III SA/Gl 268/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-07-15

Skład orzekający: Gabriela Jyż, Magdalena Jankiewicz, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiotowi, który sprzedał samochód osobowy na terytorium kraju i wydał go nabywcy lub działającemu na jego zlecenie przewoźnikowi, przysługuje zwrot zapłaconej akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej, jeśli to nabywca lub przewoźnik przemieścił pojazd do innego państwa członkowskiego?
Ratio decidendi
Zwrot akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego, zgodnie z art. 107 ustawy o podatku akcyzowym, przysługuje podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel i dokonał takiej dostawy. Jeśli podmiot sprzedaje samochód na terytorium kraju i wydaje go nabywcy lub działającemu na jego zlecenie przewoźnikowi, traci prawo do rozporządzania samochodem jak właściciel i nie dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej, w związku z czym nie przysługuje mu zwrot akcyzy.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot akcyzy od samochodów osobowych sprzedanych niemieckiemu kontrahentowi. Samochody zostały odebrane w Polsce przez firmę transportową działającą na zlecenie kontrahenta niemieckiego i przetransportowane do Niemiec. Organy celne odmówiły zwrotu akcyzy, uznając, że nie doszło do dostawy wewnątrzwspólnotowej dokonanej przez wnioskodawcę, lecz do sprzedaży krajowej. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp.j. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. Zaskarżoną tu decyzją z [...] r. nr [...] , Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania “A", M. i A. S. spółka jawna z siedzibą w C., odmawiającej uznania zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów osobowych marki: [...] “[...]" nr nadwozia [...], [...] “[...]" nr nadwozia [...], [...] “[...]" nr nadwozia [...]. Decyzja została wydana na podstawie art 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (t.j. Dz U z 2005 r., Nr 8, poz. 11 ze zm.-dalej O.p.).oraz art.107 ust. 1- 5 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r., Nr 3, poz 11 ze zm.). Stan faktyczny sprawy przedstawia się nastepująco: W dniu [...] 2010 r. do Urzędu Celnego w B. firma “A", M. i A. S. spółka jawna z siedzibą w C., złożyła wniosek o zwrot akcyzy od samochodów osobowych marki: [...]“[...]" nr nadwozia [...], [...]“[...]" nr nadwozia [...], [...]“[...]" nr nadwozia [...] w wysokości [...]zł. Wnioskodawca do wniosku o zwrot akcyzy przedłożył między innymi: - oryginały faktur VAT zakupu samochodów od firmy "B" Sp. z o.o. z siedzibą W. nr: [...], [...], [...] z dnia [...] 2009 r., - oryginały faktur sprzedaży pojazdów niemieckiemu kontrahentowi o numerach VAT UE/kopia: nr [...], [...], [...]z dnia [...] 2009 r., - kopie faktur N/AT zakupu samochodów od firmy" C" Sp. z o.o. z siedzibą w P. przez firmę "B" Sp. z o.o. z siedzibą w W., nr [...],[...],[...] z dnia [...] 2009 r., - list przewozowy CMR (1) z dnia [...] 2009 r., - potwierdzenia zapłaty akcyzy tj. : [...] z dnia [...] 2010 r., [...] z dnia [...] 2010 r. oraz [...] z dnia [...] 2010 r., - oświadczenie z [...] 2010 r., że samochody nie były rejestrowane na terytorium kraju. Organ I instancji wezwał wnioskodawcę w dniu [...] 2010 r. o złożenie uzupełniających dokumentów oraz o złożenie wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie strona przesłała fakturę VAT z dnia [...] 2009 r. nr [...] wystawioną przez niemieckiego kontrahenta na rzecz firmy transportowej "D", na której właściciel firmy transportowej wskazał:" usługę wykonano zgodnie z zleceniem firmy "E" zapłatę za w/w fakturę otrzymałem". Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów osobowych [...] "[...]". Organ wyjaśnił, że z dyspozycji zawartej w art. 107 ustawy o podatku akcyzowym wynika, że zwrot akcyzy przysługuje podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej. Organ I instancji uznał w oparciu o zebrany materiał dowodowy, że pojazdy zostały odebrane w Polsce przez działającą na rzecz kontrahenta niemieckiego firmę transportową. Mając na względzie, że w momencie przemieszczania przedmiotowego samochodu osobowego z terytorium kraju na terytorium Niemiec to klient-odbiorca dysponował już prawem rozporządzania samochodem jak właściciel, organ I instancji uznał, że dokonaną transakcję należy potraktować jako sprzedaż w kraju. Wskazał przy tym, iż dokonana na terenie kraju sprzedaż samochodów osobowych podmiotowi z państwa członkowskiego nie jest wewnątrzwspólnotową dostawą, o której mowa w art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym. Tym samym strona nie jest uprawniona do żądania zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej. Pismem z dnia [...] 2010 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę wniosła o orzeczenie zwrotu akcyzy zgodnie ze zgłoszonym wnioskiem i zarzuciła błędną wykładnię art. 107 ustawy o podatku akcyzowym. Podatnik nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji podnosząc, że "nie jest istotne to gdzie nastąpiło zawarcie umowy, gdzie nastąpiło zawracie umowy i kto zlecał transport! Istotne jest tylko to, że w wyniku zawarcia takiej umowy towary z jednego kraju przemieszczone zostały do innego kraju". Podkreślił przy tym, że przez organy podatkowe nie jest kwestionowane to, że przedmiotowa czynność została potraktowana jako wewnatrzwspólnotowa dostawa towarów w podatku od towarów i usług z zastosowaniem zerowej stawki VAT. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 107 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym wskazuje, że podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel. Podkreślił przy tym, że podstawowym warunkiem jest, aby podmiot przedstawił dokumenty lub dokument potwierdzający wywóz przez niego samochodów osobowych z terytorium kraju. Argumentował, że zgodnie z art.107 ust 1 ustawy o podatku akcyzowym wynika, że zwrot akcyzy jest możliwy jeżeli z wnioskiem o zwrot akcyzy od samochodu osobowego wystąpi podmiot, który łącznie spełnia następujące przesłanki;: - posiada prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, -dokonuje dostawy wewnatrzwspólnotowej niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza zapłacona na terytorium kraju. Wskazał, że dostawa wewnątrzwspólnotowa może być realizowana przez inny podmiot, który posiada prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu. Z kolei zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego, warunkiem otrzymania zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego realizowanego bez udziału przewoźnika lub spedytora, przy użyciu własnego środka transportu, jest złożenie przez podmiot, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, pisemnego oświadczenia o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium kraju. W myśl § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, w przypadku gdy oświadczenia, o których mowa w ust. 1, oraz dokumenty wymienione w art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, nie potwierdzają wykonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, podmiot obowiązany jest do przedłożenia innych dokumentów wskazujących na ich wykonanie, w szczególności korespondencji handlowej; dokumentu dotyczącego ubezpieczenia lub frachtu; dokumentu potwierdzającego zapłatę za wykonaną dostawę wewnątrzwspólnotową albo eksport. W ocenie organu II instancji z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynikało, że strona odsprzedała przedmiotowy samochód osobowy podmiotowi z Niemiec. Organ podkreślił, że z dyspozycji zawartej w art. 107 ustawy o podatku akcyzowym wynika, że zwrot akcyzy przysługuje podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej, a pojazdy zostały odebrane w Polsce przez działającą na rzecz kontrahenta niemieckiego firmę transportową. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z dostawą wewnątrzwspólnotową dokonaną przez wnioskodawcę. Jak wynika z przedstawionych dokumentów, odbiorca - klient odebrał samochód na terenie Polski i sam przetransportował zakupiony samochód do Niemiec. W ocenie organu odwoławczego zgodnie z art. 535 k.c. wydanie rzeczy następuje przez przeniesienie posiadania (art. 348 k.c.), a skoro wydanie samochodów na rzecz kontrahenta niemieckiego nastąpiło na terenie Polski to w tym samym dniu doszło także do wydania tego pojazdu, co jednoznacznie potwierdza, że na terenie kraju doszło do nabycia przez klienta - odbiorcę prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel. Z tym samym momentem strona utraciła tę cechę i przestała spełniać warunki instytucji uregulowanej w art. 107 ustawy o podatku akcyzowym. Z momentem sprzedaży i wydania pojazdu firmie transportowej działającej na zlecenie "E" GmbH ryzyko utraty i uszkodzenia pojazdu przeszło na klienta – odbiorcę czyli to kontrahent niemiecki wypełnił kryteria czynności kwalifikowanej jako dostawa wewnątrzwspólnotowa. Dyrektor Izby Celnej w K. uznał, że dokonaną transakcję należy potraktować jako sprzedaż w kraju. Dokonana na terenie kraju sprzedaż samochodu osobowego podmiotowi z państwa członkowskiego nie jest wewnątrzwspólnotową dostawą, o której mowa w art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym. Tym samym strona nie jest uprawniona do żądania zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej. Dalej argumentował, odnosząc się do przepisów Konwencji CMR. ze o tym. kto ma prawo rozporządzać przesyłką (samochodami osobowymi) rozstrzyga art 12 konwencji CMR wg którego prawo to przysługuje nadawcy chyba że drugi egzemplarz listu przewozowego został wydany odbiorcy lub ze odbiorca skorzystał z prawa przewidzianego w art 13 ust 1 czyli zażądał od przewoźnika wydania za pokwitowaniem listu przewozowego oraz towaru po przybyciu towaru do miejsca przeznaczenia od tej chwili prawo rozporządzania przesyłką przysługuje tylko odbiorcy. Art. 4 Konwencji CMR stanowi natomiast, iż list przewozowy jest dowodem zawarcia umowy przewozu, a art. 9 określa bliżej jego funkcję dowodową i wynika z niego, że w braku przeciwnego dowodu list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika - niemniej jednak, ta funkcja dowodowa osiąga swój pełny walor tylko "w braku przeciwnego dowodu". W rozpatrywanej sprawie umowy przewozu nie zawarła "A" M. i A. S. Sp j. z siedzibą w C.. Umowa przewozu zawarta została w drodze przyjęcia przez firmę transportową zlecenia przewozowego od odbiorcy samochodów osobowych, co w tej sytuacji jest dowodem przeciwnym w rozumieniu art. 9 ust 1 Konwencji CMR, stanowiącym podstawę określenia drugiej - obok przewoźnika - strony umowy przewozu tym bardziej, że dane dotyczące nadawcy zawarte w liście przewozowym wskazują inaczej. W wyniku zlecenia przewozowego odbiorca uzyskał status drugiej - obok przewoźnika - strony umowy przewozu czyli status nadawcy. Organ odwoławczy zauważył, że rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie zostały wydane wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy o podatku akcyzowym, które to przepisy w sposób wyczerpujący precyzują zarówno pojęcie dostawy wewnątrzwspólnotowej, jak i warunki zwrotu zapłaconej w kraju akcyzy w związku z dokonaniem dostawy wewnątrzwspólnotowej. Dyrektor Izby Celnej nie zakwestionował ani faktu przemieszczenia samochodów osobowych na terytorium państwa członkowskiego, ani też dokumentów złożonych przez stronę. Przedstawione stanowisko sprowadzało się jedynie do stwierdzenia, że to nie strona dokonała przemieszczenia pojazdu do państwa członkowskiego. W konsekwencji, w świetle art 107 ust 1 ustawy o podatku akcyzowym powyzsze oznacza ze kontrahent wnioskodawcy nabył na terytorium Polski prawo do rozporządzania samochodami jak właściciel i posiadając to prawo, zlecił wykonanie w swoim imieniu przemieszczenia samochodów osobowych z terytorium Polski do Niemiec, co oznacza także, ze to nabywca przedmiotowych samochodów osobowych nabył prawo do ubiegania się o zwrot akcyzy. Organ II instancji uzanał zarzuty strony zawarte w odwołaniu za całkowicie bezpodstawne W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B.. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Powołał również orzeczenie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 333/07. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wskazał na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - sygn. akt III SA/Kr 1253/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd administracyjny bada tylko legalność wydanej decyzji, czyli sprawdza czy prawidłowo ustalono stan faktyczny i czy zastosowana norma prawa materialnego odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez skarżącą decyzję Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 i art. 2 pkt 8 ustawy z 6 grudnia 2008 r., o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r., nr 3, poz. 11 ze zm.; dalej u.p.a.). Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej O.p.). Stan faktyczny sprawy nie jest sporny, natomiast spór powstał na tle interpretacji pojęcia dostawy wewnątrzwspólnotowej. Przy czym skarżący powołuje definicje zawarte w art.2 ust. 1 u.p.a. oraz art. 13 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług. Stan prawny sprawy jest następujący - z mocy art. 107 ust. 1 u.p.a. podmiotowi który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. Ustawodawca ponadto postanowił, że podmiot o jakim mowa w art. 107 ust. 1 u.p.a. jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem (art. 107 ust. 3 u.p.a.). Z mocy art. 107 ust. 4 u.p.a., do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, o których mowa wart. 107 ust. 3 u.p.a. Warunkiem otrzymania zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego realizowanego bez udziału przewoźnika lub spedytora, przy użyciu własnego środka transportu, jest złożenie przez podmiot, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, pisemnego oświadczenia o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium kraju. W sprawie podkreślenia wymaga w pierwszej kolejności to, że z mocy art. 77 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2004 r., o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 29, poz. 257 ze zm.; dalej u.p.a. z 2004 r.), podatnicy dokonujący dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej są obowiązani posiadać dokumenty potwierdzające wykonanie dostawy tych wyrobów do innego państwa członkowskiego. Dokumentami potwierdzającymi dokonanie przez podatnika dostawy wewnątrzwspólnotowej w szczególności są: dokumenty przewozowe, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą (art. 77 ust. 2 u.p.a. z 2004 r.). Podmiotowi, który dostarczył wyroby akcyzowe niezharmonizowane na terytorium państwa członkowskiego, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, przysługuje zwrot akcyzy. Zwrot akcyzy następuje na wniosek podmiotu (art. 77 ust. 3 u.p.a. z 2004 r.). Pod rządem ustawy o podatku akcyzowym z roku 2004 zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2008 r., w sprawie l FSK 333/07, w której postawiono następującą tezę - o zwrot podatku akcyzowego na podstawie art. 77 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r., o podatku akcyzowym może wystąpić podatnik, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, bez względu na to, czyim środkiem transportu dokonano tej dostawy: dostawcy lub nabywcy czy też przewoźnika lub spedytora, któremu czynności przewozu zlecił dostawca bądź nabywca (opubl. w: ONSAiWSA 2009/6/108, OSP 2009/6/65 oraz bazie LEX pod nr 475560 - z glosą aprobującą A. Bartosiewicz i R. Kubacki, opubl. w: OSP 2009/6/65). Należy jednak w tej sprawie podkreślić, że dyspozycja art. 77 u.p.a. z 2004 r. oraz art. 107 u.p.a. nie jest tożsama. Oczywiście i przepis art. 107 u.p.a., określa podstawowe zasady dokonywania zwrotów akcyzy zapłaconej od samochodów osobowych, które następnie zostają wywiezione do innego państwa członkowskiego czy też wyeksportowane; kwestie szczegółowe zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Finansów z 27 lutego 2009 r., w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego(Dz. U. Nr 32, poz. 246). Ustawodawca powtórzył również, że co do zasady zwroty akcyzy są możliwe w odniesieniu do nowych samochodów; aby więc zwrot był możliwy samochód osobowy nie może być zarejestrowany na terenie kraju, co w tej sprawie miało miejsce - okoliczność bezsporna. Jednocześnie ustawa z 2008 r. nie ogranicza podmiotów uprawnionych do zwrotu akcyzy od samochodów osobowych jedynie do podatników, którzy zapłacili akcyzę na rachunek Izby Celnej oraz podmiotów, które nabyły samochody osobowe od podatników akcyzy. Ustawodawca wskazuje w dyspozycji art. 107 ustawy z 6 grudnia 2008 r., o podatku akcyzowym - w odróżnieniu od przepisu art. 77 u.p.a. z 2004 r., że prawo do zwrotu akcyzy przysługuje podmiotowi, który nabył prawo do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel. W ocenie Sądu, z treści przytoczonego art. 107 ust. 1 u.p.a., wynikają następujące przesłanki warunkujące zwrot akcyzy dla określonego podmiotu, a mianowicie: 1) nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, 2) dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu we własnym imieniu lub zlecenie we własnym imieniu tych czynności, 3) samochód osobowy nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym , 4) od samochodu tego została zapłacona akcyza na terytorium kraju, 5) złożenie wniosku właściwemu naczelnikowi urzędu celnego, 6) zachowanie jednorocznego terminu liczonego od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowe albo eksportu samochodu - do złożenia wniosku . W rozpoznawanej sprawie spełnienie przez stronę przesłanek ad. 3) do 6) jest bezsporne. W sprawie podkreślenia wymaga to, że ustawodawca w ustawie z 6 grudnia 2008 r., o podatku akcyzowym oznaczając podmiot uprawniony do zwrotu akcyzy celowo nie użył określenia nabył prawo własności samochodu osobowego lecz użył zwrotu - nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel. Określenia te nie są tożsame i każde z nich obejmuje inny krąg adresatów. Prawo rozporządzania samochodem jak właściciel będzie posiadał nie tylko właściciel pojazdu, ale również prawo posiada podmiot, który nie będąc prawnym właścicielem pojazdu, jest jego posiadaczem - chodzi wobec tego o szerszy krąg podmiotów które to podmioty posiadają prawo do samochodu osobowego na podstawie tytułu prawnego (np. na podstawie zawartej umowy leasingu, umowy najmu lub umowy sprzedaży, gdy następuje przeniesienie posiadania przez wydanie rzeczy, natomiast przeniesienie własności następuje w terminie późniejszym). Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy podnieść, że w przypadku gdy skarżąca wydaje na terytorium kraju samochód osobowy (niezarejestrowany w kraju, z opłaconą akcyzą) jego nabywcy, który w tym momencie może, lecz nie musi być jeszcze jego właścicielem lub jeżeli przedmiotowy pojazd wydaje przewoźnikowi działającemu na zlecenie nabywcy, to tym samym skarżąca przestaje rozporządzać tym samochodem osobowym jak właściciel. Nabywca lub działający na jego zlecenie przewoźnik, będąc lub nie będąc właścicielem samochodu, odbierając od skarżącej samochód osobowy, nabywa prawo rozporządzania nim jak właściciel co oznacza, że z momentem wydania takiego pojazdu skarżący faktycznie traci prawo rozporządzania tym samochodem jak właściciel (nie wykluczając roszczeń wynikających z zawartej umowy sprzedaży i rozporządzania towarem w sensie prawnym). Z chwilą odebrania towaru od strony na terenie kraju, to nabywca samochodu osobowego (jego właściciel) - a