III SA/Gl 365/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2024 r. przy udziale - sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 13.11.2023r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6.000,00 zł na D. P. – dalej strona- za naruszenia stwierdzone w toku kontroli. Zgodnie z informacją zawartą w reklamacji Biura [...] P. S.A. z dnia 29.12.2023 r. powyższa decyzja została wydana adresatowi w dniu 30.11.2023 r. Pismem z dnia 23.12.2023r. pełnomocnik strony adw. A. P. złożył odwołanie oraz prośbę o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia I3.11.2023r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6.000,00 zł. Jednocześnie do odwołania dołączył pełnomocnictwo od D. P. z dnia 15 września 2022r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że opóźnienie w dokonaniu czynności było spowodowane stanem zdrowia (niezdolność do pracy od dnia 14.12.2023r. do dnia 22.12.2023r.). Na potwierdzenie swego twierdzenia pełnomocnik przedłożył zaświadczenie lekarskie. Odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania zostało nadane w placówce publicznego operatora pocztowego w dniu 27.12.2023r. a zatem z uchybieniem terminu zawartego w art. 129 § 2 kpa. W dniu 23 lutego 2024r Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał postanowienie, którym na podstawie art. 59 § 1 i § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, zwanej dalej kpa), po rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13.11.2023r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6.000,00 zł odmówił jego przywrócenia. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 Kpa termin do wniesienia odwołania uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Zgodnie z art. 134 Kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ wskazał na treść art. 58 kpa zgodnie z którym w razie uchybienia terminu przez stronę postępowania organ jest uprawniony do przywrócenia terminu w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek: - uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy; - wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; - dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu; - dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony termin. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały wszystkie wymagane przez art. 58 kpa przesłanki konieczne do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jedną z takich przesłanek jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną brakiem swojej winy. W tym zakresie organ wskazał, iż pismem z dnia 23.12.2023r. pełnomocnik strony adw. A. P. złożył odwołanie oraz prośbę o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia I3.łl.2023r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6.000,00 zł (słownie: sześć tysięcy złotych). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że opóźnienie w dokonaniu czynności było spowodowane stanem zdrowia (niezdolność do pracy od dnia 14.12.2023r. do dnia 22.12.2023r.). Na potwierdzenie tego twierdzenia pełnomocnik przedłożył zaświadczenie lekarskie. Organ odwoławczy analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, iż wniosek strony jest bezzasadny. Organ wskazał, że strona otrzymała przesyłkę w dniu 30.11.2023 r., zaś przedłożone przez pełnomocnika zaświadczenie lekarskie obejmuje jedynie okres od dnia 14.12.2023 r., tj. ostatni dzień na wniesienie odwołania. Organ podkreślił, że strona miała 13 dni na złożenie odwołania. Fakt, że pełnomocnik zachorował ostatniego dnia biegu terminu do wniesienia odwołania, świadczy o tym, iż do uchybienia terminu doszło z winy strony. Organ wskazując na wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SA/Kr 1307/16) stwierdził, iż w jego ocenie strona nie dołożyła odpowiedniej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. W sytuacji zatem, gdy strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W skardze do WSA w Gliwicach strona wskazała, że do uchybienia terminu doszło bez jej zawinienia, skoro w trakcie biegu terminu - przed jego upływem była niezdolna z powodu stanu zdrowia dopełnić oczekiwanej czynności. Na uzasadnienie powyższego twierdzenia przedłożyła odpowiedni plik zaświadczeń lekarskich ( samej strony oraz jej pełnomocnika ) wskazujące na niezdolność funkcjonowania w życiu dnia powszechnego. Uzasadniając organ wskazał, że do uchybienia doszło z winy odwołującego albowiem ten miał aż 13 dni na wniesienie odwołania czego nie uczynił i czekając do, ostatniego dnia ustawowego terminu pozbawił się możliwości skutecznego wniesienia odwołania, w tym dniu chorując. Jak jednak wynika z przedstawionych zaświadczeń lekarskich w 12 dniu wpierw zachorowała strona, natomiast jej pełnomocnik uległ chorobie dopiero następnego dnia tj w ostatnim dniu ustawowego terminu jaki upływał z końcem dnia 14 grudnia 2023 roku. Tak więc nie jest prawdą, że strona do ostatniego dnia terminu zwlekała w złożeniu odwołania. Strona chorowała już 13 grudnia a więc na dwa dni przed upływem terminu. Również nieuzasadnionym jest zarzut stawiany pełnomocnikowi jakoby to z jego zawinienia doszło do uchybienia w terminowym złożeniu środka odwoławczego skoro ten zachorował w dzień, po przyjęciu obowiązku reprezentowania strony z powodu jej braku dyspozycyjności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - t.j.