III SA/Gl 368/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-06-07
Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Agata Ćwik-Bury, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma prawo przedłużyć termin zwrotu podatku od towarów i usług, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji, a weryfikacja ta jest prowadzona w ramach kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo przedłużyć termin zwrotu podatku od towarów i usług, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji, która jest prowadzona w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego. Wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu, co uzasadnia przedłużenie terminu do czasu zakończenia weryfikacji. Organ nie musi wykazywać nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu, a jedynie potrzebę dodatkowej weryfikacji.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła deklarację VAT za sierpień 2016 r. z kwotą zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin zwrotu do 29 czerwca 2018 r. z powodu wątpliwości co do faktycznego dokonania transakcji z dostawcami i odbiorcami, w tym z "A" sp. z o.o., która miała problemy z reprezentacją, adresem siedziby i została wykreślona z rejestru VAT. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając pozorowanie działań i brak określonego reżimu czasowego czynności. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...] r. nr [...] , po rozpoznaniu odwołania [...] Sp. z o.o. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. nr [...], w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc sierpień 2016 r.
W podstawie prawnej organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2017 r, poz. 201, zwanej dalej O.p.), a także powołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., zwanej dalej ustawą VAT).
W uzasadnieniu organ wskazał, że Spółka w deklaracji VAT - 7 za sierpień 2016 r. wykazała kwotę zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w ciągu 60 dni w wysokości [...] zł oraz kwotę nadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł.
W dniu [...] r. została wszczęta kontrola podatkowa za okres od 1 czerwca do 31 sierpnia 2016 r. w zakresie prawidłowości wywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego - zasadność dokonania zwrotu, którą 25 listopada 2016 r. rozszerzono o kolejny okres rozliczeniowy, tj. o wrzesień 2016 r.
Powyższe było spowodowane faktem, że Spółka wykazywała zwroty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w ciągu 60 dni w wysokości:
- za czerwiec w wysokości [...] zł oraz kwotę nadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł;
- za lipiec [...] zł oraz kwotę nadwyżki do przeniesienia na następny okres
rozliczeniowy w wysokości [...] zł;
- za wrzesień [...] zł oraz kwotę nadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r., organ pierwszej instancji na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy VAT przedłużył termin zwrotu zadeklarowanej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2016 r. w wysokości [...] zł do 29 czerwca 2018 r. tj: do dnia przewidywanego zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, tj. do dnia 29 czerwca 2018 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał na konieczność weryfikacji transakcji z dostawcami i odbiorcami odwołującej, albowiem zachodzą wątpliwości, co do faktycznego dokonania transakcji nabycia oleju rzepakowego od "A" sp. z o. o. z siedzibą w P. , gdyż w ramach podjętych czynności wobec "A" sp. z o. o. ustalono m. in., że:
- jako podatnik podatku od towarów i usług spółka została zarejestrowana 27 grudnia 2013 r.;
- zgłoszony jako adres siedziby oraz jeden z adresów prowadzenia działalności gospodarczej: P., ul. [...] jest tzw. "adresem wirtualnego biura", pod którym zgłoszonych jest ponad tysiąc podmiotów;
- spółka nie posiada organów uprawnionych do reprezentacji podmiotu, gdyż dotychczasowy prezes zarządu M. Ł. z dniem [...] r. został odwołany z tej funkcji, stosowne zmiany nie zostały wprowadzone w Krajowym Rejestrze Sądowym;
- w Krajowym Rejestrze Sądowym nie została także dokonana aktualizacja danych wspólników, gdyż 1 grudnia 2014 r. udziały spółki zostały sprzedane podmiotowi zarejestrowanemu na terytorium Republiki Czeskiej: [...] ;
- 28 października 2016 r. spółka na podstawie art. 96 ust. 9 ustawy VAT została wykreślona z rejestru podatników VAT przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. ;
- spółka sprzedała w sierpniu 2016 r. olej rzepakowy do "B" sp. z o. o. z siedzibą w P. , mającej ten sam adres, tj. ul. [...] , która następnie odsprzedała go skarżącej Spółce za kwotę netto: [...] zł, który w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy został sprzedany do podmiotu [...] s.r.o., [...]. .
Obecnie organ podatkowy pierwszej instancji prowadzi także czynności związane z ustaleniem prawa do dysponowania towarem przez podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu, celem wyjaśnienia przebiegu transakcji w łańcuchu dostaw.
W zażaleniu na to postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie, zarzucając sporządzenie uzasadnienia wbrew przepisom O.p., poprzez niewskazanie żadnych okoliczności mogących mieć faktyczny wpływ na przedłużenie dokonania zwrotu. Zdaniem Spółki nie zasługuje na aprobatę stwierdzenie, że "A" sp. z o. o. nie posiada organów uprawnionych do jej reprezentacji, gdyż stosowne zmiany nie zostały wprowadzone przez sąd z urzędu; stanowisko organu o braku aktualizacji w Rejestrze, wskazuje na ignorancję prawną co do terminów o deklaratoryjności i konstytucyjności skutków prawnych czynności podejmowanych przez Spółkę w KRS; wykreślenie "A" sp. z o. o. z rejestru podatników VAT nastąpiło w okresie późniejszym, aniżeli okres, jakiego dotyczy sprawa.
Dodatkowo Spółka dołączyła kserokopię artykułu prasowego dot. przedłużenia terminów zwrotów podatku VAT przez organy podatkowe.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu przywołał treść art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy VAT, akcentując, że przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku w podatku od towarów i usług jest potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Wystarczy zatem powzięta przez naczelnika urzędu skarbowego wątpliwość co do zasadności zwrotu różnicy podatku, by przedłużenia terminu tego zwrotu dokonać. Organ przywołał również uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16, wskazując m.in., że w myśl tej uchwały skoro zwrot podatku powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), to jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego (lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony).
Następnie organ zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie 28 listopada 2016 r. została wszczęta kontrola podatkowa, która do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie została zakończona.
Organ pierwszej instancji ustalił, że w spornym okresie Spółka m. in. zawierała umowy z następującymi kontrahentami: [...] W celu uzyskania informacji na temat ww. kontrahentów Spółki, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. wystosował szereg zapytań do innych organów podatkowych, a także wniosków o przeprowadzenie kontroli podatkowej: Organ szczegółowo wymienił pisma, którymi Naczelnik Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w S. zwracał się do innych organów o udzielenie informacji. W skazał też, że wystosowano wnioski z zapytaniem w ramach międzynarodowej wymiany informacji celem pozyskania danych na temat [...](8 i 23, września 2016 r., 7 listopada 2016 r. oraz 7 grudnia 2016 r.) oraz na temat [...]s. (8 września 2016 r.), a także wezwania do [...]sp. z o.o. (14 września 2016 r., 7 i 14 grudnia 2014 r.) i [...]. z o.o. (31 października 2016 r.) dot. przedstawienia dokumentów potwierdzających dokonanie transakcji z "A" sp. z o.o. w badanym okresie.
Ponadto organ pierwszej instancji wymienił wnioski/pisma (dot. sierpnia 2016 r.), na które do 12 stycznia 2016 r. nie udzielono odpowiedzi.
Następnie organ odwoławczy powołując się na ustalenia organu pierwszoinstancyjnego, zaakcentował, że wykazany zwrot podatku naliczonego nad należnym dotyczy m. in. transakcji zawartej z "A" sp. z o.o., która nie posiada organów, została wykreślona z rejestru podatników podatku od towarów i usług, adres jej siedziby znajduje się pod adresem wirtualnego biura, pod którym zgłoszonych jest ponad tysiąc podmiotów, udziały spółki zostały sprzedane podmiotowi zarejestrowanemu na terytorium Republiki Czeskiej: [...] s.r.o., która w sierpniu 2016 r. olej rzepakowy sprzedany najpierw przez "A" sp. z o. o. do [...] sp. z o. o., a następnie odsprzedany do żalącej ostatecznie zakupiła od niej w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Ponadto organ podatkowy pierwszej instancji prowadzi także czynności związane z ustaleniem prawa do dysponowania towarem przez podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu, celem wyjaśnienia przebiegu transakcji w łańcuchu dostaw. Mając na względzie powyższe ustalenia, wskazany przez organ pierwszej instancji termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2016 r. w wysokości [...] zł przypadający na 29 czerwca 2018 r. jest terminem realnie określonym, gdyż wzięto pod uwagę wszystkie tryby weryfikacji (tj. w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego) i ich czasochłonność, a stanowisko takie zostało potwierdzone w ww. uchwale siedmiu sędziów z 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16. Dodatkowo organ podkreślił, że kontrola podatkowa dotyczy okresów od czerwca do września 2016 r., a kontrolowany podmiot ma kilkunastu kontrahentów, których należy zweryfikować.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutów zażalenia, organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługuje na aprobatę zarzut, że organ pierwszej instancji źle wyciągnął wnioski na temat okoliczności, że "A" sp. z o. o. nie posiada organów uprawnionych do jej reprezentacji, gdyż stosowne zmiany nie zostały wprowadzone przez sąd z urzędu. Organ przywołał treść art. 24 ust. 6 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym z 20 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 687 ze zm.), w myśl którego w przypadkach uzasadnionych bezpieczeństwem obrotu sąd rejestrowy może dokonać z urzędu wykreślenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy lub wpisu danych odpowiadających rzeczywistemu stanowi rzeczy, jeżeli dokumenty stanowiące podstawę wpisu lub wykreślenia znajdują się w aktach rejestrowych, a dane te są istotne. Przywołał też uchwałę Sądu Najwyższego z 4 czerwca 2009 r., z której wynika, że w art. 24 powołanej ustawy chodzi zwykle o sytuacje, w których niezgodność z rzeczywistym stanem rzeczy jest wynikiem niezłożenia wniosku o wpis przez obowiązany do tego podmiot. Zakresem tego przepisu nie jest natomiast objęte dokonywanie przez sąd rejestrowy ponownej oceny stanu, który już wcześniej był przez sąd oceniany i doprowadził do dokonania wpisu. Rozważany przepis znajduje zastosowanie np. wtedy, gdy nie został zgłoszony nowo wybrany członek zarządu, wykreślenie zaś wpisu może nastąpić np. wtedy, gdy dokonano wpisu członka zarządu na podstawie zgłoszonego wniosku, z którego jednoznacznie wynika, że uchwała w sprawie wyboru w ogóle nie została podjęta. Odmiennie należy ocenić sytuację, w której uchwała w ogóle nie została podjęta oraz sytuację, w której wprawdzie istnieje pozór jej podjęcia, ale zgodnie z poglądami utrwalonymi w orzecznictwie Sądu Najwyższego i w piśmiennictwie musi być uznana za nieistniejącą. W pierwszej sytuacji powstaje możliwość działania sądu rejestrowego z urzędu, w drugiej jedynym istotnym dla sądu rejestrowego dokumentem jest prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające nieistnienie uchwały (vide: sygn. akt III CZP 30/09).
Organ zaakcentował, że pismem z 8 listopada 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. poinformował, że zgodnie z uchwałą nr [...] z 15 grudnia 2014 r. prezes zarządu M. Ł. został odwołany z pełnionej funkcji w "A" sp. z o.o. Organ odwoławczy zacytował przepisy KRS stwierdzając, że Spółka jest zobowiązana zgłosić zmianę, jednakże nie jest w posiadaniu informacji, czy Spółka zawiadomiła o zmianie i złożyła odpowiednie dokumenty do sądu rejestrowego, a jeżeli tak, to czy wniosek został złożony na odpowiednim formularzu oraz prawidłowo wypełniony. Skoro w KRS odnoszącym się do "A" sp. z o. o. widnieją dane odmienne od tych, w których posiadaniu są organy skarbowe, należy przyjąć, że podmiot nie dopełnił obowiązku aktualizacji danych, do czego jest zobligowany zgodnie z powołanym wyżej art. 22 ustawy KRS.
Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się również z argumentacją strony w przedmiocie braku dokonania aktualizacji w Krajowym Rejestrze Sądowym przez "A" sp. z o. o. w zakresie danych wspólników, co wiąże się z zarzutem nie wywiązywania się z obowiązku terminowego zgłaszania do sądu wszelkich zmian, a co za tym idzie ignorowania skutków prawnych z tego wynikających. Organ odwoławczy stwierdził, iż to powinnością przedsiębiorcy jest informowanie odpowiedniego sądu rejestrowego o każdej zmianie, jaka będzie mieć miejsce w toku prowadzonej działalności gospodarczej, tymczasem 15 grudnia 2014 r. "A" spółka z o. o. sprzedała udziały m.in. do [...] s.r.o, co nie znalazło odzwierciedlenia w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Odnosząc się natomiast do argumentacji strony w przedmiocie wykreślenia "A" sp. z o.o. w dniu [...] r. z rejestru podatników VAT, co nie dotyczyło okresu badanej sprawy, więc powinno być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu, organ wskazał, że okoliczności, na podstawie których nastąpiło wykreślenie, zaistniały w badanym okresie. Jednocześnie wykreślenie jest tylko jedną z przesłanek, jaką wskazał organ pierwszej instancji na poparcie wątpliwości, co do faktycznego dokonania transakcji nabycia towaru od "A" sp. z o. o.
Odnosząc się do złożonej kserokopii artykułu prasowego dot. przedłużenia terminów zwrotów podatku VAT przez organy podatkowe, co odbywa się kosztem podatników, organ zauważył, że działania podejmowane przez organy administracji skarbowej odbywają się w ramach obowiązujących przepisów prawa.
W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. oraz poprzedzającego go postanowienia pierwszoinstancyjnego i zobowiązanie organu skarbowego do bieżącego informowania o dokonywanych i planowanych czynnościach z podawaniem terminów ich wykonania oraz bieżące informowanie o wynikach każdej podjętej czynności, zarzucając naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez pozorowanie działań bez określonego reżimu czasowego i przedmiotowego.
Uzasadniając złożoną skargę strona podniosła, że poza sferą skargi są rozważania na temat podstawy prawnej, albowiem taka istnieje i została prawidłowo zastosowana przez organy skarbowe obu instancji. Jako przedmiot sprawy skarżąca wskazała natomiast pozorowanie dokonanych i dokonywanych czynności bez podania terminów ich przeprowadzenia i szczególnego informowania strony o wynikach tych czynności, co przy takim uzasadnieniu zaskarżonych postanowień pozwala jedynie na nadużycia i wykorzystanie zastosowanej podstawy prawnej do wydania orzeczeń niemożliwych do weryfikacji, stąd zasadność i konieczność ich uchylenia.
Nadmieniono, że w zaskarżonym postanowieniu pisze się o wystosowaniu szeregu zapytań oraz o przeprowadzeniu kontroli podatkowej bez podania jakie są ich wyniki. Te same zarzuty dotyczą pism, przedstawienia dokumentów oraz wezwania - wiadomo skarżącemu, że przedstawione dokumenty zostały dostarczone, a pomimo tego ukryto tę okoliczność.
Podniesiono ponadto, że pozory poprawności zawiera opis stanu faktycznego zawarty na str. 4-5 zaskarżonego uzasadnienia w nie ponumerowanych akapitach A-E, co jedynie pokrywa się w czterech przypadkach C-4, B-5, E-11, A-11, w ten sposób pozorując czynności, tworząc ich nieczytelność, mutacje, a w konsekwencji nadużywając i wykorzystując prawo do "przedłużania terminu... " co stanowi istotę sporu.
Końcowo strona stwierdziła, że sprawę reprezentacji spółki oceni sąd z urzędu, stąd skarżący odstąpił od polemiki z tą częścią wydanego postanowienia.
Do skargi strona dołączyła kserokopię części decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy VAT, w przypadku, gdy weryfikacja rozliczenia podatnika dokonywana jest w ramach kontroli podatkowej (lub postępowania podatkowego, lub postępowania kontrolnego) następuje w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, przewidzianego w art. 274b w związku z art. 277 O.p., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (uchwała NSA z 24 października 2016 r., I FPS 2/16).
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2016 r. w oparciu o art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy VAT
Stosownie do treści tego przepisu, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Z treści art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wynika, że przepis ten zakreśla ramy postępowania organu podatkowego, w jakich ma się odbywać badanie zasadności zwrotu podatku. Ustawodawca wskazuje bowiem na czynności sprawdzające, kontrolę podatkową i postępowanie podatkowe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowanie kontrolne na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. W związku z tym działania podejmowane przez organy podatkowe wobec podatnika mogą przyjąć tylko i wyłącznie opisane wyżej formy. Podkreślić należy, że art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy VAT wprost stanowił, że organ może przedłużyć termin zwrotu "do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego" w ramach wskazanych postępowań. Skoro weryfikacja w ramach wskazanych postępowań ma być "dokonywana", oznacza to, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu może być wydane odpowiednio w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego, bądź w toku postępowania kontrolnego. Organ podatkowy podejmując decyzję, o tym czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy VAT, musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I FSK 2127/13, opubl. w CBOSA). Sformułowanie użyte w treści art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy VAT, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Wspomniany warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Zaś uzasadnienie ma szczególnie istotne znaczenie dla ustalenia, czy organ podatkowy nie przekroczył granic wskazanych w ww. przepisie. Tym samym, w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu VAT organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu VAT (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt. I FSK 2039/15, opubl. w CBOSA).
Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, albowiem organ odwoławczy wyraźnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że powodem przedłużenia zwrotu VAT była konieczność zweryfikowania faktycznego dokonania transakcji nabycia oleju rzepakowego od "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. , gdyż w ramach podjętych czynności wobec "A" sp. z o.o. ustalono m. in., że: "A" zgłosiła jako adres siedziby oraz jeden z adresów prowadzenia działalności gospodarczej: P., ul. [...], jest to tzw. "adres wirtualnego biura", pod którym zgłoszonych jest ponad tysiąc podmiotów; spółka nie posiada organów uprawnionych do reprezentacji podmiotu, gdyż dotychczasowy prezes zarządu M. Ł. z dniem [...] r. został odwołany z tej funkcji, stosowne zmiany nie zostały wprowadzone w Krajowym Rejestrze Sądowym; w Krajowym Rejestrze Sądowym nie została także dokonana aktualizacja danych wspólników, gdyż 1 grudnia 2014 r. udziały spółki zostały sprzedane podmiotowi zarejestrowanemu na terytorium Republiki Czeskiej: [...] s.r.o. VAT UE [...]; 28 października 2016 r. spółka na podstawie art. 96 ust. 9 ustawy VAT została wykreślona z rejestru podatników VAT przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. ; spółka sprzedała w sierpniu 2016 r. olej rzepakowy do [...]sp. z o.o. z siedzibą w P., mającej ten sam adres, tj. ul. [...], która następnie odsprzedała go skarżącej Spółce za kwotę netto: [...] zł, VAT: [...] zł, który to olej w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy został sprzedany do podmiotu [...] s.r.o., VAT [...].
Już te okoliczności wskazują, że zachodzą wątpliwości co do okoliczności transakcji, a zebrane informacje winny być zweryfikowane celem stwierdzenia, czy nie doszło do czynności pozornych. Nadto zachodzi konieczność weryfikacji z administracją podatkową Czech, dokonywanych przez stronę dostaw wewnątrzwspólnotowych. Skarżąca Spółka w kontrolowanym okresie dokonywała bowiem wewnątrzwspólnotowych dostaw oleju rzepakowego do [...] s.r.o.
Biorąc powyższe pod uwagę trafne są, w ocenie Sądu, wnioski organów podatkowych, że okoliczności przedmiotowej sprawy obiektywnie przemawiają za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Ich zaistnienie było konieczną i wystarczającą przesłanką do zastosowania w sprawie art. 87 ust. 2 ustawy VAT, zwłaszcza, że nie nakłada on na organy obowiązku wykazywania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu. Wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości, co do zasadności zwrotu w określonej przez podatnika wysokości do przedłużenia terminu zwrotu podatku (np. wyroki NSA z 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 610/13, z 28 marca 2014 r. sygn. akt I FSK 676/13 publ. CBOiS).
Zatem zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia pierwszoinstancyjnego są niezasadne.
Nie zasługują też na aprobatę pozostałe zarzuty skargi, a zwłaszcza dotyczące pozorowania czynności bez podania terminów ich przeprowadzenia oraz szczególnego informowania strony o wynikach tych czynności.
Słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że brak jest w obowiązujących przepisach obowiązku organu do niezwłocznego informowania strony o każdym podjętym działaniu oraz jego rezultacie. Obowiązek taki istnieje jedynie w stosunku do szczegółowo wymienionych czynności dowodowych jak przeprowadzania przesłuchania świadków, opinii biegłych czy oględzin (art. 190, w związku z art. 292 O.p.). Brak jest natomiast takiego obowiązku w stosunku do pism kierowanych do innych organów oraz odpowiedzi na nie. Zgodnie z art. 178 O.p. strona ma prawo wglądu w akta sprawy (również akta kontroli) sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Tym samym w każdej chwili może zapoznać się ze zgromadzonymi dokumentami oraz odnieść się do ich treści. Słusznie zatem wskazał organ, że żadne prawa strony nie zostały więc naruszone.
Niezasadny jest również zarzut, że czynności, na konieczność dokonania których powołał się Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S., są pozorowane. Z akt przesłanych do Sądu wynika, że organ prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie wystosował pisma do innych organów podatkowych krajowych i czeskich w celu wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy, pytając o kontrahentów strony skarżącej. Podlegające weryfikacji kwestie mają charakter istotny z punktu widzenia prawa do dysponowania towarem przez podatnika, a tym samym prawa do odliczenia podatku VAT wynikającego z dokumentujących te czynności faktur VAT.
Niezrozumiałe jest wskazywanie przez skarżącą na pozory poprawności w opisie stanu faktycznego zawarte na str. 4-5 zaskarżonego uzasadnienia w nieponumerowanych akapitach A- E, co jedynie pokrywa się w czterech przypadkach C-4, B-5, E-11, A-11. Zdaniem Sądu organ ma prawo prowadzić postępowanie celem wyjaśnienia okoliczności sprawy i takie postępowanie w rozpoznawanej sprawie prowadzi, zaś strona nie wykazała, że dowody, które gromadzi są zbędne z punktu widzenia prowadzonego postępowania i nie zostaną wykorzystane do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, służyć mają przedłużaniu postępowania i niedokonaniu zwrotu.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło