III SA/Gl 2238/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji postanawia: oddalić wniosek. W treści skargi skarżący zamieścił dodatkowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Powyższy nie zawierał żadnego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej – "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd na wniosek strony skarżącej może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). W świetle cytowanego przepisu nie budzi wątpliwości, że zasadą jest, iż zaskarżone rozstrzygnięcie, w tym w szczególności decyzja administracyjna, powinno być wykonane. Natomiast zastosowanie instytucji wstrzymania jej wykonania może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną szczególne ku temu okoliczności uzasadniające skorzystanie z tej czynności procesowej. Obowiązek ich wykazania spoczywa na wnioskodawcy. Nie wystarczy zatem samo powołanie przepisu, gdyż uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (vide: postanowienia NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 496/04, Lex nr 799468, z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 474/04, Lex nr 1405434 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r. sygn. akt FZ 267/04 – niepubl.). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący poza samym złożeniem wniosku nie uczynił nic, aby wykazać (uzasadnić i uprawdopodobnić), że istotnie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Te nie wynikają też z okoliczności i charakteru sprawy, jako że samo sformułowanie podniesionych w skardze zarzutów odnoszących się do wymierzonej przez organ opłaty paliwowej nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie bowiem z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby zaskarżone rozstrzygnięcie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy p.p.s.a. (tak postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Będzie ono bowiem badane przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Dlatego też powoływanie się na powyższą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 184/05, Lex nr 302251). Podobnie konieczność zapłaty nałożonej przez organ opłaty paliwowej i związane z tym uszczuplenie majątku nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku, gdyż mechanizmy zawarte w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) zapewniają dłużnikowi minimum egzystencji. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym bardziej, że treść wniosku nie wskazuje sytuacji faktycznej w jakiej skarżący aktualnie się znajduje. Trudno zatem uznać, aby wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji mogło spowodować znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt II FZ 460/10, Lex nr 742514). Faktem jest, że w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie prawa pomocy postanowieniem z dnia 17 lutego 2016 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w pozostałym zaś zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Jednakże wskazać należy, że sama sytuacja finansowa strony, na podstawie której wskazane wyżej rozstrzygnięcie zapadło, nie może świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W doktrynie i w judykaturze przyjmuje się bowiem, że przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 ustawy p.p.s.a., nie można utożsamiać z przesłankami, na podstawie, których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 605/10, Lex nr 742664 i z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1783/08, Lex nr 573464). Dlatego też przyznanie prawa pomocy nie może przesądzać o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 2752/11, Lex nr 1069889). Podobnie twierdzenie jakoby okoliczności przemawiające za zastosowaniem art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. występowały w sprawie nie jest wystarczające. Sąd musi mieć bowiem o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 998/14, Lex nr 1500173). To od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych okoliczności uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę. Analogicznie w przypadku braku stosownych dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, wzywać stronę do ich przedłożenia, ani tym bardziej poszukiwać okoliczności, które przemawiałyby za uwzględnieniem złożonego wniosku (zob. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13, Lex nr 1397090). Dlatego też mając na uwadze powyższe, w tym zawarty w treści skargi wniosek o wytrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, który nie zawierał żadnego uzasadnienia, przyjąć należało, że skarżący nie wykazał, ani nawet nie uprawdopodobnił występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem złożonego wniosku. Co istotne, również z analizy akt sprawy nie wynika, aby takie przesłanki występowały. W przypadku bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji uiszczone opłaty podlegać będą zwrotowi. W tej sytuacji Sąd w składzie tu orzekającym działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.