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Natomiast jak wynika z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Stosownie zaś do treści art. 59 § 1-2 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Z brzmienia przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, że przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: złożenia wniosku o przywrócenie terminu; dokonania czynności, której terminowi uchybiono; uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu oraz zachowanie siedmiodniowego nieprzywracanego terminu (co wynika z § 3 analizowanego przepisu) licząc od dnia ustania przeszkody, na złożenie wniosku. W przypadku niespełnienia choćby jednej z wymienionej wyżej przesłanek przywrócenia terminu, wniosek nie może być uwzględniony. Odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Tym samym termin do dokonania czynności procesowej nie może zostać przywrócony, jeżeli strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa przy dokonywaniu czynności w toku postępowania. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że strona dołożyła należytej staranności, by dokonać czynności proceduralnej w terminie, lecz dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Przywrócenie terminu usprawiedliwia więc wyłącznie zaistnienie nagłych, obiektywnych, niezależnych od wiedzy i woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie, do których zalicza się takie okoliczności jak pożar, powódź, huragan, przerwę w komunikacji, strajk, nagłą i ciężką chorobę (por. wyroki: NSA z 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2401/17; WSA: w Rzeszowie z 4 września 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 360/13, w Bydgoszczy z 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 106/13, w Warszawie z 21 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2210/13 i z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 604/14; www.orzeczena.nsa.gov.pl). Podkreślenia również wymaga, że to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Nie można bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające co do przyczyn uchybienia terminu przez stronę. Przy czym co należy zaznaczyć, ustawodawca, określając przesłankę braku winy strony, nie wprowadził wymogu udowodnienia tej okoliczności, a jedynie jej uprawdopodobnienia. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11 wydanie, C. H. Beck, s. 284). Nałożony na wnioskodawcę obowiązek uprawdopodobnienia braku winy świadczy niewątpliwie o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a., mające na celu ułatwienie osobie zainteresowanej przywróceniem terminu do dokonania czynności procesowej, przedstawienia swych racji. Jednocześnie w orzecznictwie zaznacza się, że uprawdopodobnienie przyczyny spóźnienia zastępuje formalny dowód, lecz nie jest równoznaczne z gołosłownym podaniem przez wnioskodawcę przyczyny niezachowania terminu, chyba że przyczyna ta jest powszechnie znana (por. wyroki: WSA w Gliwicach z 28 marca 2019 r., IV SA/Gl 1064/18; WSA w Łodzi z 21 lutego 2019 r., II SA/Łd 1008/18; WSA w Warszawie z 30 stycznia 2019 r., VIII SA/Wa 812/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Istotnymi dla rozpoznania zaistniałego sporu w niniejszej sprawie okolicznościami faktycznymi pozostaje ciąg "zdarzeń" procesowych. Decyzja z dnia 13.11.2023 r. nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30.11.2023r doręczona została stronie D. P. i zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym od niej środku odwoławczym i jego ustawowym terminie. Zatem ustawowy 14-dniowy termin do jej zaskarżenia upływał z końcem dnia 14.12.2023 roku. Pismem z dnia 23.12.2023 roku strona poprzez ustanowionego pełnomocnika A. P. co wynika z pełnomocnictwa zawartego w aktach sprawy ( vide k -79 akt sprawy) wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji. We wniosku wskazano, że niedochowanie terminu do złożenia odwołania spowodowane było złym stanem zdrowia od 14.12.2023r do 22.12.2023r pełnomocnika strony A. P., który to stan nie pozwalał na zajęcie się sprawą w sposób terminowy. Na dowód powyższych twierdzeń dołączone zostało zaświadczenie lekarskie. Skarżący w osobie pełnomocnika złożył wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem terminu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, a to w dniu 29.12.2023r. a także wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniósł odwołanie. Obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Zdaniem Sądu w rozpoznawanym przypadku wydane przez organ postanowienie jest błędne i narusza przepisy postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ dokonał nieprawidłowej interpretacji, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez organ, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Organ oparł się na zbyt daleko idącym założeniu, że skoro pełnomocnik strony dopiero w ostatnim dniu upływu terminu zdarzenia zachorował, to tym samym nie korzystając z prawa do złożenia odwołania w terminie 13 dni poprzedzających chorobę w ten sposób nie dostatecznie uprawdopodobnił brak jego winy w niezłożeniu odwołania w terminie. W ocenie Sądu organ dokonał nieuprawnionej oceny przesłanki prawnej warunkującej możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne także wówczas, gdy strona odkładała dokonanie czynności do ostatniego dnia terminu, ale tego dnia pojawiła się przeszkoda uniemożliwiająca terminowe dopełnienie czynności (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 472/07, LEX nr 466156). W konsekwencji powyższego w ocenie Sądu argumentacja strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie, co czyni wniesioną skargę zasadną. Wobec powyższego Sąd w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uwzględni ocenę prawną Sądu zajętą w sprawie.