nie skarżąca - dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej czyli przemieszczenia na terytorium państwa członkowskiego (dot. również gdy odebrania towaru dokonuje przewoźnik, ale działający na zlecenie odbiorcy samochodu osobowego). Definicja dostawy wewnątrzwspólnotowej zawarta wbrew wywodom pełnomocnika spółki w art. 2 pkt 8 u.p.a., nie nawiązuje do zmiany właściciela towaru; istotnym jest tylko sam fakt przemieszczenia towaru, który nie musi być związany z przeniesieniem prawa własności na inny podmiot. Skarżąca, zdaniem Sądu, nie zaprezentowała w toku prawidłowo prowadzonego postępowania dowodowego dowodu potwierdzającego, że jako podmiot, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej w rozumieniu art. 107 ust. 1 u.p.a. w związku z art. 2 pkt 8 u.p.a. na terytorium państwa członkowskiego. Sprzedane przez skarżącą spółkę w jej siedzibie samochody osobowe marki [...] "[...]" wydane zostały w Polsce firmie transportowej działającej na zlecenie niemieckiego kontrahenta i to firma "D" przyjęła zlecenie przewozowe złożone jej przez firmę "E" GmbH z Niemiec. Skarżąca zatem dokonała sprzedaży krajowej i żadnym wypadku uznać nie można, że brała ona udział w dostawie wewnątrzwspólnotowej (przemieszczeniu) samochodu do Niemiec. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, że fakt nabycia towaru w siedzibie skarżącej i wydania towaru nabywcy w kraju (sprzedaż krajowa), ma istotne znaczenia dla oceny prawa do zwrotu akcyzy. Skarżąca przeniosła bowiem na nabywcę prawo rozporządzania jak właściciel przedmiotowymi samochodami przed jego przemieszczeniem na terytorium innego państwa i nabywca (już właściciel towaru) przemieścił go do innego kraju członkowskiego. To, zaś oznacza, że skarżąca spółka nie mogła dokonać dostawy wewnątrzwspólnotowej. Skoro, jak wskazano, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, zgodnie z art. 2 pkt 8 u.p.a., jest fizycznym przemieszczeniem wyrobu z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego, a zwrot podatku akcyzowego zapłaconego w kraju należny jest jedynie po dowodowym wykazaniu dostarczenia samochodu osobowego na terytorium państwa członkowskiego, to w sytuacji, gdy skarżąca nie spełniła również przesłanki ad. 2) i dostawy tej nie dokonała, nie przysługuje jej zwrot zapłaconego podatku akcyzowego. Sąd tym samym podziela pogląd prezentowany między innymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 października 2010 r., w sprawie I SA/Kr 1253/09 (dostępny w bazie internetowej). Sąd wskazuje przy tym, iż podnoszona przez stronę skarżącą kwestia uregulowań dostawy wewnątrzwspólnotowej w art. 13 ust 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Reasumując: 1) zwrot akcyzy w trybie art. 107 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r., nr 3, poz. 11 ze zm.) przysługuje tylko temu podmiotowi, który łącznie spełnia następujące przesłanki: nabywa prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu we własnym imieniu lub zlecenie we własnym imieniu tych czynności, samochód osobowy nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od samochodu tego została zapłacona akcyza na terytorium kraju, składa wniosek właściwemu naczelnikowi urzędu celnego, zachowuje jednoroczny termin liczony od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowe albo eksportu samochodu - do złożenia wniosku; 2) w przypadku gdy podmiot wydaje na terytorium kraju samochód osobowy (niezarejestrowany w kraju, z opłaconą akcyzą) jego nabywcy (który w tym momencie może lecz nie musi być jeszcze jego właścicielem) lub jeżeli przedmiotowy pojazd wydaje przewoźnikowi działającemu na zlecenie nabywcy, to tym samym podmiot taki przestaje rozporządzać tym samochodem osobowym jak właściciel w rozumieniu art. 107 ustawy z 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r., nr 3, poz. 11 ze zm.). Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło