kwotę 11.628,00 zł oraz nabycie towarów i usług pozostałych, które wynosiło 11.949,00 zł (vide: deklaracje VAT-7 i VAT-UE), natomiast konto w [...] zamknęła w [...] r., choć w miesiącu tym, jak wynika z deklaracji VAT-7 opodatkowała import usług na kwotę 11.354,00 zł, podczas gdy jej nabycie towarów i usług pozostałych wynosiło 11.719,00 zł. Dodatkowo zadeklarowała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 8.325,00 zł. W tej sytuacji zastosowanie w sprawie znalazł ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por.: postanowienia NSA z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 211/06, LEX nr 1365862, z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04, LEX nr 1365860, z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt I FZ 358/08, LEX nr 557281 oraz z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I FZ 466/11, LEX nr 1148676). Za powyższym przemawia również fakt, że skarżąca Spółka w ubiegłym roku podatkowym wypracowała przychód rzędu 4.754.521,44 zł, który po potrąceniu o koszty jego uzyskania w kwocie 4.586.129,39 zł przyniósł, nie jak podano w rubryce nr 8 formularza stratę, ale zysk bilansowy wynoszący 168.392,05 zł (por.: zeznanie podatkowe CIT-8). To oznacza, że "A" z siedzibą w T. prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów i obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi należny od skargi wpis. W ocenie rozpoznającego wniosek nic nie stoi na przeszkodzie, aby w ramach kosztów prowadzonej działalności, przyjmujących dużo wyższe wartości, znalazły się również wydatki dotyczące postępowania sądowego. Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.