III SA/Gl 2826/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-03-30
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca nie przedstawił wystarczających i wiarygodnych informacji o swojej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w pełnym zakresie może być przyznane osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej wyłącznie wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku braku należytego udokumentowania sytuacji finansowej oraz nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, wniosek o przyznanie prawa pomocy należy odmówić.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada kapitału zakładowego, środków trwałych ani rachunków bankowych, a firma nie prowadzi działalności. Organ wezwał spółkę do uzupełnienia dokumentacji finansowej i wyjaśnień, jednak spółka przedłożyła jedynie niepełne oświadczenie biura rachunkowego oraz dokumenty dotyczące egzekucji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie w sprawie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W treści wniesionej do tut. Sądu skargi, skarżąca Spółka domagała się przyznania prawa pomocy. Wniosek ten sprecyzowała następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres zgłoszonego żądania wskazała zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika
w osobie adwokata lub radcy prawnego z urzędu.
W uzasadnieniu powyższego podała, iż nie posiada kapitału zakładowego ani środków trwałych. Nie posiada też rachunków bankowych albowiem firma
nie działa, a prezes jej zarządu jest obecnie na rencie.
Ponieważ dane te okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy, pismem z dnia [...] r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku przez:
- nadesłanie odpisu lub kserokopii sporządzonego po raz ostatni sprawozdania finansowego (tj. bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej);
- przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego potwierdzającego, iż Spółka od roku 2008 do teraz nie uzyskała żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu, nie składała zeznań podatkowych oraz deklaracji podatkowych za podany wyżej okres, a nadto przedstawienie innych dokumentów źródłowych wskazujących, iż sprawozdanie finansowe za powyższe lata nie było sporządzane, a posiadane rachunki bankowe zostały zlikwidowane ze wskazaniem daty likwidacji lub zamknięcia poszczególnych rachunków;
- wyjaśnienie rozbieżności między zadeklarowanym w treści formularza PPPr zerowym kapitałem zakładowym (vide: rubryka nr 6), a ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym kapitałem Spółki w wysokości 61.000,00 zł (vide: rubryka
nr 8);
- nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego wskazującego na aktualny stan zaległości Spółki z tytułu podatków,
w tym ich wysokość;
- przedłożenie dokumentów źródłowych wskazujących, iż posiadany przez Spółkę majątek został zajęty w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego,
a nadto czy postępowanie to dalej jest prowadzone;
- wyjaśnienie czy działalność Spółki została zawieszona, jeżeli tak należało przedstawić stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające tenże fakt (w tym zakresie należało ponadto wskazać czy wobec Spółki prowadzone jest postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne) związane z wykreśleniem skarżącej Spółki z rejestru sądowego;
- sprecyzowanie w oparciu o jaki tytuł prawny skarżąca Spółka zajmuje lokal podany w Krajowym Rejestrze Sądowym jako jej siedziba, a nadto wskazanie źródeł dochodu, z którego pokrywane są wydatki związane z jego eksploatowaniem.
W odpowiedzi na powyższe do tut. Sądu nadesłano jedynie oświadczenie wystawione przez Biuro Rachunkowe, z którego wynikało, iż "A"
od roku 2005 nie prowadzi działalności gospodarczej. W związku z tym
nie posiada żadnych dokumentów, które potwierdzałyby dokonywane
w późniejszym czasie operacje gospodarcze. Dodatkowo przedłożono wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. pisma obrazujące wysokość ściąganych w drodze egzekucji należności z tytułu podatków
od nieruchomości oraz VAT w kwocie 26.465,00 zł i 2.651.246,00 zł.
Jednocześnie wskazano, iż wszelkie próby zmierzające do odblokowania zajętych kont bankowych Spółki podejmowane w roku 2005 i 2006 nie przyniosły spodziewanych efektów.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,
co następuje.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270
ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może nastąpić jedynie wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Zakamycze 2005 r., str. 592).
Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego
w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, które także może być przyznane dopiero wtedy, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże przesłanki pozwalające
to uczynić, wskazane w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych oraz
w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających
na jednoznaczną weryfikację składanego oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym
jak i częściowym (vide: S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., wyd. 1, s. 244).
Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Do dnia dzisiejszego skarżąca Spółka nie wykonała bowiem w całości wezwania z dnia
[...] r., tj. nie nadesłała wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego zaświadczenia potwierdzającego, iż "A" od roku 2008 do teraz nie uzyskało żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu,
nie składało zeznań podatkowych oraz deklaracji podatkowych za podany wyżej okres. Co więcej nie przedłożyła również innych dokumentów źródłowych wskazujących, iż sprawozdanie finansowe za powyższe lata nie było sporządzane, a posiadane rachunki bankowe zostały zlikwidowane ze wskazaniem daty likwidacji lub zamknięcia poszczególnych rachunków. Tym samym przedstawiona przy piśmie z dnia [...] r. dokumentacja źródłowa okazała się niepełna. Nie pozwalała wszakże na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku.
Brak bowiem było wystarczających informacji pozwalających w sposób jednoznaczny ustalić czy działalność Spółki dalej jest zawieszona (por. uchwałę wspólników podjętą w tym zakresie, a dołączoną w roku 2008 do akt o sygn.
III SA/Gl 802/08, z rubryką nr 8 KRS), a nadto czy prowadzone jest wobec niej postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne zmierzające do wykreślenia jej
z rejestru sądowego (vide: dział 6 KRS). Tymczasem te mają istotne znaczenie
w sprawie, jako że w treści formularza skarżąca twierdziła, iż nie działa czy też
jak wynika z oświadczenia Biura Rachunkowego nie prowadzi działalności gospodarczej od roku 2005 (brak bowiem dokumentów potwierdzających operacje handlowe z dalszego okresu), niemniej jednak z informacji znanych rozpoznającemu sprawę z urzędu, tj. z akt o podanej wyżej sygn. III SA/Gl 802/08 ustalono, iż skarżąca Spółka sporządzała sprawozdanie finansowe za rok 2006 oraz składała zeznanie podatkowe CIT-8 za podany wyżej okres, gdzie zadeklarowała przychód w kwocie 26.352,46 zł, koszty jego uzyskania
w wysokości 26.350,82 zł oraz dochód wielkości 1,64 zł. Z kolei za rok 2007
jak wynikało z protokołu sporządzonego w dniu [...] r. sprawozdanie takie nie zostało jeszcze złożone, natomiast w zeznaniu podatkowym CIT-8 wykazano jedynie wartości zerowe. W tej sytuacji trudno było uznać podane wyżej dane za wiarygodne, wewnętrznie spójne i kompletne. Dotyczy to również zawartego w rubryce nr 6 formularza oświadczenia w przedmiocie nieposiadania kapitału zakładowego, podczas gdy z dołączonego do akt odpisu z KRS ustalono, że ten wynosi 61.000,00 zł. Podobnie fakt skierowania prowadzonego przez Urząd Skarbowy w S. postępowania egzekucyjnego do posiadanego przez Spółkę rachunku bankowego nie potwierdza wcześniejszych twierdzeń, jakoby takowego Spółka nie posiadała. Dlatego też stwierdzić należało, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy
w rozpoznawanej sprawie nie została należycie wykazana. Za takim stanowiskiem przemawia również ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie
z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por.: postanowienia NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 142/06, I FZ 113/06 i I FZ 128/06 oraz z dnia 29 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 651/06, z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 531/07, z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt I FZ 55/08, z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FZ 70/08, z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 447/08, a także z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 217/09 niepubl.).
Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3
oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło