III SA/Gl 259/18

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł, skarżąca domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą. Wobec jej osoby prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a wszelkie oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych zostały zajęte. Aktualnie wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z córką, na którą przyznano jej alimenty w kwocie [...] zł. Ponadto ze stosunku pracy otrzymuje wynagrodzenie rzędu [...] zł. Z powyższych środków opłaca koszty najmu mieszkania, które oszacowała na [...] zł. Wprawdzie jako składniki posiadanego majątku wymieniła nabyty na kredyt samochód marki [...] o wartości [...] zł, niemniej jednak dalej wskazała, że ten został zabezpieczony przez urząd skarbowy w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłała: - zeznanie podatkowe PIT-36 za 2017 r., z którego ustalono, iż z pozarolniczej działalności gospodarczej poniosła stratę rzędu [...] zł przy wypracowanych przychodach w kwocie [...] zł; - zaświadczenie o dochodach, których średnia wysokość wynosi [...] zł brutto, to jest [...] zł netto; - wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] w przedmiocie rozwiązania małżeństwa; - umowę o pracę z dnia [...] r. zawartą na czas nieokreślony; - zaświadczenie z "A" o posiadaniu rachunku [...] oraz [...], do których skierowana została egzekucja komornicza; - kserokopie zdjęć stron internetowych rachunków posiadanych w "C"; - oświadczenie o niepobieraniu świadczenia 500+; - wyjaśnienia w przedmiocie zameldowania córki pod innym adresem; - zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przyznaje się takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i sytuacja materialna. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca do dnia dzisiejszego nie nadesłała wszystkich dokumentów źródłowych, o które była wzywana. Dotyczy to w szczególności wyciągów z rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Wprawdzie przy piśmie z dnia [...] r. przedłożyła zaświadczenia o posiadaniu kont w "A" czy kserokopie zdjęć stron internetowych założonych w "C" kont ze wskazaniem wielkości zajęć egzekucyjnych, niemniej jednak powyższe nie mogło być uznane za wystarczające, bo choć jej wynagrodzenie za pracę na stanowisku księgowej wypłacane jest gotówką w kasie Spółki (vide: zaświadczenie o dochodach) to w przypadku pełnionej funkcji prezesa zarządu Sp. z o.o. "A" w J., czy uzyskiwanych na córkę alimentów brak jest informacji w tym zakresie. Podobnie jak ponoszonych w związku z koniecznym utrzymaniem wydatków, albowiem wskazana w rubryce nr 11 formularza kwota obrazuje jedynie opłaty za najem mieszkania, w tym media bez bliższego wskazania adresu, powierzchni czy warunków na jakich podpisano umowę. A ponieważ z akt administracyjnych sprawy ustalono, że skarżąca na dzień [...] r. posiadała również rachunek gospodarczo-kredytowy w "D" S.A. (vide: protokół kontroli podatkowej z dnia [...] r. nr [...]), którego wśród dokumentów stanowiących uzupełnienie wniosku, nie wskazała, niezbędne stało się ustalenie, czy ten został zlikwidowany czy też nie, skoro zawiesiła prowadzoną działalność. Co istotne okoliczności tej również nie udokumentowała stosownym wydrukiem z CEIDG, bądź innym dokumentem źródłowym mimo, że w zeznaniu podatkowym za 2017 r. z powyższego tytułu wykazała przychody rzędu [...] zł. Podobnie brak było jednoznacznych informacji o posiadanych składnikach majątku, jako że w treści formularza żadnych nieruchomości nie wymieniła, tylko nabyty na kredyt samochód marki [...] o wartości [...] zł, który został zabezpieczony przez urząd skarbowy. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy ustalono, że skarżąca jest właścicielem nieruchomości o nr księgi wieczystej [...], a nadto innych jeszcze, niż wskazany wyżej samochód, pojazdów (vide: wydruk z CEPiK). Wprawdzie podała, że wobec jej osoby prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, niemniej jednak to jak wynikało z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych zostało skierowane do posiadanych rachunków bankowych. Nie można było zatem ustalić, czy samochód marki [...] rocznik [...] lub [...] rocznik [...] dalej figurują pod jej nazwiskiem w ewidencji pojazdów. Dotyczy to również nieruchomości wskazanej jako miejsce zamieszkania (ul. [...], która jest również adresem jej zakładu pracy), gdyż znajdujący się w aktach administracyjnych odpis z księgi wieczystej wskazuje na należące do skarżącej nieruchomości położone przy ul. [...] i [...] obciążone hipotecznie. Wprawdzie w treści formularza podała, że wydatkuje tytułem najmu mieszkania kwotę [...] zł wraz z mediami, niemniej jednak bliższych informacji w tym zakresie nie podała. Tylko, że córka ma inny adres zameldowania. Wobec powyższego w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym należało powtórzyć, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń, gdyż to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku (vide: postanowienia NSA z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 258/06 oraz z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt I FZ 63/05 publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast gdy ten uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji o sytuacji finansowej, w której się znajduje lub podaje takie fakty, które pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por.: postanowienia NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 142/06, I FZ 113/06 i I FZ 128/06, a także z dnia 29 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 651/06 oraz z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 531/07 publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 561/08 LEX nr 530368). Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.